null Beeld

ColumnRosita Steenbeek

Er was wat te doen om de naam van het park in Latina

Aan het eind van de ochtend rolt de trein het station binnen van Latina, iets ten zuiden van Rome. Ik herken het strakke bouwwerk van de foto waarop Mussolini het in 1932 inhuldigde. Toen heette het stazione di Littoria want deze nieuwe stad was genoemd naar de lictoren die in de oudheid de roedenbundel droegen, de fasces. De Duce had dit moerasland laten veranderen in vruchtbare aarde en de trein voerde colinisti aan uit de noordelijke provincies ­Veneto, Friuli, Emilia-Romagna, om het land te bewerken.

Na de oorlog werd Littoria omgedoopt tot Latina. De stad is in het nieuws, omdat de vicesecretaris van de Lega, Durigon, het plaatselijke park, genoemd naar de vermoorde antimaffiarechters Falcone en Borsellino, de oude naam wilde teruggeven: Parco Arnaldo Mussolini. Arnaldo was de jongere, vroeg overleden broer die erop toezag dat de pers verkondigde wat het regime behaagde. Het centrum bereik ik met een bus over een lange rechte weg tussen landerijen, waar Afrikanen kiwi’s plukken voor een hongerloon.

De bus stopt in het hart van de stad, dat een decor lijkt. Uitzonderlijk brede straten waarop mens noch auto te bekennen is, komen samen op de Piazza del Popolo. Rondom staan de rechthoekige bouwwerken van het fascisme. Te midden van deze masculiene architectuur zie ik Hanna Schygulla in een rode jurk weer over dit plein fietsen in de film van Marco Ferreri, Storia di Piera.

Palazzo M is gebouwd in de vorm van de M van Mussolini

Iets verderop ligt Palazzo M, gebouwd in de vorm van de M van Mussolini. Het was de bedoeling met de volgende gebouwen zijn hele naam te schrijven.

In een osteria vlakbij het park vraag ik argeloos: “Er was toch wat te doen om de naam?”

“Staatssecretaris Durigon wilde het de oude naam teruggeven, Parco Mussolini. Wat hebben die Siciliaanse rechters te maken met Latina?”

Tijdens beide aanslagen was ik op Sicilië. Ik zag de reusachtige krater in de weg, waar de auto van Falcone de lucht in vloog en de ravage bij het huis van Borsellino’s moeder. Twee helden, die wisten dat ze dit riskeerden.

“Durigon heeft hier gegeten samen met minister Salvini. Salvini doet echt wat, zoals Mussolini, zonder wie hier nog steeds kikkers zouden rondspringen.”

Na de koffie loop ik naar het park, waar hoge pijnbomen oprijzen. Bij de ingang staat een bord met die beroemde foto, waarop de twee maffiabestrijders naar elkaar toe buigen in een vermaakt onderonsje. Ik ga op een bankje zitten en denk aan de woorden van Giovanni Falcone. “Wie zwijgt sterft ­elke keer als hij dat doet, wie spreekt sterft maar één keer.”

Vicesecretaris Durigon is intussen teruggetreden, maar dat heeft wel 22 dagen en minstens zoveel talkshows op zich laten wachten. “Mensen hebben geen historisch besef”, zei hij. Kennelijk was hij vergeten dat de Italiaanse republiek waarvoor hij werkte, voortkomt uit het verzet tegen het fascisme.

Rosita Steenbeek is schrijfster en woont deels in Rome. Meer van haar columns leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden