Naschrift Elly Ducheyne

Elly Ducheyne (1938-2019) had oog voor de grillen van topbridgers

Elly Ducheyne aan de bridgetafel.

Ze bestierde met natuurlijke charme jarenlang de internationale perskamer bij bridgetoernooien. Daarbij had ze oog voor de grillen van bridgejournalisten en veeleisende topspelers. Zelf genoot ze intens van alle glitter en glamour.

Als er daadwerkelijk iets geregeld moest worden in de Nederlandse bridgewereld dan werd Elly Ducheyne ingeschakeld. Met ijzeren hand en vriendelijke charme regeerde zij over de perskamer van grote bridge-evenementen als wereld- en Europese kampioenschappen. Ze werd niet voor niets de pressroom queen van het bridge genoemd. Haar werk gaf aanzien en zette Elly midden in de wereld vol interessante en vaak beroemde, welgestelde mensen. Ze genoot als geen ander van die glitter en glamour. Zelf was ze ook een deftige dame met haar tot in de puntjes verzorgde voorkomen en liefde voor etiquette en decorum.

Elly kwam met de bridgewereld in aanraking via haar eerste echtgenoot J.D. Smit, een constructietekenaar, die ze leerde kennen op een dansfeest. Elly mocht graag ballroomdansen en hield van Latijns-Amerikaanse muziek. Ze stapte jong in het huwelijksbootje om haar thuissituatie te ontvluchten.

Militaristisch opgevoed

Elisabeth Maria Swaan werd geboren eind 1938 in Leiden. Ze was het oudste meisje thuis en na haar kwamen nog een zus en twee broers. Haar vader bekleedde een hoge functie in het leger en was jarenlang gestationeerd in Nederlands-Indië. Ze werd streng en militaristisch opgevoed. Aan tafel werd niet gesproken of bewogen en wanneer haar dat niet lukte, was er het kolenhok. Ook de kast onder de trap was zo’n plek waar ze geregeld voor straf in het donker zat. 

Niet dat Elly zo’n branie was, maar als oudste werd er veel van haar verwacht en ze kreeg geregeld op haar kop zonder dat ze iets verkeerds deed. Emoties of gevoelens tonen dat deed je niet, leerde ze al jong. Haar moeder, wel lief en integer, gaf de kinderen de warmte die vader miste. Hij verbleef soms maandenlang overzee – een zegen voor de jonge Elly. Toch zorgden haar kinderjaren ervoor dat ze sterk naar binnen keerde, het was pas op hoge leeftijd dat ze zich meer opende en haar emoties mondjesmaat toeliet en zich aan anderen toonde. Ze positioneerde zich als sterke vrouw, maar kon ook onzeker zijn. 

Recent portret van Elly Ducheyne.

Amper 19 jaar was ze toen ze beviel van haar dochter Yvonne; ze had geen benul van wat haar overkwam. Het stel woonde nog bij een hospita en gelukkig wijdde die vrouw haar in het jonge moederschap in. Die eerste jaren werkte Elly als secretaresse, eerst bij de Sijthoffpers en later bij een advocatenkantoor. Na Yvonne kwamen Wilfred, Jean-Paul, Reini en Caroline. Elly had bedacht dat ze er voor haar kinderen wilde zijn, maar via haar schoonfamilie raakte ze zeer geïntrigeerd door bridge en ze ging liever op pad om te spelen. 

Ze organiseerde ook bridge-avonden thuis, iets waar haar kinderen een bloedhekel aan hadden. Het moest dan muisstil zijn en ze werden vaak naar buiten gestuurd om de spelers niet te storen. Bridge werd haar passie, daar kon ze zich compleet in verliezen, ze speelde zelf niet onverdienstelijk. Later gaf ze er ook nog les in. Bridge stond bij haar op nummer 1 en haar kinderen op nummer 2, erkende ze later in haar leven.

Ongenadig

Elly’s eerste huwelijk strandde toen ze kennis maakte met de bourgondische Hagenaar René Ducheyne. Hij zwaaide de scepter over de internationale bridgeperskamer en de twee vielen als een blok voor elkaar. René had nog een dochter uit zijn eerste huwelijk. Elly, midden dertig, kreeg met hem een totaal ander leven. Ze reisden de hele wereld over, van India tot aan Amerika, om grote internationale bridgetoernooien te bezoeken. Samen bestierden ze de perskamer bij toernooien zoals in het Franse Juan-les-Pins, ook organiseerden ze kampioenschappen in eigen land.  

René was haar geliefde én trouwe bridgepartner, al kon Elly in het heetst van de strijd ongenadig zijn. Toen René het spel niet goed aanving en het in haar ogen verpestte, werd ze eens zo kwaad dat ze alle ronden erna paste. Dat was haar eenmalige wraak; daarna kwam dat niet meer voor. In het spel was ze fanatiek en temperamentvol. Wanneer mensen zich niet hielden aan de gangbare etiquette liet ze stellig van zich horen. Ze hechtte sterk aan normen en waarden. Ze verwachtte van haar gasten een bedankje, deed je dat niet, dan trapte je echt op haar ziel. En ging je te ver over haar grenzen, dan raakte je bij haar uit de gratie.

Elly Ducheyne met haar vijf kinderen.

Toch voerde die pittige kant niet de boventoon. Elly haalde juist met haar charme vele beroemde spelers naar Nederland voor bekende toernooien – met als afsluiting een voortreffelijk diner bij haar thuis. Binnen de bridgewereld telde je niet mee als je niet was uitgenodigd voor Elly’s diners. Bekendheden als acteur Omar Sharif, schrijver Jan Terlouw, presentator Joost Prinsen en wereldgrootmeester Zia Mahmood – allen bridgeliefhebbers – genoten van haar voortreffelijke kookkunsten. 

Gemoedelijke sfeer

Aan de bridgetafel waren ze soms de grootste vijanden, maar bij Elly aan tafel heerste altijd een gemoedelijke sfeer. Op zo’n avond kon alles en verzorgde zij het eten en de entourage tot in de puntjes. Elly kwam pas rond middernacht tot leven; ingewikkelde werkoverleggen voerde ze dan ook het liefst ’s nachts.

Na het onverwachte overlijden van haar echtgenoot in 1991 nam ze als vanzelfsprekend zijn rol als hoofd van de perskamer over. Haar organisatietalent kwam nu nog sterker naar voren. Zo regelde ze eigenhandig dat Forbo de nieuwe sponsor werd van het grootste Nederlandse bridgetoernooi – met succes. Ook voor de IBPA, de internationale club van bridgejournalisten, was ze van groot belang. 

Ze had een scherp oog voor de behoeften en grillen van bridgejournalisten en veeleisende topspelers. Het was de tijd dat bridge bijna dagelijks de pers haalde en journalisten van over de hele wereld moesten worden bediend om op tijd hun stukken door te sturen naar de krant. 

Parkinson

Doortastend zorgde Elly ervoor dat al die journalisten onderling geen ruzie kregen. Sluimerende conflicten loste ze diplomatiek, maar vooral zeker en beslist op. Zo ergerde de bekende The New York Times-bridgecorrespondent Alan Truscott zich kapot aan spelers die met veel kabaal hun verhaal kwijt moesten. Liever zag hij de perskamer als een stiltecoupé waar journalisten in alle rust konden schrijven. Andere journalisten genoten juist van de confrontatie met spelers, die onmiddellijk na de wedstrijd stoom afbliezen. Elly, die daar net zo over dacht, gaf daarom geen duimbreed toe aan de gereputeerde Amerikaanse bridgejournalist. 

Elly Ducheyne aan tafel met topbridgers (links haar man René Ducheyne).

Tot 2003 was ze actief als koningin van de perskamer, daarna ging ze met pensioen. Ze ontving van de Bridgebond als dank de ‘Gouden Hartenspeld’. Ze bleef uiteraard bridgen en was trots lid van de Haagse Sociëteit De Witte – voor haar het neusje van de zalm. Ze had nu ook meer tijd voor haar kinderen en kleinkinderen. Legio logeerpartijtjes organiseerde ze, waarbij de kleinkinderen alles mochten. Snoep was er te over en ze kocht een spelcomputer voor een van haar kleinzonen, die hij niet van zijn ouders mocht. Die spelcomputer bleef bij oma Elly staan. En ’s ochtends vertroetelde ze haar kleinkinderen met uitgebreid ontbijt op bed. Als oma compenseerde ze ruimschoots haar wat tekortgeschoten moederschap. 

In die periode verstevigde de relatie met haar kinderen; ze stelde zich kwetsbaarder op en toonde vaker haar emoties. Al bleef ze dat moeilijk vinden. Ze was onzeker en kwetsbaar als het draaide om persoonlijke kwesties. Liever organiseerde ze iets gezelligs, zoals de geijkte bridgeavonden – inmiddels speelden al haar kinderen bridge. En op vrijdag kookte ze standaard voor de hele familie; veelal Indische rijsttafel en dan vooral pedis – lekker pittig. Hollandse pot kon haar minder bekoren. 

Vitaliteit verminderde

De laatste jaren kampte Elly met Parkinson. Ze schaamde zich dat haar handen trilden en liet steeds vaker verstek gaan bij de bridgeavonden bij De Witte. Ze voelde haar vitaliteit verminderen en haar eens zo grote wereld werd steeds kleiner.

Toen haar dochter Reini, die jarenlang liefdevol voor haar moeder had gezorgd, in 2017 overleed aan een ongeneeslijke ziekte, kwam ze die klap amper te boven. Somber en verdrietig bleef ze. Haar leven had kleur verloren. Voor haar familie probeerde ze de moed erin te houden, maar dit lukte nauwelijks. Dit najaar viel ze en takelde snel af. Haar kinderen bemoedigde ze kort voor haar sterven met de woorden: “Ik heb geleefd, dus heb geen verdriet.”

Elisabeth Maria Ducheyne-Swaan werd geboren op 27 november 1938 in Leiden en stierf op 15 oktober 2019 in Den Haag.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden