null Beeld

ColumnEmine Uğur

Een vluchteling moet dankbaarheid uitstralen, zielig zijn en mag niets hebben

Emine Ugur

Een deel van de familie van mijn vader komt uit Syrië. De grens tussen Turkije en Syrië was in de eerste helft van de vorige eeuw heel fluïde, mensen reisden makkelijk heen en weer. Ze huwden met elkaar en vestigden zich makkelijk in elkaars land. Mijn vader had dan ook (achter)neven en nichten in Aleppo, die vluchtten toen de oorlog daar uitbrak. Een van die neven was een welvarende man die zijn restaurants verloor toen hij vluchtte, maar nog op tijd zijn spaargeld van de bank had kunnen halen voordat hij met zijn gezin naar het Turkse Gaziantep kwam.

Met dat geld startte hij een bakkerij en binnen anderhalf jaar had hij er twee bakkerijen bij, want andere Syrische vluchtelingen kochten graag hun speciale brood bij hem. Mijn vader vertelde dat dit niet in goede aarde viel bij sommige familieleden, want hij had als vluchteling binnen korte tijd meer geld verdiend dan de meeste van hen hier in hun leven hadden kunnen vergaren en ze konden daar niet mee omgaan. Afgunst op zijn lelijkst.

Hetzelfde soort reacties zie je ook hier, over Syrische en Afghaanse vluchtelingen en hun smartphones, of over Oekraïners en hun dure auto’s. Blijkbaar is ons beeld van vluchtelingen: mensen die ternauwernood uit hun woning konden ontsnappen, terwijl al hun bezittingen werden platgebombardeerd en die niets, zelfs geen onderbroek of sok, konden meenemen. Zoals bijvoorbeeld onze koninklijke familie ook uiteraard met helemaal niets vluchtte tijdens de Tweede Wereldoorlog en de rest van hun tijd elders als arme sloebers doorbracht.

Oorlogen ontstaan alleen in ‘ontwikkelingslanden’

In dat beeld van vluchtelingen zijn die mensen namelijk ook allemaal altijd heel arm, want oorlogen ontstaan alleen in ‘ontwikkelingslanden’, in Verweggistan, in Zandbak­landen, waar mensen in hutten wonen en geen vermogen of spaargeld hebben, of stel je voor, een auto, smartphone of laptop.

Het is onbestaanbaar en onvoorstelbaar dat mensen die in ons welvarende land bescherming komen zoeken, een net zo dure telefoon of merkkleding kunnen hebben die wij niet eens kunnen betalen, of dat ze überhaupt over geld beschikken.

En als ze dan uiteindelijk hier mogen blijven, mogen ze het liefst geen uitkering, want we willen niet eindeloos voor hen blijven zorgen, maar ze mogen het ook niet zo goed doen dat ze opeens naast ons komen wonen in de Vinexwoning waar wij met heel veel moeite een hypotheek voor konden ­afsluiten, want dat verstoort het beeld dat wij van onszelf hebben en past ook niet bij het beeld van een vluchteling of nieuw­komer.

De vluchteling moet de juiste mix van zieligheid, armoedigheid en dankbaarheid uitstralen, als een bad met precies de juiste temperatuur; het mag niet te heet of te koud. Hij moet precies zo zijn als wij hem willen hebben en zich zodanig gedragen dat wij ons nog steeds beter en superieur kunnen blijven voelen en ons kunnen blijven voorhouden dat wij ons nooit, maar echt nooit, in hun situatie zouden kunnen bevinden.

Emine Uğur is sociaal dienst­verlener en een bekend twitteraarster (@overlistener). Om de week schrijft ze een column voor Trouw.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden