Klein VerslagWim Boevink

Een vinding die de wereld veranderde

Gisteren hier in het Klein Verslag gedroomd over auto’s, maar er was ook aanleiding toe. Die aanleiding vond ik in Londen, in dat verbluffende Victoria and Albert Museum, het grootste kunstnijverheidsmuseum ter wereld. (Prachtig gepatineerd woord: kunstnijverheid.)

In dat museum zag ik een tentoonstelling over auto’s, onder de titel Cars: Accelerating the Modern World, auto’s dus en de versnelling van de moderne wereld. Ik denk dat bedoeld werd dat ze de moderniteit van de wereld versnelden.

Niet dat het volstond met automodellen – het waren er geloof ik maar vijftien – maar veel meer wilde de tentoonstelling laten zien welke werelden zich openden sinds de vinding van het automobiel; veelbelovende, inspirerende en afgrondelijke.

Eindigde wat begon als een droom van mobiliteit en vrijheid niet in een ecologische ramp met wereldwijde gevolgen?

Bij de ingang glansde een staaltje Britse trots: de zilvergrijze Jaguar E-Type Zero, de elektrische auto waarin Harry en Meghan hadden gereden op hun huwelijksdag.

Een pijl van bijna vijf meter. 275 kilometer op één volle accu. Geen uitstoot. En zo weergaloos gestroomlijnd.

Een auto van de toekomst.

Maar hoeveel auto’s verdraagt deze planeet? Een planeet die dankzij de auto hele volksstammen met een ruk in beweging zag komen, in slierten van benzinedamp, met niets dan vrijheid in het hoofd en de waan van veiligheid in de eigen kooi op wielen.

Autorijden is droom en emotie, dat maakt hem tot zo’n grootse en brede massa’s aansprekende vinding. En de droom van snelheid. Zie de Firebird Concept Car van General Motors uit 1953, een vliegtuig zonder vleugels.

De schaalvergroting die massaal rijden mogelijk maakte, zette definitief en onomkeerbaar in toen Henry Ford de lopende band gebruikte, de lopende band die hij had afgekeken van slachterijen in de vleesindustrie.

Natuurlijk was in Londen de T-Ford te zien, de auto uit 1925, net als die allereerste Patent Motor Wagen van Karl Benz uit 1888, het model waarin zijn vrouw Bertha door Heidelberg tufte, met een snelheid van 16 kilometer per uur.

En de wereld veranderde op slag.

In 1900 verscheen de eerste Michelin-gids en registreerde Frankrijk drieduizend automobielen.

Ik heb met verbazing staan kijken naar de Tatra 77, de eerste gestroomlijnde, in Tsjechië geproduceerde auto uit 1934; een bakbeest van een ding, met een neus die Hitler inspireerde bij de vormgeving van de Volkswagen.

Bij al die drang naar het eigen autobezit, naar onbegrensde mobiliteit hoorde natuurlijk ook de enorme groei van het wegennet, schitterend in beeld gebracht door een tijdanimatie, die delen van het aardoppervlak liet verdwijnen onder een webachtig weefsel.

De tentoonstelling is er één van het fijnste concentraat; het besteedt op een beperkte oppervlakte meesterlijk en elegant aandacht aan design en architectuur, de rol van de vrouw, aan de olie-industrie, aan veiligheid, aan verkeersdoden, aan vervuiling en aan liefde – tot de liefde moeten de lowriders behoren, met hun kostbaar versierde en beschilderde Chevrolets.

Maar goed, ik ben maar een bijrijder. 

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden