null

FotoserieCaissières

Een ode aan de caissière, een uitstervend beroep. ‘Sommigen komen speciaal naar mijn kassa’

Beeld Marcel Molle

De zelfscankassa is bezig aan een opmars. Het gaat ten koste van de kassamedewerkers die vaak een belangrijke sociale rol vervullen in een dorp of buurt. Fotograaf Marcel Molle portretteert het leven achter de kassa.

De zelfscankassa neemt een grote vlucht en met de coronamaatregelen verdwijnen de caissières niet alleen achter mondkapjes, spatschermen en plexiglas maar op den duur zullen ze geheel uit de supermarkt verdwijnen.

Corona vertraagt het leven, we komen de deur bijna niet meer uit. Maar het virus versnelt ook veel zaken, bijvoorbeeld het afscheid van het contante geld. Albert Heijn-topvrouw Marit van Egmond zei in een interview met deze krant dat het zelfscannen tijdens deze pandemie is verdriedubbeld ten opzichte van vorig jaar. Op termijn zullen onze vertrouwde caissières uit het supermarkt-beeld verdwijnen. Wie zijn zij?

Sommigen voelen zich de hoeders van de buurt, houden mensen in de gaten, sturen kaartjes bij overlijden, krijgen bloemen na terugkeer van een slopende ziekte. Zonder uitzondering houden ze van hun vak, willen het nog jaren blijven doen, en voelen zich onderdeel van een familie.

Verdwijnen zij, met de opkomst van de digitalisering, niet te zeer uit beeld? Van Egmond denkt van niet, zei ze eerder in deze krant. “Kruidenieren is en blijft mensenwerk. De rollen veranderen, maar de sociale interactie blijft heel belangrijk. Technologie stelt ons juist meer in staat om aandacht voor klanten te hebben. Een vriendelijk gezicht op het zelfscanplein is hartstikke fijn.”

Vijf kassamedewerkers over hun vak en de toekomst.

Monique Koppen, (1963), woont in Oudkarspel. Sinds 2002 werkzaam bij Deen en sinds 2012 bij Deen Broek op Langedijk.

null Beeld Marcel Molle
Beeld Marcel Molle

“Het is hier echt een dorp. Laatst vernam ik via Facebook dat een klant was overleden. Als hij hier kwam, meestal met zijn vrouw, was hij een en al vrolijkheid. Ik heb een bloemetje gestuurd. Ik was er echt door ontdaan.

Voor sommige mensen is boodschappen doen het enige uitje dat ze op een dag hebben. Dan bouw je wel een kleine band op. Ik heb nog 10 jaar te gaan. Als ik straks 60 ben, wil ik korter gaan werken. En dan zing ik het wel uit. Ik hoop het tenminste. Jongeren zou ik aanraden verder te leren. Het is een mooi vak, maar échte toekomst zit er niet in.”

Elbert van Asselt, (1968), hoofdkassier bij PLUS in Bennekom.

null Beeld Marcel Molle
Beeld Marcel Molle

“Ik noem mezelf hoofdkassier, op z’n Nederlands, geen caissier. Ik geef leiding aan de caissières, vooral dames, maar draai zelf mee achter de band.

Met veel klanten heb ik een vriendschappelijke relatie, als je er niet bent missen ze je. Je hoort het terug als je een weekje weggaat. Omgekeerd missen we onze klanten ook als ze een tijdje niet langskomen. We houden bij wie overleden is, en nabestaanden krijgen een kaartje. Het afscheid van caissières duurt nog lang, zelfscannen vergt veel controles. En het sociale contact is heel belangrijk in een dorp.”

Vonny Rijnsburger - Foss, (1963) werkt sinds 2014 bij Jumbo Landsmeer.

null Beeld Marcel Molle
Beeld Marcel Molle

“Ik zie de zelfscankassa niet als bedreiging. Ik ben getrouwd en ben niet meer de jongste. Voor jongere collega’s is het geen leuk vooruitzicht. Zelf werk ik met heel veel plezier vanwege de sfeer onderling en het contact met klanten. Sommigen komen speciaal bij mijn kassa afrekenen.”

Engel Neef, (1954), eigenaar van Neef’s buurtsuper in Emmer-Compascuum.

null Beeld Marcel Molle
Beeld Marcel Molle

“Ik houd er eind februari mee op, 70 tot 80 uur per week houd ik niet meer vol. Dan verdwijnt in Emmer-Compascuum de laatste buurtsuper. De boel staat te koop, maar tot op heden is er niet veel interesse. 51 jaar geleden begon m’n vader met het rondbrengen van losse melk, eerst op de kar, later had hij een rijdende winkel.

In 1974 heb ik de winkel gekocht. In 1990, tijdens Kerst, is alles afgebrand. Toen hebben we 3 jaar in een caravan gewoond met kleine kinderen. Ik heb nog nooit een snipperdag gehad, ik heb 10 dagen per jaar vakantie. We blijven altijd in Nederland, veel verder dan Zwolle zijn we nooit gekomen. De rest van het jaar werken we door, ook tijdens Kerst. Ik ben gelukkig nooit ziek.

Ik ken al mijn klanten. En als ik ze niet ken, stel ik vragen. Veel mensen uit het westen van het land komen hier wonen, voor de rust. Onlangs ontmoette ik iemand die hier net woonde, en die was niet gelukkig dat ik binnenkort ga sluiten.

Na eind februari ga ik op bescheiden schaal door, dan ga ik voor oude mensen boodschappen doen met m’n eigen autootje. Ik reken dan alleen een beetje voor de benzine.”

Zenzi Burgy, (1975), werkt ruim 10 jaar bij EkoPlaza in Den Haag.

null Beeld Marcel Molle
Beeld Marcel Molle

“Ik stel het erg op prijs dat onze klanten respect hebben voor mens, dier, plant en milieu en zich inzetten voor een betere wereld. Het is zoals ik ook zelf in het leven sta, ik ben al vijftien jaar veganist. Ik hoor vaak terug dat de mensen speciaal voor mij komen, soms krijg ik cadeautjes. Ik heb jarenlang op kantoor gewerkt, maar wil graag aan een betere wereld bijdragen. Ik zie mezelf hier de eerstkomende tien jaar wel werken, ik zou ook wel meer uren willen draaien, nu werk ik 24 uur.

Een vriendelijk gezicht geeft overal licht, dat probeer ik uit te stralen. Dat waarderen klanten. Zelf zijn ze ook heel vriendelijk, bewust, en sociaal. Ik zou nooit voor een Albert Heijn aan de slag gaan, ik wil echt werken met biologische producten. Op die manier denk ik dat ik echt het verschil kan maken.”

Lees ook:
Marit van Egmond, CEO Albert Heijn: ‘Er is meer liefde om het thuis gezellig te maken’

Albert Heijn-baas Marit van Egmond laat het blauwe bloed weer nadrukkelijker door het bedrijf stromen. De supermarktketen kende een enerverend jaar door corona. En dan komen de feestdagen nog.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden