Klein VerslagWim Boevink

Een mooie toekomst van dromerig lezen gloort aan de Neude

Ik zit hier en lees een dichter. Telkens als ik aan bibliotheken denk komt dit zinnetje uit Rilke’s Malte in mijn hoofd op. Een bibliotheek is een huis van boeken, een huis waar je kunt lezen.

‘De aantekeningen van Malte Laurids Brigge’ verschenen ruim honderd jaar geleden en in die aantekeningen wijdt Rainer Maria Rilke een passage aan de Nationale Bibliotheek in Parijs. Het is een schitterende passage over mensen in een grote leeszaal die elkaar niet opmerken en die pagina’s omslaan zoals mensen die zich tussen twee dromen omdraaien in hun slaap. Je kunt ze zachtjes aanraken en ze merken het niet.

Maar lezen is nu maar een klein onderdeel van wat een bibliotheek wil bieden. Een bibliotheek is een groot cultuurcentrum, een plaats voor lezen, leren, debatteren, informeren, ontmoeten, een plaats voor kunst en cultuur, vol activiteiten. ‘Het is ook een huis van inclusie’, zei de directeur en ik moest een beetje gniffelen en denken aan het woord ‘inclusitie’ waarmee GeenStijl op de proppen kwam.

De directeur is die van de Openbare Bibliotheek in Utrecht, die eerder deze week gastvrij de pers ontving. Vandaag is voor de stad een bijzondere dag; daar opent, aan de Neude, de nieuwe locatie van de bibliotheek in het voormalige hoofdkantoor van de posterijen – een monumentale kolos met een kathedrale hal, gebouwd in 1924.

Hartje stad.

Het lag met zijn kont naar de Oudegracht toe, een gesloten fort van okergele baksteen, waarvan alleen die hal voor het publiek toegankelijk was, een hal die wilde imponeren. Daar keken, onder paraboolvormige bogen de gebeeldhouwde continenten neer op de postzegelkopers, in de vorm van grote grimmige mensfiguren van zwart arduin.

De hal is er nog. Nauwelijks veranderd; hij is in al zijn wat sombere, plechtige ongenaakbaarheid het centrale plein van de nieuwe bibliotheek, die haar best wil doen een huiskamer voor de stad te zijn. Rondom die hal, in dat samenstel van kamers en zalen over drie verdiepingen, heeft men het gebouw opengebikt, lichter gemaakt, geopend naar de stad.

Zalen voor peuters en tieners

Fijne ingrepen zijn hier gedaan, het daglicht kan – anders dan in de hal – overvloedig binnendringen, in zalen voor peuters en tieners, in zalen voor literatuur en studie. De inrichting is doelmatig en functioneel, het budget verraadt weinig ruimte voor luxe.

De verlichting is in het hele gebouw sober en diffuus, het hangt in grote kwadranten aan hoge plafonds met blote technische installaties.

Het huiskamergevoel wordt niet door de architectuur en de letterlijk kleurloze inrichting aangeboden; die zal van de mensen moeten komen die de bibliotheek gaan bevolken en dat zullen ze ongetwijfeld in groten getale doen.

Want iedereen ziet de grote aanwinst voor de stad, zo’n centrum met auditorium, diverse podia, een restaurant en een koffiebar, voor iedereen toegankelijk (inclusief), het moet er gonzen van de bedrijvigheid.

Misschien is de start met de nieuwe richtlijnen over bijeenkomsten wat ongelukkig (men rekende op duizenden bezoekers), maar er ligt een mooie toekomst te gloren aan de Neude.

Maar de intimiteit van het dromerige lezen, die zoek ik er nog.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden