Architectuur Harmen van Dijk

Een kwispelend huis in de bossen bij Soesterberg

Beeld Peter de Kan

Wat bouw je op een ruime kavel aan de rand van een uitgestrekt bosgebied? Een houten huis met ‘een staart’, dat de glooiing van het terrein volgt. Binnen waan je je in een boomhut.

Als landschapsontwerper en stedenbouwkundige was Michiel Huls betrokken bij de ontwikkeling van een zestal bouwkavels in de bossen bij Soesterberg. Hij dacht mee over het karakter van de buurt met vrijstaande huizen en twee-onder-een-kapwoningen. Hoe moesten ze eruitzien, hoe werden ze ingepast in de groene omgeving? Hij had toen geen idee dat hij er op een dag zelf zou wonen.

“Een paar jaar later kwamen twee kavels opnieuw in de verkoop. De vorige eigenaar had er uiteindelijk niets op gebouwd.” Toen bedachten Michiel en zijn vriendin Loes van der Vegt, eveneens landschapsontwerper, dat dit bij nader inzien misschien wel de plek was waar ze naar op zoek waren: grenzend aan het eindeloze bos dat deel uitmaakt van een militair oefenterrein. Het tegenovergestelde van het centrum van Utrecht, waar ze toen woonden.

Beeld Michiel Huls

Nu staat er een langgerekt huis van hout en metaal dat zich organisch tegen het hoogteverschil in hun tuin aanvlijt. Aanvankelijk hadden ze een veel rechthoekiger woning in gedachten, centraal op hun perceel. Architect Haiko Meijer bracht hen op andere gedachten. “We zijn er gaan kijken en ik vroeg waarom ze het huis niet half in het bos bouwden. Zo krijg je achter een kamer die aanvoelt als een boomhut.”

Het idee sprak Michiel en Loes aan. De kamer tussen de bomen, hun werkkamer, ligt hoger dan de rest van het huis, dat de glooiing in het terrein ook binnen volgt. Boven zit je in het bos, in de woonkamer kijk je uit over de tuin en valt het zonlicht naar binnen. Aan de gerekte vorm ontleent het huis zijn naam: Huis met Staart.

Slimme plaatsing

“Het is aan de rand van het perceel gebouwd, zodat je zoveel mogelijk tuin overhoudt”, zegt architect Haiko. Door de slimme plaatsing van de berging is er voldoende privacy naar de buren. De tuin is voor twee landschapsarchitecten natuurlijk heel belangrijk. Michiel: “Ik heb veel gewerkt met de beroemde tuinarchitect Piet Oudolf, onder andere aan het park van museum Voorlinden. Dat zie je terug in deze tuin.” Een strak gazon, op verschillende plaatsen in cirkels aangelegd, omzoomd door weelderige borders. Die staan vol met een uitgekiende combinatie van vaste planten en bollen.

In de keuken zie je het hout van de gevels terug. Beeld Peter de Kan

“In februari maaien we alle planten af, zodat de bollen de ruimte krijgen. Daarna groeien de vaste planten terug en hebben we het hele jaar door mooie borders”, vertelt Michiel. “Tussen de planten is een kruidenmengsel gezaaid, zodat onkruid weinig kans krijgt.” Ze trokken precies een jaar geleden in het huis en hebben er nu dus pas een complete tuincyclus opzitten.

Het huis is aan de buitenkant bekleed met zwart gebeitst hout en metalen platen in dezelfde kleur – je ziet het verschil van een afstand nauwelijks. Haiko Meijer, met een grote voorkeur voor bouwen met hout, kent ook de nadelen. “Op de noordkant kan het hout bleek uitslaan en kun je mosvorming krijgen. Daarom hebben we daar gekozen voor metaal.” Ook de constructie van het huis is goeddeels van hout, op een stalen rib en een betonnen draagmuur na. Onder de grond verborgen zit nog een fikse betonnen kelder, waar het huis op rust. Het dak bestaat uit twee punten. Een wens van Michiel en Loes die Haiko op zijn eigen manier interpreteerde.

Er zijn nauwelijks rechte lijnen in het huis te vinden. Beeld Peter de Kan

De ene kap zorgt voor een hoog plafond in de woonkamer-keuken, onder de andere bevindt zich op de verdieping de slaapkamer. De schuine lijnen van het dak worden voortgezet in de muren – geen enkele balk lijkt in dit kwispelende staarthuis haaks op elkaar te staan. “We hadden gelukkig een goede aannemer en een vakkundige timmerman”, zegt Michiel. “Bij de kap van de woonkamer aangekomen gaf hij aan dat er tot daar slechts drie balken zijn die precies dezelfde afmetingen hadden.”

Bij de haard

Ze namen de tijd om het ontwerp uit te werken, wel driekwart jaar van schetsen en denken ging aan de bouw vooraf. Maar één idee was er van begin af aan: het grote betonnen blok dat halverwege in de woonkamer steekt waarin zowel de haard buiten als de haard binnen zit. “De favoriete plek in de woonkamer is bij de haard, tussen keuken en zithoek. Daar trekken ze vaak hun stoelen naartoe. Van daaruit bieden de ramen van plafond tot vloer zicht op de tuin met daarachter de bosrand. “De gevel is op het noorden, dus daar valt geen zonlicht naar binnen. Maar het mooie is: je kijkt op een bosrand die door de zon is aangelicht. En dat zorgt voor het optimale uitzicht”, zegt Haiko. Waar hun tuin stopt en het bos begint, is niet duidelijk. Er kunnen mensen langs lopen, dat was onderdeel van het plan dat Michiel destijds maakte. “We hebben het wijkje zo ontworpen dat er contact is met de buren. Er is een soort binnenterrein, waar alle huizen omheen staan. We doen samen klussen: snoeien, blad vegen, vogelhuisjes maken. Met een borrel na afloop, natuurlijk.” Haiko: “Dat zie je vaak bij mensen die de stad uit gaan: die willen een gemeenschap vormen.”

Het huis volgt de glooiing van het terrein. Beeld Peter de Kan

Wie en wat?

Bewoners: Michiel Huls (44) en Loes van der Vegt (43)
Architect: Haiko Meijer, Onix NL
Aannemer: Van Hoorn & van der Kley BV
Interieur: Metnils Interieur Maatwerk i.s.m. Annemarijn Haarink, ahaa.nl
De Bruin Binnenspecialist, door BNK Kleuradviseur Nel de Bruin

Lees ook:

Kijk binnen in deze ‘drijvende’ woonloods in Delft
In plaats van een oude schuur
Een modern en comfortabel huis, zonder te slopen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden