Klein Verslag Wim Boevink

Een kerkdienst met Aretha Franklin, dat is één en al amazing grace

Onlangs ging ik midden in de week naar een kerkdienst. Het was het eind van de ochtend, op een druilerige dag. De dienst was in de New Temple Missionary Baptist Church in Los Angeles. Ik volgde hem in de bioscoop.

Het jaar is 1972.

Aretha Franklin is al een beroemd zangeres, met een flink aantal commerciële hits – ‘Natural Woman’! – als ze te kennen geeft een album te willen opnemen met gospelzang, de oorsprong van haar muzikale ontwikkeling. Als meisje zong ze gospels in de baptistenkerk van haar vader, dominee C.L. Franklin, in Detroit.

Ze wil het album – ‘Amazing Grace’ – live opnemen met publiek en de keuze is gevallen op de baptistenkerk in Los Angeles. Maar niet alleen wordt er een geluidsopname gemaakt, ook wordt er gefilmd met meerdere camera’s ten behoeve van een televisieregistratie, waarvoor een groot regisseur, Sydney Pollack, wordt ingehuurd.

Maar groot regisseur of niet, hij maakt een flinke fout bij de opnamen zodat geluid en beeld niet bij elkaar te brengen zijn; de opnamen verdwijnen in een kluis. Totdat iemand ze – in de tijd van de digitale techniek – weer tevoorschijn haalt en geluid en beeld weet te synchroniseren.

Het is intussen 2010, als men de film alsnog wil uitbrengen, maar stuit op bezwaar van Aretha zelf; ze geeft geen toestemming. Ik kan niet precies achterhalen waarom. Pas na haar dood, in 2018, gaat haar familie akkoord.

En daar is hij dus, die gospeldienst uit 1972. Aretha is dertig jaar, en heeft al een heel leven achter zich. Moeder op haar twaalfde. Haar eigen moeder al gestorven. Tweede kind op haar vijftiende. Maar opgegroeid in welstand dankzij de populariteit van haar vader die veel verdient met zijn preken.

De bioscoopzaal was donker. Er zat een handvol mensen. Hun haar was grijs. Het leek wel een echte kerkdienst.

De beelden op het scherm misten digitale scherpte, maar de kleuren waren warm en echt. Voorganger en dominee James Cleveland verwelkomde de gemeente, een zaal vol hoofdzakelijk Afro-Amerikanen, net als het koor dat al swingend opkwam, in glinsterende gilets boven zwarte hemden met grote puntkraag, een koor dat de hele sessie, die twee avonden in beslag zou nemen, zittend zou begeleiden met hun opzwepende, ritmische zang, wiegend en schommelend, opspringend soms en roepend, net als dat publiek dat meegesleept ging worden.

Wij in de bioscoopzaal zaten erbij en keken ernaar, met afstand in ruimte en tijd, maar – als ik voor mezelf spreek – niet minder gebiologeerd en gegrepen.

The Lady of Soul.

De camera dicht op haar gezicht, ­parelend van het zweet, de intensiteit van haar zang, dat stuwende koor, de hamerende piano, ja, het was een en al amazing Grace. Geen verweer mogelijk. De tranen liepen over mijn wangen.

Op de tweede avond voegden zich haar vader en Mick Jagger en Charlie Watts in het publiek, de laatsten aanvankelijk helemaal achterin de kerk, maar ze waren niet te houden, en drongen naar voren. Aretha zong met hart en ziel tot op de rand van de uitputting, sommigen begonnen extatisch te dansen, men klapte, joelde, alles was jubelende klank geworden.

1972, 2019. Tijd speelde geen rol. 

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden