null Beeld Mart Veldhuis
Beeld Mart Veldhuis

Het beste van 2021Kookboeken

Een jaar vol verhalende kookboeken, met recepten uit alle hoeken van de wereld

Culinair cocoonen en je kookvaardigheden opkrikken, daar draait het om dit jaar. Maar 2021 zit ook bomvol verhalende mijmerkookboeken. En we koken uit de voorraad: handig met al die lockdowns.

Dana Ploeger

Terwijl het voor uitbaters van restaurants bijna niet te doen is om de eindstreep te halen dit jaar, slaakt men in kookboekland juist een zucht van verlichting. Eindelijk een jaar zonder hip, ­allesoverheersend fitlijfboek. Je zou verwachten dat er wel al een anti-coronadieetboek zou zijn verschenen, maar het lijkt erop dat ook fitgirls andere zaken aan hun hoofd hadden.

Er verscheen zelfs een ­antidieetboek Intuïtief eten van Tribole en Resch, waarin je wordt aangemoedigd alle restricties overboord te gooien. Heerlijk!

Uit de voorraadkast

Wat ook opvalt is dat koken uit de voorraadkast centraal staat dit jaar. Niet zo gek met al die quarantaines. Ingeblikt, het Kikkererwtenkookboek of Verrot lekker (voor fermentatiefans), allemaal exemplaren die zorgen dat je ­prima uit de voeten kunt met blikvoer of een zak peulvruchten. Ook Ottolenghi’s team kookt met Shelf Love vanuit vriezer en voorraadkast, al levert dit geen pareltjes op, zoals in eerdere boeken.

Chefs en culinaire schrijvers hebben veel gemijmerd en gereflecteerd in coronatijd. Duik deze feestdagen heerlijk in de verhalende kookboeken van culinaire ­godinnen Nigella Lawson (alweer in de zestig) of Claudia Roden (dik in de tachtig), die aangenaam ­terugblikken op hun carrières in Koken, eten, leven en Med, vol klassiekers van Claudia: een must-have. Of lees de vermakelijke bourgondische avonturen van Onno Kleyn in Mijn Frankrijk.

Claudia Roden in 2018. Beeld Martijn Gijsbertsen
Claudia Roden in 2018.Beeld Martijn Gijsbertsen

Claudia Roden, haar werk en leven:

Lees hier het interview met Claudia Roden in de Verdieping, drie jaar geleden, waarin ze terugblikt op haar leven als kookboekenschrijver. ‘Eten is zoveel meer dan een verzameling ingrediënten.’

Chefs (met en zonder ster) vonden eindelijk wat vrije schrijfuurtjes. Zeer de moeite waard is Smaak van Walter Marskamp van plantaardig restaurant Yerba: zijn pruimentaart met miso vergeet je nooit meer! En Seppe Nobels viel met zijn Een kookboek op én in de prijzen. Bij beiden zie je mooi de trend terug van kwaliteit en lokale ingrediënten. Een tegenvaller is Samen aan tafel van ­Jamie Oliver, waarin hij zijn culinaire team aan het werk zette: oude koek.

Wie juist als debutant opvalt is thuiskok Manon Proper met haar Bistro Manon, ze won er de verkiezing van het Kookboek van het Jaar mee, omdat het zo heerlijk toegankelijk is voor gezinnen en toch volwassen smaken biedt.

Laat het reishart fladderen

Absoluut opbeurend zijn de vele wereldkookboeken die zijn verschenen. Niet alleen vanwege spannende recepten, maar ook omdat het de immer uitgestelde reislust aanwakkert. Enkele aanraders: de culinaire smeltkroes Paramaribo van Judith Cyrus, Mi casa Peru van de Nederlands-Peruaanse Katinka Lansink Dodero en Parwana over de Afghaanse keuken. Mooi om met zoveel gevluchte Afghanen deze keuken in het hart te sluiten. En Bas Robben laat ieders reishart fladderen met zijn verrukkelijke Hotpot. Hij wil met zijn smaakexplosies de thuiskok verleiden nieuwe dingen te leren. En weet u dat hotpotten mensen verbindt? Een mooie reden hieruit te koken in dit jaar vol meningen-bombardementen.

En natuurlijk: vegan!

Deze trend is geen trend meer, maar een blijvertje. In de flinke stapel veganistische kookboeken komt alles voorbij: van zelf plantaardige zuivel maken tot mediterraan vegan koken (Vegetalia). Beginnende plantaardige eters kunnen prima uit de voeten met instaprecepten in Family. Eat. Plant of met Everyday Vegan, inclusief stoere mannenopties.

De meer ervaren veganisten zullen liever kiezen voor het spannender TLV Vegan van Jigal Krant of voor Eén pan, plaat, ­planeet van de Britse Anna Jones, vol schuldgevoelvrije eettips. Kunt u zelf toch wat doen na ­Glasgow.

Top 3 kookboeken van Dana Ploeger:

1. De dankbare keuken

Bij het doorbladeren van De dankbare keuken krijg je gelijk zin om een paar weken naar dit ecoresort in Zweden te vertrekken. Goddelijke gerechten. Prachtig vormgegeven, met veel gevarieerde en smaakvernieuwende gerechten. Wist u dat je boerenkoolbladeren eerst moet masseren om er een salade mee te maken? Chef Stephanie is helemaal van deze tijd: alles is lokaal en duurzaam.

Stephanie Verstift
De dankbare keuken
Brandt; 256 blz. € 30

null Beeld
Beeld

2. Een ode aan groente

Deze vuistdikke groentepil grijp je voortdurend uit de kast als je houdt van seizoenseten uit de volle grond. Gedegen staat alles op kleur, zodat je wortelrecepten (oranje sectie) snel terugvindt. Aardpeer, pompoen, sla, asperge, je vindt er recepten mee, maar ook bewaartips en bereidingswijzen. Een kleurrijk oppepboek. Vol groenten, maar gelukkig niet op die hipster-veganmanier.

Alice Zaslavsky
Een ode aan Groente
Good Cook; 488 blz. € 40

null Beeld
Beeld

3. Patisserie van de bakker

Geen jaar mag voorbijgaan zonder – ook al was het beperkt mogelijk – het leven te vieren. En daar hoort ambachtelijk gebak bij. Of op z’n minst een cakeje. Bakker Issa Niemeijer-Brown laat zien dat je geen hogere bakkunsten hoeft te bezitten om te shinen. Stap voor stap, uitgelegd met illustraties en foto’s en fijn back to basic. Van soezen, tartelettes, appelbollen en brownies tot speculaasjes. Allemaal niet te versmaden. En volg je keurig de stappen, dan lukt alles.

Issa Niemeijer-Brown
Patisserie van de bakker
Brandt; 175 blz. € 30

null Beeld
Beeld

Top 3 kookboeken van Rick Pullens:

1. Med

Claudia Roden (85) is de grande dame van de mediterrane keuken. Een leven lang reisde ze langs de Middellandse Zee, ze schreef er prachtige kookboeken over. In Med, een kookboek staan de gerechten die ze zelf het allerlekkerst vindt. Dat overtuigt. Want in dit boek gaat het om de kern: je kookt om samen met anderen te genieten van eerlijke, pure smaken. Alsof je even bij haar aan tafel zit.

Claudia Roden
Med, een kookboek
Fontaine; 286 blz. € 32

null Beeld
Beeld

2. Kleine bakkers

Bakker Issa Niemeijer-Brown gooide vorig jaar hoge ogen met Brood. Dit najaar verscheen ook Kleine bakkers, een boek over brood waarin hij zijn passie voor het maken van ambachtelijk brood hoopt over te dragen op kinderen. Een enthousiasmerend boek met mooie illustraties van Rachelle Klaassen. De liefde voor het ambacht druipt ervan af, dat kun je niet vroeg genoeg doorgeven aan toekomstige generaties.

Issa Niemeijer-Brown & Rachelle Klaassen
Kleine bakkers, een boek over brood
Brandt; 128 blz. € 17,50

null Beeld
Beeld

3. Homakase

Waarschuwing: Homakase is een kookboek voor liefhebbers. En je moet er de tijd voor hebben. Oof Verschuren leert je stap voor stap hoe je thuis een Japans omakase-diner aan gasten kunt voorschotelen. Oefening baart kunst. Maar Homakase is meer dan een kookboek over sushi. Het staat ook vol wetenswaardigheden over de Japanse eetcultuur. En het ziet er prachtig uit. Een kunstwerk op zich. Ook dat zet aan tot koken.

Oof Verschuren
Homakase
Nijgh & Van Ditmar; 272 blz. € 34,99

null Beeld
Beeld
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden