Klein Verslag Wim Boevink

Een foto waarin de stad is samengevat

Voor ik naar New York ging, zag ik deze foto. Berenice Abbott maakte hem in 1935, de blik in zuidelijke richting op Seventh Avenue, vanaf de 35ste straat. De foto vatte de stad voor me samen. De mens is een deel van de natuur. New York is een natuurfenomeen.

Alles wat we in de natuur kunnen bewonderen is in dit beeld aanwezig. Het gebouwde gebergte, zwart, de kloof van licht, het microscopische, organische leven daarin. Het zicht, het landschap, de verten, ze zijn grandioos.

Ik wist toen nog niet dat ik even aan die Seventh Avenue zou wonen, daar in dat zuiden, op de hoek met de 23ste straat. En dat die schaduwen zo lang en het licht zo fel konden zijn.

Het grid maakte vergezichten mogelijk bij het oversteken, de einder in een punt, avenues als rivieren, stromen van verkeer. Daar waar de stad de hoogte in ging, werd hij onherbergzamer, kouder, afstandelijker. De Trump Tower was ijzig. Maar in lagere delen heerste de menselijke maat. In Chelsea, in East Village.

Mijn dochter Jane had bovenaan haar lijst de Zoo in Central Park staan. Het was een schitterende ochtend, we doorkruisten het heuvelende park met zijn herfstbomen. Zwijgend, stijf en ­ongenaakbaar stond de stad eromheen.

We kochten kaartjes bij de ingang van de dierentuin en betraden een mirakel van fraai aangelegde dierenverblijven, voor zeeleeuwen, voor pinguïns, voor beren, voor apen, voor rode ­panda’s, slapend op een tak, voor sneeuwluipaarden. Jane straalde.

Camera gericht op de stad

Het was er niet druk. We zagen groepjes schoolkinderen uit Harlem, begeleid door grijsharige gidsen, die al evenzeer tot de diergaarde behoorden als de dieren.

Verblijven waarin de natuur werd nagebootst (bij de grizzly’s een flinke rotsformatie, een waterval en bos, en boven de boomtoppen een enkele wolkenkrabber), zulke taferelen waren geen object voor de camera van Berenice ­Abbott. Haar camera was gericht op de gebouwde, luide en volle stad, die ze in een documentaire stijl vastlegde, zonder kunstige wolkenluchten of romantiserende poespas.

Bij Strand, de grote boekentempel van New York, waar nauw op elkaar staande hoge boekenkasten hun eigen Manhattan naspelen, kocht ik een herdruk van Abbotts ‘New York in the Thirties’ uit 1939, een weerslag van het fotoproject waarmee ze, oorspronkelijk onder de naam ‘Changing New York’, beroemd werd.

De Seventh Avenue-foto stond er niet in, wel een andere die ze op dezelfde decemberdag in 1935 vanaf hetzelfde punt maakte: Seventh Avenue niet in zuidelijke maar in noordelijke richting. Met het licht mee. Niet minder schitterend. Weer die kloof, maar nu met een aangelichte steile wand, de lange schaduwen van de mensen op het brede trottoir.

Bij thuiskomst bleek het Huis Marseille in Amsterdam een grote tentoonstelling aan Abbotts werk te wijden, het patriciërshuis aan de Keizersgracht hangt vol met fraaie afdrukken van haar foto’s. Niet alleen uit haar beroemde New York-serie – inclusief mijn Seventh Avenue-favoriet – maar ook haar portretten van beroemde tijdgenoten en latere studies van abstracte figuren. Nog te zien tot 1 december.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden