null Beeld Natalia Walusiak
Beeld Natalia Walusiak

Het ConsultVitamines over datum

Doen oude vitaminesupplementen hun werk nog?

Om haar weerstand tijdens de gure wintermaanden een oppepper te geven, slikt een 31-jarige vrouw vitaminesupplementen. Het viel haar op dat de uiterste houdbaarheidsdatum op het aangebroken potje al ruim is verstreken. De pillen waren houdbaar tot februari 2019. Ze vraagt zich af of ze de supplementen nog veilig kan innemen nu die bijna twee jaar oud zijn, en of de werking ervan nog optimaal is. Of kan ze het potje beter weggooien en nieuwe kopen?

De pillen kunnen een deel van hun werking verliezen wanneer ze te lang worden bewaard, zegt Renger Witkamp, hoogleraar voeding en farmacologie aan de Wageningen Universiteit. Dat komt doordat de vitamines kunnen oxideren en bederven. Of dat gebeurt, hangt onder meer af van hoe de supplementen worden bewaard, zegt Witkamp. “In een vochtige, warme omgeving neemt de werking sneller af, maar met hoeveel is niet met zekerheid te zeggen. Het kan zijn dat er nog 90 procent van de werkzame stof overblijft, maar het kan ook 70 of zelfs maar 50 procent zijn.”

Koel en droog bewaren

Fabrikanten houden hier rekening mee, zegt Witkamp. “Ze doen er dan iets meer van de werkzame stof in, bijvoorbeeld 105 procent van de hoeveelheid die op het potje staat. Zo zorgt de maker ervoor dat het product langer goed blijft. Er zit dus wel wat rek in die houdbaarheidsdatum.”

Vitaminepotjes kun je het beste zo koel en droog mogelijk bewaren, adviseert Witkamp. “Rond de vijftien graden is een goede temperatuur.” De badkamer is daarom geen goede plek, want te warm en vochtig, zegt de hoogleraar. “Vitaminen bewaren in een keukenkastje is prima, maar in kastjes boven of rond het fornuis kan het tijdens het koken ook warm en vochtig zijn. Dat heeft een negatief effect op de werking.”

Door het oxideren, een verschijnsel dat ook kan optreden bij wijn en boter, ontstaan er nieuwe stoffen. “De vraag is of die schadelijk zijn of niet”, zegt Witkamp. “Soms is dat zo en worden etenswaren vanwege het oxideren slecht voor de gezondheid. Maar bij mijn weten is het onwaarschijnlijk dat vitaminesupplementen na langere tijd bewaren schadelijk zijn.”

Superpreparaten

Een vreemde eend in de bijt zijn de zogeheten superpreparaten, die wel duizend procent van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitaminen en mineralen kunnen bevatten. “Dat soort pillen is geconcentreerder. En hoewel er relatief veel van de werkzame stof in blijft zitten, ontleden ze ook sneller”, zegt Witkamp. Overigens raadt de hoogleraar deze supplementen niet aan. “Neem liever supplementen die in de buurt komen van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Die werken prima en zijn veel minder duur.”

Witkamp schat in dat vitaminesupplementen zo’n drie jaar houdbaar zijn. De afname van de werking compenseren door een extra dosis in te nemen, is volgens hem niet nodig. “Als je normaal eet, zoals het Voedingscentrum adviseert, krijg je niet snel een vitaminetekort. Alleen voor ouderen geldt een specifieke aanbeveling voor het slikken van vitamine D. Ook als je bedekkende kleding draagt, een vegetarisch of veganistisch dieet volgt of langdurig medicijnen slikt, kan het innemen van vitaminesupplementen nodig zijn.”

Mocht de vraagstelster toch graag haar aanvullende vitamines willen slikken deze winter, dan hoeven die volgens Witkamp niet van het duurste merk te zijn. “Die van de Hema of Kruidvat zijn prima.”

En die pillen uit het twee jaar geleden aangebroken potje opmaken, blijft ook een mogelijkheid. Lachend: “Hoe duur waren die supplementen? Als ze erg duur waren, maak ze dan op. Zo niet, gooi ze weg en koop nieuwe. Maar innemen kan in ieder geval geen kwaad. Er zitten echt nog wel wat vitaminen in.”

Consult

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden