null Beeld

ColumnRosita Steenbeek

De van de maffia afgepakte villa kan nu een peuterspeelzaal worden

Rosita Steenbeek

‘Hier heeft de maffia verloren’, staat met koeien­letters op een spandoek in een Romeinse buitenwijk. Achter het hek ligt een roze villa die onlangs werd geconfisqueerd. Op de televisie zag ik carabinieri door weelderige, beeldenrijke kamers lopen, langs een marmeren jacuzzi voorzien van gouden kranen, magnums champagne binnen handbereik, laden openend die puilden van Rolexen en juwelen.

Italië heeft een lange geschiedenis met de georganiseerde misdaad, maar ook veel ervaring met de bestrijding ervan. Toen in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw het land werd opgeschrikt door de ene na de andere aanslag en de kolossale rijkdom van de criminele wereld zichtbaar werd, ontstond de ngo Libera. Die heeft er mede voor gezorgd dat er wet- en regelgeving kwam die het mogelijk maakt om bezittingen van de georganiseerde misdaad af te pakken en een maatschappelijke bestemming te geven.

Er is nu een speciaal agentschap, ANBSC, met een site waarop alle in beslag genomen roerende en onroerende goederen openbaar worden gemaakt en waar plannen voor herbestemming kunnen worden ingediend. Zo zou de roze maffiavilla een peuterspeelzaal kunnen worden.

Toen ik een paar jaar geleden logeerde in een vluchtelingenopvang op Sicilië, plukten de asielzoekers amandelen op een terrein waar tot voor kort de maffia regeerde. Er werden amandelkoekjes en noga gefabriceerd met de naam van de opvang op de verpakking, I Girasoli, De Zonnebloemen. De asielzoekers deelden in de winst.

Inmiddels vind je deze projecten door heel Italië. Zo heet een heuvel aan de rand van Rome sinds die niet meer in maffiose handen is Collina della Pace, Heuvel van de Vrede, met een bibliotheek, een sportvereniging, een muziekschool.

Mensen moeten zien dat crimineel bezit wordt teruggegeven aan de maatschappij

Hier ruchtbaarheid aan geven, is deel van de campagne, vandaar de spandoeken en de aanwezigheid van media bij inbeslagnames en feestelijke openingen. De mensen moeten zien dat de staat aanwezig is, dat crimineel bezit wordt teruggegeven aan de maatschappij, verandert in opvang voor gehandicapte kinderen, een jazzclub of toevluchtsoord voor slachtoffers van huiselijk geweld.

Nu Nederland niet dat brave landje blijkt te zijn waar we het voor hielden, maar een waar de georganiseerde misdaad een stevige poot aan de grond heeft, wordt het interessant om in de leer te gaan bij de Italianen.

Eén voorbeeld van herbestemming kent Nederland al. Een in beslag genomen drugsboot is cadeau gedaan aan een schippersopleiding en vaart in alle onschuld door de haven van Rotterdam. Dat kon doordat iedereen het een goed plan vond, maar uitgebreide wet- en regelgeving om illegaal verworven eigendommen te veranderen in iets dat de samenleving ten goede komt, bestaat nog niet. Het lijkt me tijd worden.

Ik ga kerstcadeautjes kopen bij de winkel van Libera. Op de etiketten van marmelade, honing, panettone staat geschreven: ‘Afkomstig van terrein afgepakt van de maffia’. Toepasselijk bij een feest van licht en hoop.

Rosita Steenbeek is schrijfster en woont deels in Rome. Meer van haar columns leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden