NaschriftPhilip Ochieng

De scherpe journalist Philip Ochieng (1938-2021) drukte zijn stempel op Afrikaanse media

Philip Ochieng. Beeld
Philip Ochieng.Beeld

Hij was een taalfanaat, een mentor voor journalisten in Oost-Afrika en leidde enige tijd de spreekbuis van een fout bewind dat hij tegelijkertijd scherp kritiseerde. Philip Ochieng, journalist, schrijver en nietsontziende columnist heeft zijn stempel gedrukt op de media. Niet alleen in zijn geboorteland Kenia, maar ook in buurlanden Tanzania en Oeganda.

Zijn Engels was fraai, poëtisch en soms zo ingewikkeld dat menig hoogopgeleide er af en toe het woordenboek bij moest pakken. Jonge collega-journalisten konden rekenen op zijn rode potlood waarmee hij hun stukken bewerkte met recht-voor-z’n-raap opmerkingen over hun woordkeuze of grammatica. Ze leerden echter van hem en veel gerespecteerde journalisten in de regio zijn hem dankbaar. Zelf bleef hij – ondanks de laatste jaren met een falende gezondheid – zijn wekelijkse column schrijven voor de Nation Media Group, het grootse krantenconcern in Oost-Afrika waar zijn journalistieke carrière begon en eindigde.

Zijn schrijfsels leidden met enige regelmaat tot ontslag of controverse onder lezers en politici. Hij beschreef dertig jaar geleden het bewind van de Keniaanse president Daniel arap Moi als bestaande uit: “Luiwammesen, leeglopers, dieven, nietsnutten, boeven en analfabeten”. Tegelijkertijd werkte hij ook enige tijd voor de Kenya Times, het Keniaanse overheidsorgaan tijdens de regeringsperiode van de autocratische Moi.

Onafhankelijkheid

Ochieng werd geboren in het gewest Migori, vlakbij het Victoriameer. Zijn klasgenoten op de basisschool herinneren zich hem als een jong genie. Hij kreeg dan ook een plek op de prestigieuze Alliance Highschool, waar uitsluitend jongeren terechtkwamen die academisch presteerden. Dat deed hij ook, zij het met een korte onderbreking toen hij wegliep van school, waar hij voor gestraft werd.

Ochieng keerde terug, maar moest wel een brief schrijven met excuses. Daarin beloofde hij zijn “dwaze wegen te verlaten en de lessen van Jezus Christus te volgen.” Ironisch genoeg zou Ochieng decennia later “bij alle drukpersen in Kenia” zweren dat God niet bestond, en verklaarde hij atheïst te zijn. Hij vond godsdienst opium voor het volk. Dergelijke opmerkingen leidden tot enorme ophef, want het maakt Kenianen niet uit waarin iemand gelooft, als iemand maar gelooft.

Na zijn eindexamen werd hij gekozen om deel uit te maken van de eerste groep Keniaanse jongeren die voor de onafhankelijkheid de kans kregen om in de VS te studeren. Het was de bedoeling dat zij later posities in het leiderschap op zich zouden nemen. Hij begon met veel energie aan zijn studie, maar gaf er na een tijdje de brui aan en vertrok op avontuur naar Frankrijk en het toenmalige Oost-Duitsland.

Als een vis in het water

Kort voor de onafhankelijkheid van Kenia in 1963 keerde hij terug naar zijn geboortestreek waar hij een baan kreeg als leraar Engels. Zijn kennis van de taal viel op en hij kwam terecht bij de afdeling protocol van het ministerie van buitenlandse zaken. Opnieuw was het zijn taalgebruik dat ervoor zorgde dat de hoofdredacteur van de Nation hem wegkaapte en aanstelde als leerling-journalist. Ochieng voelde zich er als een vis in het water.

In 1970 werd hij ontslagen, nadat hij een collega tijdens een heftige discussie had gebrand met een sigaret. Daarop vertrok hij naar Tanzania, waar hij drie jaar bij de Tanganyka Standard werkte. Hij keerde terug naar Kenia, maar accepteerde in 1981 het hoofdredacteurschap bij de Oegandese Sunday Times. Na drie weken werd hij al gearresteerd en belandde in de gevangenis omdat zijn scherpe pen de regering van de toenmalige president Milton Obote had gekritiseerd.

Na zijn vrijlating ging hij terug naar Kenia. Daar sloot hij zich opnieuw aan bij de Nation Media Group, waar hij zich tot zijn dood wijdde aan columns en de praktische opleiding van journalisten.

Philip Ochieng, geboren op een onbekende datum in 1938 in Awendo in het westen van Kenia, waar hij ook overleed op 27 april 2021.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden