NaschriftMercedes Barcha Pardo 1932-2020

De muze van Nobelprijswinnaar García Márquez week nooit van zijn zijde

Mercedes Barcha Pardo, in 2016.Beeld AFP

Gabriel García Márquez vertelde graag over die dag in september 1966, in zijn toenmalige woonplaats Mexico-Stad. Samen met zijn vrouw Mercedes Barcha Pardo was hij in het postkantoor om het manuscript van zijn nieuwste roman naar zijn uitgever in Buenos Aires te sturen. De in 2014 overleden schrijver had anderhalf jaar aan de ruim vijfhonderd pagina’s gewerkt, maar de zending mislukte bijna, toen het echtpaar daar te weinig geld voor bleek te hebben.

Uiteindelijk besloten Barcha Pardo en García Márquez de helft van het pakket op te sturen. Ze snelden naar huis om enkele elektrische apparaten te verpanden en stuurden de tweede helft van ‘Honderd jaar eenzaamheid’ daarna alsnog op. Het zou de roman worden die overal zou worden geprezen als een van de belangrijkste in de moderne Latijns-Amerikaanse literatuur en die de auteur in 1982 de Nobelprijs voor Literatuur opleverde.

De anekdote illustreert de rol die Barcha Pardo in het leven en werk van ‘Gabo’ heeft gehad. Ze was zijn muze, zijn steun en zijn toeverlaat. Het was ‘La Gaba’, de bijnaam die zij op haar beurt kreeg, die het huishouden van de jonge, toen nog weinig gefortuneerde schrijver bij elkaar hield.

Het leven dat het jonge echtpaar tot dan toe had gehad, was niet makkelijk. “Het enige dat er nog aan ontbreekt, is dat het een slechte roman is”, zou Barcha Pardo spottend hebben gezegd, nadat García Márquez na anderhalf jaar met het manuscript uit zijn zelfgekozen kluizenaarschap opdook. Haar vrees bleek ongegrond; ruim een halve eeuw later vertelde ze de Puerto Ricaanse journalist Héctor Feliciano dat het zonder twijfel haar favoriete Gabo-roman was: “Ik heb het drie keer gelezen. Het is een juweel.”

Stille kracht naast haar man

Barcha Pardo werd geboren in 1932, nabij de Caraïbische kust van Colombia, in een apothekersgezin. Ze ontmoette García Márquez als kind in het plaatsje Sucre. Het verhaal gaat dat hij haar meteen al op veertienjarige leeftijd, toen zij net negen was, ten huwelijk vroeg. Ze zou hem later opnieuw ontmoeten in Barranquilla, waar hij als journalist werkte. García Márquez maakte nooit een geheim van zijn liefde en fascinatie voor Barcha Pardo, die hij in de jaren vijftig veelvuldig schreef vanuit Parijs, waar hij als correspondent en later schrijver woonde. Een typemachine en een foto van Barcha Pardo waren in die tijd zijn enige bezittingen.

Het paar zou in 1957 inderdaad trouwen. In de jaren die volgden nam García Márquez haar mee op een ware odyssee door Latijns-Amerika, dat door dictaturen en revoluties in de maalstroom van de geschiedenis werd meegesleurd. Ze woonden in Colombia, Venezuela, Mexico, Cuba, Barcelona en Parijs.

Gabriel García Márquez met Mercedes Barcha Pardo, in 2007.Beeld AFP

Terwijl haar man een literaire wereldster werd, gold Barcha Pardo als de stille kracht aan diens zijde, met de nadruk op ‘stil’, want van haar persoonlijkheid en haar leven was onder het grote publiek relatief weinig bekend. García Márquez zelf deed er alles aan hun leven samen privé te houden; toen hij in 1957 uit Europa terugkeerde, vroeg hij haar alle brieven die hij haar had geschreven terug te geven. Ze gaf pas toe, nadat de schrijver haar 500 Colombiaanse pesos had betaald.

Intelligent en goedlachs

Ook Barcha Pardo hield haar privéleven het liefst privé. Ze wantrouwde de pers, die, in haar woorden, altijd op zoek was naar ‘de kat met de drie poten’.

Haar vrienden omschreven haar als intelligent en goedlachs, als Gabo’s beste vriendin, vrouw en hoofd van het huishouden. Ze zorgde dat hij niet werd afgeleid door dagelijkse problemen en zo kon werken aan zijn oeuvre. Gacría Márquez zorgde op zijn beurt dat zijn vrouw in vrijwel al zijn boeken aanwezig was.

Zo ook in Honderd jaar eenzaamheid, het werk dat zonder haar steun nooit zou zijn geschreven. In het denkbeeldige Macondo, een echo van het Colombiaanse platteland waar zij en Gabo waren opgegroeid, was de fictieve Mercedes de enige apotheker die het dorpje rijk was. Hij vereeuwigde haar liefdevol als “een vrouw met een slanke nek en slaperige ogen”.

Mercedes Barcha Pardo werd geboren op 6 november 1932 in Magangué, Colombia en overleed op 15 augustus 2020 in Mexico-Stad.

Lees ook: 

Gabriel García Márquez: meester van de hyperbool

De Colombiaanse schrijver Gabriel García Márquez is overleden. Dat hebben familieleden laten weten. De vermaarde auteur, winnaar van de Nobelprijs voor de literatuur in 1982, overleed in zijn woonplaats Mexico-Stad. Hij is 87 jaar geworden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden