Fashion

De #MeToo-beweging maakt ons preutser, zegt textielarcheoloog Gillian Vogelsang-Eastwood

Textielarcheoloog Gillian Vogelsang-Eastwood (rechts): ‘We worden preutser. In de jaren 70-80 vonden we minirokjes en ­bikini’s op straat heel normaal. Nu is dat anders’. Beeld Inge Van Mill

‘Modest fashion’ staat voor bedekkende of bescheiden kleding. Het wordt steeds meer de nieuwe norm, zegt textielarcheoloog Gillian Vogelsang-Eastwood.

Modest fashion staat voor de vrijheid om zelf te kiezen wat je draagt. Maar zijn we werkelijk zo vrij om alles aan te trekken? Volgens Gillian Vogelsang-Eastwood, textiel­archeoloog en directeur van het Textiel Research Centre in Leiden, kleden Nederlandse vrouwen zich steeds conservatiever. Als verzamelaar van kledingstukken uit de hele wereld ziet zij dat bedekt kleden de norm van vandaag is. 

Wat is modest fashion volgens u?

“De definitie van modest fashion is niet overal dezelfde. In feite is het bedekt kleden. Maar wat moet je precies bedekken? Dat is de vraag die al eeuwen gesteld wordt binnen verschillende culturen en religies. En dat ligt in ieder land anders. Denk aan het polonaisekledingstuk uit de 18de eeuw, waarin de borsten van vrouwen duidelijk zichtbaar waren. Dat was toen oké, maar het onderlichaam blootstellen gebeurde niet. Toen het christendom wijdverspreid werd, begon ook de opstand tegen dat kledingstuk. Alles moest weer bedekt worden.”

Wat was daarmee de boodschap? Ging dat per se om kuisheid?

“Ja, ook wel. Het ging erom dat je ­jezelf beschermde tegen de buitenwereld. Modest fashion is de kleding van respectabiliteit. Ooit opgedragen door religies en culturen. Maar ook door mannen die controle wilden over hun echtgenoot. Het liefst sloten ze vrouwen op in een toren om ze op afstand van andere mannen te houden, maar aangezien dat niet kon, werden allerlei manieren verzonnen om vrouwen te bedekken. In 1400 voor Christus stond bijvoorbeeld in de Syrische wet dat een getrouwde vrouw met eergevoel een mantel moest dragen. Zo werden andere mannen geweerd om in de buurt te komen.”

Dat is nu wel anders toch?

“Dat is van toen tot nu een beetje veranderd, maar mannen gebruiken nog steeds vrouwen en hun kleding om zichzelf een sterke positie te ­geven. Dat zie je nog steeds gebeuren binnen verschillende religies, maar politici en overheden doen exact hetzelfde. Het boerkaverbod is hier een goed voorbeeld van.”

Kunnen vrouwen in Nederland zich kleden zoals ze dat zelf willen?

“Het huidige modest fashion gaat juist om die keuzevrijheid. Je kan zelf bepalen welke boodschap je wilt uitdragen. Kleding wordt gebruikt om je positie binnen de maatschappij weer te geven. Iedereen beslist zelf over de vraag ‘wie ben ik vandaag?’ en ‘wie wil ik zijn?’ Daarmee straal je een identiteit uit. Het is interessant om te zien dat, binnen de vrijheid die we hebben, Nederlandse vrouwen zich conservatiever zijn gaan kleden. We zijn vooral eentonig en saai. We passen op dat we geen andere signalen geven aan de buitenwereld.”

Hoe komt dat?

“Dat heeft te maken met de #MeToo-beweging en de discussies daaromheen. Ook door de opkomst van sociale media voelen vrouwen druk van buitenaf. Het is moeilijk om je niets aan te trekken van wat je omgeving zegt over je kledingstijl, vooral als je een beetje onzeker bent geworden door de hoeveelheid commentaar die je als vrouw krijgt. Omdat je kritiek wil vermijden, ga je je meer modest kleden, dus minder ­opvallend. De variatie kleding in winkels wordt schaarser, en eentoniger. Tien jaar geleden zag je bijvoorbeeld Marokkaans-Nederlandse meiden met kleurrijke hoofddoeken om. Nu zie je vooral zwarte, donkerbruine tinten.” 

Worden we ook preutser? Zijn we bang om naakt te zijn?

“We worden preutser, ja. In de jaren zeventig en tachtig vonden we minirokjes en ­bikini’s op straat heel normaal. Nu is dat anders. Hoe meer kleding je draagt, hoe belangrijker je bent. Dat is de norm tegenwoordig.” 

Worden we er gelukkig van om ons bedekt te kleden?

“Ja, als we er zelf voor kiezen wel. Het feit dat we ons conservatiever kleden, betekent niet dat dat ons ongelukkig maakt. Het is juist comfortabel. Ik kleed mijzelf ook heel neutraal, en dat als textielarcheoloog. Mensen verwachten van mij dat ik er kleurrijk uitzie maar ik voel me heerlijk zo! Modest en fashionable tegelijk. Toch?”

Lees ook:
Waarom vrouwen de minirokjes ineens in de kast laten liggen

Lange gewaden en kuise truien: modest fashion is de nieuwe trend, en niet alleen onder religieuze vrouwen. Het Stedelijk Museum Schiedam wijdt een tentoonstelling aan de miljoenenindustrie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden