NaschriftMargot van Schayk (1974-2021)

De levenslustige Margot van Schayk rende achter haar toekomst aan

Programmamaker Margot van Schayk. Beeld Marloes Levie
Programmamaker Margot van Schayk.Beeld Marloes Levie

Programmamaker Margot van Schayk had levenshaast. Gretig zoog ze alle ervaringen op. Ze zei altijd ‘ja’ en genoot volop. Toen zij ongeneeslijk ziek was en wist dat ze haar 8-jarige zoon niet zou zien opgroeien, werd ze niet bitter. Margot schreef er een openhartig boek en enkele columns in deze krant over.

Dana Ploeger

Op zeldzame momenten, veelal ­samen met haar geliefde Menno, liet Margot de laatste maanden de ver­twijfeling toe over haar uitzonderlijke lot om vier keer kanker te krijgen. Dan kwam diep verdriet naar boven over dat ze haar 8-jarige zoon niet zou zien opgroeien. Maar bitter of zuur werd ze niet. Margot toonde juist haar veerkracht en oeverloze optimisme. Vrienden gingen vaak energieker de deur uit dan ze kwamen, ­omdat zij de kunst bezat om je het gevoel te ­geven dat je werd opgetild. Daarbij liet haar vlijmscherpe humor haar nooit in de steek.

Haar niet te remmen levensenthousiasme zit er al vroeg in. Als jongste dochter van Joyce en Jacques van Schaijk groeit ze op in Molenhoek. Haar zus Antoinet is 8 en haar broer Edward 6 jaar als zij wordt geboren in 1974. Speels als ze is, trekt ze Edward mee in haar verbeelding. Samen hutten bouwen, viool spelen op de braderie, winkeltje spelen met zelfgemaakte broches: niets is de creatieve en vrolijke Margot te gek.

Aan haar zonnige jeugd komt in één klap een einde als ze 12 jaar is. Haar ouders zijn net gescheiden wanneer artsen een tumor tussen haar longen en hart ontdekken. ‘Ik haat je niet, tumor. Ik snap alleen niet waarom je mij, argeloze brugklasser van net gescheiden ouders, hebt uitgekozen’, schrijft ze in haar boek Ik val niet, ik dans. Alles wordt uit de kast getrokken en Margot ­ondergaat pijnlijke puncties, chemokuren en bestralingen. ‘Er is een trap omhoog die me weghaalt. Ik ben hier niet. Ik kan mijn lichaam verlaten terwijl er ­dingen gebeuren waar ik niet bij wil zijn’, schrijft ze daarover. Alsof ze een ruimtereis maakt en even buiten zichzelf treedt.

Pittige, donkere jaren

Ze vraagt zich later af of ze ooit wel terug in haar lijf is gekomen. Het zijn eenzame nachten in het ziekenhuis. Eenmaal thuis is ze alleen met haar moeder, haar steun en toeverlaat. Haar vader woont met zijn nieuwe gezin een dorp verderop, en haar broer en zus zijn inmiddels de deur uit. Op school voelt ze niet langer aansluiting bij de belevingswereld van leeftijdgenoten: ze voelt zich als een 80-jarige tussen de tieners. Dan stort ook nog haar moeder in. Pittige, donkere jaren.

Margot als kleuter. Beeld Archief Margot van Schayk
Margot als kleuter.Beeld Archief Margot van Schayk

Na de havo gaat ze een jaar naar de Vrije ­Hogeschool, waar ze niets vertelt over het ziekteproces. Een frisse start. Ze koopt een pakje Javaanse Jongens voor in de borstzak van haar hippe werkmanjas. Vrijheid, een nieuw leven. Daarna begint ze met de studie logopedie, maar stapt na een jaar over naar theaterwetenschappen in Utrecht. Serieus en doelbewust is ze daarmee bezig. Vanaf dat moment zet ze stevig de vaart erin: Margot begint achter haar toekomst aan te rennen.

Ze leert op haar 22ste de acht jaar oudere Jurriaan kennen, een man met een plan en ambitie. Ze trouwen om te verhuizen naar New York, waar hij een baan krijgt. Voor ­altijd, is hun overtuiging. Daar schrijft ze in opdracht een boek over Het Werkteater, waar ze op afstudeerde. Ze probeert er zeker iets van te maken, maar dit is niet het grensverleggende leven dat ze wenste. Ze is veel alleen in die tijd. Anderhalf jaar na hun euforische vertrek keren ze in 2001 terug naar Nederland.

Dansen, flirten en genieten

Voor haar is helder dat hun huwelijk niet standhoudt en ze neemt de radicale ­beslissing om in haar eentje in Kockengen een huisje te huren op het erf van een ­zonderlinge boer. Margot haalt in die ­periode haar gemiste puberteit in: ze is ­rebels, wil ­zichzelf verder ontdekken en danst, flirt en geniet volop. Ze ontpopt zich als een talentvol werkbeest bij het radio­programma Ophef en Vertier en daarna bij TV3 en ­Goedemorgen Nederland.

Margots talent, creatieve ideeën en niet-aflatende werkdrift vallen op. Ze ontgroeit al snel haar baan als redacteur, en gaat bij het commerciële Endemol aan de slag als hoofd programmaontwikkeling. De aan­stekelijke, dynamische werksfeer van de tv-wereld past bij haar rebelse inslag. Ze dwingt respect af met haar snelle schakelen en haar betrokken manier van contact maken. Haar leiderschap is onbetwist. Al kan ze ook stemmingswisselingen hebben: soms weet alleen zij wat ze voor ogen heeft en wijzigt gaandeweg haar visie nog weleens. De veeleisende controlfreak is niet altijd makkelijk om mee om te gaan. Maar met humor en relativering weet ze het team ­altijd weer aan het swingen te krijgen.

Verschillende liefdes dwarrelen langs en ze heeft drie jaar een relatie met presentator Jeroen Pauw. In die periode wordt ­tijdens een simpele controle schildklierkanker ontdekt: een effect van de agressieve behandelingen die ze als kind onderging. Een immense schok. Stoer als ze is, rijdt ze na de behandeling in haar Mini Cooper naar Parijs om in een hotelkamer haar radioactiviteit te laten uitwasemen. Ze maakt altijd overal iets van. Margot staat het liefst in standje genieten, ze houdt van kunst, maar is ook dol op een realityshow als Keeping up with the Kardashians. Tijdens een serieus werkbezoek aan Los Angeles boekt ze een rijtoer langs de huizen van beroemde filmsterren: lekker flauwekullen.

Toch nog moeder worden

Op haar 38ste is ze de lange werkdagen en uitputtende werkdiners zat en wil ze niet langer single zijn. Online valt haar oog op aardrijkskundeleraar Menno Ruppert, vader van twee zoons van 6 en 10. Op het eerste oog niet een voor de hand liggende match, maar de liefde groeit snel en is groot. Hij valt op haar snelle, gevatte manier van doen. Bij hem komt ze thuis. Menno is helder over eventuele gezinsuitbreiding: hij heeft al twee zoons. Maar voor haar is een kinderwens geen thema: die mogelijkheid sloten medici al op jonge leeftijd uit. Ze kennen elkaar net een jaar als Margot ­wonder boven wonder toch in verwachting blijkt en bevalt van hun zoon Tomas.

Margot met haar zoon Tomas. Beeld Archief Margot van Schayk
Margot met haar zoon Tomas.Beeld Archief Margot van Schayk

Een groot geschenk. Hij bezorgt haar de gelukkigste periode in haar leven. Tot dan toe beschreef ze haar bestaan op aarde weleens als een bezoeker: ‘niet als iemand die echt deelneemt aan het leven’. Als moeder verandert dat op slag. “Zijn komst geeft mij veel voldoening. Het idee dat ik iets doorgeef, biedt mij troost en ontroering”, zegt ze in De Verwondering. Dat ze een jaar na zijn geboorte borstkanker krijgt, vindt ze ronduit wrang. Ze zet zich opnieuw schrap, gaat alle behandelingen aan en vertrouwt op genezing. Voluit leven blijft haar devies.

Ze verandert in 2018 van baan om bij de KRO-NCRV als innovatiemanager meer ­verdieping en minder werkdruk te ervaren. Maar de realiteit is weerbarstig. Tot dan toe heeft ze nooit lang stil gestaan bij de moeilijke periodes in haar leven. Ze stapte altijd vlot over nare dingen heen en vulde het leven gretig met ervaringen en hard werken. Die instelling heeft ook een prijskaartje, soms is ze erg moe en kampt met migraines. Ze verzuimt amper. Wel valt ze vaker stil, zoekt steun in meditaties en vraagt zich af waarvoor ze het eigenlijk allemaal doet.

Foute boel

Als in mei 2019 de oncoloog de woorden ‘het is foute boel’ uitspreekt, is ze woest. Ambitieloos vindt ze de artsen. Ze zoekt naarstig naar de ultieme behandeling voor haar uitzonderlijke galwegkanker in de ­lever. Ze blijft op de diagnose focussen en niet op de prognose. Maar de wereldwijde zoektocht levert geen verlossing. Ze schrijft dat jaar haar boek om mensen te laten weten dat ‘het mogelijk is door een crisis te ­leven, dat je door de berg kunt gaan, dat het mogelijk is jezelf op te tillen, tegendruk te geven en vertrouwen en zelfliefde terug te vinden’. Dat alles deed Margot.

Hun zoon Tomas houdt haar in het hier en nu. Ze geniet intens van fijne gezins­momenten. Het laatste jaar reist ze nog met Menno en Tomas naar Lapland; achter op de hondenslee met haar blonde 8-jarige. Tot haar lijf het opgeeft. Daarna schildert ze stenen en maakt schatkistjes en herinneringsboekjes voor haar geliefden. Alles zo bewust en liefdevol. Tot op het allerlaatst blijft ze positief en houdt vertrouwen. Ze weigert het leven los te laten. Ze houdt vast en vast en vast… tot haar fysieke lichaam haar loslaat.

Margot van Schayk werd geboren op 17 juni 1974 in Nijmegen en overleed op 10 november 2021 in Weesp.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden