John Wooter hield ervan om de dans letterlijk op z’n kop te zetten en ontwikkelde een eigen methode.

NaschriftJohn Wooter

De dansfilosoof die graag speelde met zwaartekracht

John Wooter hield ervan om de dans letterlijk op z’n kop te zetten en ontwikkelde een eigen methode.Beeld

Toen John Wooter te horen kreeg dat hij vanwege zijn platvoeten geen balletdanser kon worden, sloeg hij dat oordeel meteen in de wind en werd een van de weinige zwarte moderne dansers in de jaren tachtig. Als danser, choreograaf en later als docent ontwikkelde hij zijn eigen dansmethode Physical Dynamics met invloeden van modern, jazz, urban en capoeira.

Dana Ploeger

Als John Wooter lesgaf op de dansacademies in Arnhem, Amsterdam en Tilburg viel hij op met zijn sierlijke, lange dansbewegingen. Met zijn uitroepen bekrachtigde hij de muziek, om het volgende moment achterover te leunen en peinzend rond te kijken. Het was zijn pupillen niet altijd duidelijk wat er dan in hem omging; vond hij hun werk matig of stond ze een uitbrander te wachten?

Nee, John zat rustig de dans te analyseren en dacht na over hoe hij iemands kwaliteiten nog verder kon laten opbloeien. Hij hield ervan om de schoonheid en het talent van dansers op een positieve manier te stimuleren. Daarin was hij toegankelijk, zorgzaam en wars van de harde mentaliteit en tradities die de hiërarchische balletwereld ook kent.

Showman in de schijnwerpers

Dat voor zich uit staren kon hij thuis ook. Hij had die momenten nodig om alles wat zich in zijn binnenwereld afspeelde een plek te geven. Zijn huis was zijn heiligdom, hij richtte het stijlvol in en maakte veel versieringen zelf. Dat gold ook voor zijn modieuze kledingstijl. Hoewel hij vaak verscheen in joggingbroek kon je zien dat het een stijlvolle variant betrof met bijpassende hoodie en hippe sneakers. En een mutsje, nooit een pet. Of hij was in de stemming voor een rok met fraaie Scandinavische tuniek erboven.

John was een echte showman en hield van de schijnwerpers. Hij was onrustig van aard en altijd op zoek naar nieuwe dingen. Als professioneel danser vond hij zichzelf meerdere keren uit. Hij begon met klassiek ballet. Als dertienjarige ging hij met een vriendje mee naar de balletles van Noes Fiolet en verliet nooit meer de danszaal. In die tijd woonde hij in Rotterdam, waar het Surinaamse gezin uit Paramaribo naartoe was verhuisd toen hij drie maanden oud was.

John Wooter als baby. Beeld
John Wooter als baby.Beeld

Hij groeide op met een zus en drie broers met wie hij veel optrok. Met zijn oudste broer August maakte hij toen al ingewikkelde moves. Hij was eigenwijs en eigenzinnig. Toen hij als kleuter eens uit school kwam en er niemand thuis bleek, liep hij zelf naar het politiebureau. Zingend zat hij tussen de agenten toen zijn moeder hem uiteindelijk vond.

Iedereen kent hem als John Wooter, maar eigenlijk was zijn geboortenaam Gerard. In de periode dat hij een poosje bij zijn tante en oom woonde, noemden ze hem bij zijn tweede naam John en dat werd uiteindelijk zijn artiestennaam, al was dat wel verwarrend met een broer die ook John heet.

Dansen voor een appel en een ei

John wist altijd goed wat hij wilde en liet zich door niemand van de wijs brengen. Het oordeel dat hij geen balletdanser kon worden vanwege zijn platvoeten, sloeg hij in de wind. Op zijn zestiende toog hij naar de dansacademie in Tilburg om jazzdanser te worden. John was altijd aan het bewegen en stopte al zijn tijd in repeteren en studeren. Na Tilburg studeerde hij af aan de Vlaamse academie van Maurice Béjart in de dansstijlen klassiek, modern, jazz en folklore.

Zijn droom om in grote dansvoorstellingen en musicals op te treden kwam aanvankelijk uit. Vanaf de late jaren tachtig danste hij in producties als Santeria, Silent Cry en Binding Ties – allemaal van Cosmic Illusion Productions, een intercultureel kunstenaarscollectief en productiehuis in Amsterdam. Vanuit Rotterdam reisde hij elke dag naar de hoofdstad om voor een appel en een ei te werken aan de voorstellingen.

John Wooter was altijd aan het bewegen en stopte al zijn tijd in repeteren en studeren.  Beeld
John Wooter was altijd aan het bewegen en stopte al zijn tijd in repeteren en studeren.Beeld

Inmiddels had hij een relatie met Jolanda. Hij ontmoette haar bij zijn familie en was op slag verliefd. Samen kregen ze in 1988 hun dochter Alyssa. Dol was hij op het meisje, al ging in de praktijk de meeste aandacht naar zijn carrière. Na enkele jaren strandde de relatie. In 2002 kreeg hij een tweede dochter, Taina, samen met zijn toenmalige vriendin Joëlle, maar ook die relatie hield geen stand. John bleef altijd op zichzelf wonen, hij kon zich lastig hechten en bleef innerlijk onrustig.

Hoewel hij altijd aanwezig was bij belangrijke hoogtepunten van zijn kinderen, maakten ze geen deel uit van zijn dagelijks leven. In de weekenden en vakanties logeerden ze onafhankelijk van elkaar bij hun vader. Dan ondernam hij van alles: naar de bioscoop of het theater en altijd even langs McDonald’s. Alyssa speelde eens een bijrolletje in een van zijn musicals en toen Taina urban danser werd, kreeg iedereen dat te horen. Hij was trots op beiden.

Op de praatstoel

In 1995 kreeg hij bredere bekendheid met de musical Faya over een verboden liefde in het onafhankelijke Suriname, waarin ook de Decembermoorden aan bod kwamen. Daaraan meedoen was een waar hoogtepunt. Daarna danste hij in de musical Jeans en werkte mee aan projecten als Dancing Rotterdam en het Urban Dance Concours.

Hij zette alles op alles om in nog grotere muziektheaterstukken te staan, maar toen dat succes uitbleef richtte hij zich meer op talentontwikkeling en lesgeven. Die jaren erna was hij projectcoördinator bij de Rotterdamse organisatie voor cultuureducatie SKVR, pionierde in de hiphop-dansscene en werkte veel samen met bekende hiphoppers als Lloyd Marengo.

De cast van de musical Faya waar John Wooter in danste in 1995. Beeld
De cast van de musical Faya waar John Wooter in danste in 1995.Beeld

Zijn liefde voor dans kreeg zo een nieuwe invulling. Op de diverse dansacademies waar hij inmiddels werkte was hij een graag geziene collega, die nooit te beroerd was om een project te trekken. Hij was betrokken bij audities, assessments en dacht mee over onderwijsontwikkeling. Vaak kwam je hem in de wandelgangen tegen, meestal in gesprek met collega’s of studenten. Hij zat vol innovatieve ideeën, deelde ze graag en wist velen te inspireren en motiveren.

En wanneer jijzelf met een idee kwam, luisterde hij aandachtig, gaf geen kritiek, maar dacht erover na om een paar dagen later met een aanvulling te komen. Dat kon gerust een appje zijn midden in de nacht. Dans was Johns leven en hij kon er eindeloos en welbespraakt over uitweiden. Hij werd door collega’s dan ook de ‘dansfilosoof’ genoemd. Al werd er tijdens vergaderingen ook weleens diep gezucht als hij op zijn praatstoel zat.

Aansluiting bij de nieuwe generatie

Maar het was juist die onderzoekende houding die voor vernieuwing zorgde. Hij hield zich niet aan de bekende hokjes en mixte alles wat hem inspireerde. John hield ervan om de dans letterlijk op z’n kop te zetten, waarmee hij na zijn vijftigste een eigen dansmethode ontwikkelde bij Artez en Fontys. Zijn onderzoek naar ‘het nieuwe danslijf’ mondde uit in de dansvorm Physical Dynamics met elementen en technieken uit de hedendaagse dans zoals breakdance, capoeira, acrobatiek en turnen.

Daarin speelde hij met zwaartekracht. Want, vond John, als je op de bal van je voet kon draaien, waarom dan niet op je elleboog? Met het gebruik van verschillende lichaamsdelen als steunpunt reikte hij dansers een eigenzinnige nieuwe vorm aan waarmee de choreografieën een stuk spannender werden. Hij vond het daarbij ook tof om met die hippe dansvorm aan te sluiten bij de jongere generatie.

Hoewel hij ongelooflijk veel mensen kende en zijn netwerk vakkundig inzette om jonge talenten een duwtje in de rug te geven, kenden maar weinigen de ins en outs van zijn privéleven. Natuurlijk vertelde hij over zijn dochters en drie kleinkinderen, maar zijn zorgen deelde hij pas als hij je voor honderd procent vertrouwde. Ook sprak hij weinig over zijn spirituele kant en zijn interesse in zijn Afrikaanse roots. Daarin was hij bescheiden, kwetsbaar ook.

John Wooter tijdens eens van zijn danslessen. Beeld
John Wooter tijdens eens van zijn danslessen.Beeld

Een pas de bourrée in het ziekenhuis

De laatste twee jaar van zijn leven waren zwaar. Hij verloor zijn kracht, kon soms amper vijftig meter achter elkaar lopen en kon lastig accepteren dat zijn lijf hem in de steek liet. Doordat maar niet helder werd wat hem mankeerde, raakte hij in de put. Bij de opleidingen dwong hij zichzelf om positief te blijven, omdat hij studenten wilde meegeven dat innerlijke kracht van belang is. Daarin wilde hij een voorbeeld zijn, maar zijn eigen verdriet kon hem plotseling overvallen. Bij tijd en wijle was er ook de angst dat hij er op een dag niet meer zou zijn.

De artsen dachten almaar aan long covid, maar het bleek uiteindelijk de ziekte van Kahler, beenmergkanker. Een klap in zijn gezicht. Toch probeerde hij elke dag nog te bewegen, zelfs in het ziekenhuis liet hij nog een pas de bourrée zien aan de verpleging. Vol goede moed begon hij aan een stevig behandeltraject, maar een enkeling vertrouwde hij toe dat hij wist dat hij ging sterven. Kort na zijn diagnose overleed hij.

Gerard John Wooter werd geboren op 5 december 1964 in Paramaribo (Suriname) en stierf op 23 augustus 2022 in Rotterdam.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden