Schrijverscolumn Franca Treur

Dankzij de mode van het multitasken zit het luisterboek in de lift

Douchen is lezen. Hardlopen is lezen. Autorijden is lezen. Koken is lezen. Lezen gebeurt niet meer in een stoel bij een lamp. De drukke mens beluistert een boek terwijl hij daarnaast ook nog iets anders doet. Dankzij de mode van het multitasken zit het luisterboek ontzettend in de lift. Al die mensen met oortjes in verdoen hun tijd niet noodzakelijkerwijs met Lady Gaga of Armin van Buuren, nee, al jakkerend luisteren ze naar de stem van Job Cohen of Dieuwertje Blok, beiden geoefende insprekers van luisterboeken.

Zelf heb ik nooit oortjes in als ik onderweg ben. Dat is echt het laatste waar ik behoefte aan heb in het drukke verkeer. En douchen hoef ik ook niet met de stem van Rutger Bregman erbij, dus zat ik alweer helemaal klaar om te accepteren dat de tijd harder gaat dan ikzelf en dat ik deze trend zal overslaan. Maar soms valt het kwartje gewoon wat later. Nu ook: met het oog op lange voedingssessies met de baby komt die luisterboekenhype ineens precies op tijd.

Maar is er echt een hype? Vaag herinner ik me radiospotjes in de week van het luisterboek. Dat was ergens in mei, en er waren awards voor de beste voorlezer (acteur Frank Lammers sleepte er één in de wacht). De organisatie was in handen van lees­commu­nity Hebban, nadat het CPNB het ook een paar jaar heeft geprobeerd, zonder dat het iemand is opgevallen.

Hoor nu mijn stem

Het Zweedse luisterplatform Storytel, dat ook een flinke Nederlandse tak heeft, heeft zijn eigen Nederlandse awards, die in september zijn uitgereikt tijdens Film by the Sea. Je had erbij moeten zijn om te weten wie er gewonnen heeft, want op de site van Storytel is het nergens te vinden. Op zich al een beetje ongelukkig dat de krachten van de verschillende platforms niet gebundeld worden tot één groot luisterboekenfeest, want dat is uiteindelijk de toekomst als ik de voorspellingen moet geloven. Het is wachten op het moment dat we allemaal lezen zeggen en luisteren bedoelen, en dat de boekenweek alleen nog via de app plaatsvindt.

Intussen is mij de afgelopen jaren best vaak gevraagd of er luisterversies zijn van mijn eigen werk. Die zijn er wel. Een soort medische versies voor blinden en slechtzienden, maar geen algemeen toegankelijke voor hardlopers en automobilisten. Daarom heb ik mijn uitgever maar eens aan zijn jasje getrokken, hem verteld over de hype. Ik wilde mijn boek zelf wel inspreken om de kosten te dempen. ‘Hoor nu mijn stem’ leek me daarvoor de perfecte titel. Maar omdat de investering groot is (ik ben onervaren en moet onder begeleiding lezen) en het rendement vooralsnog onduidelijk, koos de uitgeverij toch voor het bekendere ‘Dorsvloer vol confetti’.

In de studio probeerde ik mijn stem te laten klinken alsof ik bij de luisteraar in de auto zat, of achter zijn douchegordijn. Dat lukte niet altijd, de zinnen waren soms lang, met onverwachte wendingen. Ik had er al mijn aandacht voor nodig om het foutloos te doen.

Desondanks kreeg ik veel complimenten over het kleine aantal versprekingen. Daar glom ik natuurlijk van, maar toen ik net op internet zocht hoe het ook alweer zat met de week van het luisterboek, kwam ik een column tegen van Marcel van Roosmalen. Die had ook een luisterboek ingesproken, en bij hem waren ze ook al vol lof over over zijn voordracht. Zo gaat dat natuurlijk. Telkens een overdosis lof, zodat je een enthousiast ambassadeur wordt van het luisterboek. Zo ontstaat er dan vanzelf een hype.

Gerbrand Bakker schrijft met Franca Treur om beurten een column over lezen, schrijven en het literaire leven. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden