OpvoedvraagMotivatie

Coronaspanningen thuis: ‘Mijn zoontje is niet meer vooruit te branden’

Nu het openbare leven stil ligt, is een 10-jarige compleet van zijn stuk. Hij wil helemaal niets meer, zijn moeder maakt zich zorgen. 

School, twee avonden voetbaltraining en een middag pianoles vormen de basis van zijn bestaan. De structuur en duidelijkheid in het dagelijks leven waar ieder kind zo naar snakt. Hoe erg de 10-jarige jongen gebaat is bij houvast merkte zijn moeder ruim anderhalve week geleden, toen het openbare leven compleet tot stilstand kwam. “Hij is sindsdien niet meer vooruit te branden”, zegt ze. “Het liefste loopt hij de hele dag in joggingbroek door het huis, om zo veel mogelijk met een zak chips weg te kwijnen voor de tv.”

Moeder bouwt de slaapkamer van haar zoon geregeld om tot klaslokaal, maar het opgeruimde bureau, de stapels klaargelegde schoolboeken en de opengeklapte laptop waarmee hij de digitale lessen van zijn juf kan volgen bieden vooralsnog geen soelaas in haar poging om haar zoon tot actie aan te zetten. De jongen voert vrijwel niets uit. “Normaal is hij helemaal niet zo lui”, treurt moeder. “Maar dit voelt als een veredelde vakantie.” Ze wil weten hoe ze hem ondanks de uitzonderlijke situatie kan prikkelen en motiveren om de draad zo veel mogelijk op te pakken vanuit huis.

Te lang thuis zitten maakt lamlendig

“Dat is de grote vraag waar iedereen nu tegenaan loopt”, zegt pedagoge Krista Okma. “Te lang thuis zitten maakt lamlendig. Daar hebben volwassenen natuurlijk ook last van.” Het is, stelt Okma, daarom belangrijk om toch structuur te creëren waar dat kan, dus op tijd opstaan, gewoon je tanden poetsen en bed opmaken en niet te lang bezig zijn met school of werk.

En wees niet te streng als het schema iets afwijkt. “We moeten niet roomser dan de paus doen”, zegt Okma. “Natuurlijk zitten kinderen nu iets meer achter hun beeldscherm. Het is een ongewone tijd en we moeten als ouders ook niet doen alsof dat niet zo is.”

Normaal raadt Okma thuiswerken terwijl ook de kinderen binnen zijn pertinent af. Die twee gaan eigenlijk niet samen, maar nu is het niet anders. “Om kinderen te motiveren moet je ze coachen”, zegt ze. “Het heeft geen zin om zelf uren een beleidsnota te schrijven, terwijl je zoon een kamer verderop aan het blokken is. Je hoeft er niet naast te zitten, maar ga even strijken of de was vouwen zodat je wel aanspreekbaar bent.

“Ik hoor al dat sommige ouders eerder opstaan om zelf vast wat te werken, om er daarna voor de kinderen te kunnen zijn. Dat is goed, werk in blokken voor zover dat kan en doe het niet tegelijk.”

Wat ouders kunnen proberen, zegt opvoedcoach Tea Adema, is accepteren dat het een hele zware tijd is en het gevoel van controle willen hebben nu even geen zin heeft. Erken dat het zo gek nog niet is als kinderen gedemotiveerd zijn. “We maken ons allemaal grote zorgen, bijvoorbeeld over hoe er brood op de plank moet komen”, zegt Adema. 

Hoe zou je je deze periode ooit willen herinneren?

Probeer, stelt ze, juist over de coronatijd heen te kijken en vraag je af hoe je je deze periode ooit zou willen herinneren. “Als een tijd met veel zorgen waar je via Netflix of sociale media zoveel mogelijk aan probeert te ontsnappen, of als een tijd waarin je er toch het beste van probeert te maken”, raadt Adema aan. “Laat het los en doe iets geks. Teken op de onderkant van de tafel, ga brieven schrijven voor oma of leg met het gezin een puzzel. Doe iets waarvan je kinderen over dertig jaar nog zeggen: ‘Weet je dat nog?’ Dat geeft hen nieuwe energie, die ze nu goed kunnen gebruiken.”

Ook netflixen met een zak chips op de bank is prima, maar benadruk dat het speciaal is wat er gebeurt, zegt Adema. Geef het lading. “Veel gezinnen hebben het nu zo zwaar dat ze natuurlijk geen boodschap hebben aan iets leuks doen. Zie het ook niet als een opdracht. Misschien dat juist de kinderen die nu worstelen met hun intrinsieke motivatie iets kunnen doen voor hun klasgenootjes die het heel zwaar hebben thuis, zoals een tekening maken. Dan komt de motivatie vanzelf weer terug.”

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers. Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden