Bezoekersstop

Charles en Adri de Koning tijdens corona: van tijdelijk afscheid naar eeuwig afscheid

Charles de Koning met zijn vrouw Adriana in april vorig jaar. Beeld Werry Crone
Charles de Koning met zijn vrouw Adriana in april vorig jaar.Beeld Werry Crone

Trouw volgde Charles de Koning tijdens de bezoekstop in de verpleeghuizen. Hij keek door een verrekijker naar ‘zijn Adri’. Hoe kijkt hij terug op het coronajaar?

Zijn dagelijkse gang naar het verpleeghuis – verrekijker op zak, een tasje met lekkers mee – heeft hij vervangen door een dagelijks bezoek aan de begraafplaats. Tien minuten met de auto, even bij de steen van zijn Adri zitten, wat tegen haar praten, en dan een wandeling door het park. Charles de Koning (84) is een man van rituelen.

Trouw volgde de oud-huisarts uit Hendrik-Ido-Ambacht tijdens de bezoekstop in de verpleeghuizen. Vanaf de eerste dag ging hij elke morgen trouw naar De Blije Borgh met zijn verrekijker, voor wat hij later gekscherend ‘de balkonscene’ noemde. Hij op de stoep en zijn vrouw Adri, met wie hij bijna vijftig jaar getrouwd was, op het balkon.

Na een aantal weken ging hij vrijwillig met haar in quarantaine in het verpleeghuis, om fulltime voor haar te kunnen zorgen en bij haar te zijn. Het koste hem een lieve duit om de ‘gastenkamer’ twee maanden lang te huren. Hij bleef bij zijn vrouw tot de verzorging hem te zwaar werd. Daarna moest hij het een maand lang met een uurtje per week doen.

Lees en luister de eerdere verhalen over Adriana en Charles de Koning terug

Deel 1: De verrekijker
Waar Charles de Koning, een gepensioneerd huisarts uit Hendrik Ido Ambacht, tot vorige week alleen zijn verrekijker uit de boekenkast pakte om vogeltjes in de tuin te bekijken, neemt hij het instrument nu elke dag onder zijn arm mee naar De Blije Borgh, het verpleeghuis waar zijn Adriana, sinds 2017 verblijft. “Het geeft mij een fijn gevoel om haar te zien, maar ik ga er altijd met tranen in mijn ogen vandaan.”

Deel 2: Vrijwillige quarantaine
Twee weken keek hij naar zijn vrouw Adriana door de verrekijker, omdat hij niet op bezoek mocht. Nu zit Charles de Koning (83) met haar in quarantaine in het verpleeghuis. “Ik realiseer mij sterker dan ooit dat je, als je boven de tachtig bent, gewoon niet zo veel tijd samen meer hebt.

Deel 3: Het arrangement
Na een maand in het verpleeghuis met zijn vrouw voelt Charles de Koning zich ‘soms gekooid en een beetje gefrustreerd’. Om samen met haar te zijn, betaalt hij ruim 3000 euro per maand. “Moet ik dit wel doen in deze fase van het leven?”

Deel 4: Het vertrek
Na twee maanden samen in quarantaine laat meneer De Koning zijn vrouw achter in het verpleeghuis: ‘Ik trek het niet meer’

We hebben deze verhalenserie ook voor u ingesproken. Beluister ze hier.

Schuldig

Zijn grote liefde Adriana is op tweede kerstdag overleden. “Ze was gewoon moe, doodmoe”, zegt De Koning. In de maand dat hij weer thuis was en het met een bezoekje per week moest doen, ging ze rap achteruit. Ze verloor de kracht om even te gaan staan. Op een gegeven moment kon Charles de Koning haar ook niet meer douchen ’s morgens.

Na die maand herkende ze hem nog maar vaagjes. “Ze hield altijd mijn hand vast, vond het goed als ik haar knuffelde als we op bed zaten, en glimlachte als ik in haar oor zei dat ik van haar hield. Daardoor kreeg ik de indruk dat het toch tot haar doordrong dat ik er was. Dat werd de laatste weken minder – toen ging ze hard achteruit.”

De Koning mocht toen van het verpleeg­huis wel weer elke dag naar haar toe. Het eten dat hij met zorg thuis voor Adri bereidde – mosselen, varkensmedaillons, chili con carne, lekkernijen waar ze van hield – hoefde ze niet meer. Ze slikte niet. “Ik kon niets voor haar doen, ik kon haar niet meer helpen”, zegt hij. Moedeloos werd hij ervan.

Toen ze op haar kamer op de eerste etage van het verpleeghuis haar laatste adem ­uitblies, overviel het hem totaal. “Ze had haar ogen al dicht. Ik voelde haar pols wegvallen. Dat moment dat komt steeds bij mij terug. Ik kan het niet loslaten. Je hebt zo lang lief en leed gedeeld. Ik wilde dat ik er meer voor haar had kunnen zijn in de laatste jaren ­samen. Daar voel ik mij soms nog schuldig over.” Het bezoekverbod dat van maart tot mei gold, vormde daarin ook een obstakel, zegt hij – hij miste heel wat uren met zijn vrouw in het laatste jaar van haar leven.

Nooit meer helemaal dicht

De bezoekstop in verpleeghuizen gold als één van de pijnlijkste coronamaatregelen: vele geliefden werden voor lange tijd van elkaar gescheiden. Het bleef bij zwaaien naar contouren achter glas. Nadien ontstond een breed gedeeld sentiment in de verpleeghuiszorg: dit nooit meer. Ouderenpsychologen wezen erop dat gebrek aan ­nabijheid ouderen ook ziek kon maken. Zelfs het ministerie van volksgezondheid adviseerde verpleeghuizen bij nieuwe ­besmettingen nooit meer helemaal dicht te gaan. “De bezoekstop was onmenselijk en had nooit mogen gelden voor de hele naaste familie”, vindt Charles de Koning.

Nu kijkt hij niet meer naar Adriana achter glas, maar naar een steen met haar naam erop. Elke dag vraagt hij haar: ‘Lieve Adri, waar ben je nou?’ Aan de emeritus-predikant die hem laatst belde, vroeg hij: ­“Gelooft u dat ik Adri nog tegenkom, straks?” “Ja, daar ben ik stellig van overtuigd”, zei de man. Als De Koning voor haar graf staat, dan hoopt hij daarop.

Hij is nog volop aan het opkrabbelen, zegt hij. Hij gaat sinds kort weer naar de golfbaan (‘Dat zal Adri niet erg vinden’), kookt en leest wat, maar de dagen gaan moeizaam. Hij voelt zich verweesd, vervreemd van het leven. Hij denkt vaak aan de tekst op de rouwkaart. ‘Stil maar, wacht maar, alles wordt nieuw: de hemel en de aarde.’ En aan de aanvulling die hij op een briefje schreef: ‘Lieve Adri, ik kom ook.’

Op 27 februari 2020 werd de eerste coronabesmetting in Nederland geconstateerd. We blikken daarom dit weekend terug op een jaar corona.

Zo veranderde de toon van de corona-persconferenties in een jaar tijd. Een terugblik in zes citaten

Soms werden ze voorbeschouwd alsof het om een wedstrijd op het WK voetbal ging. In een jaar tijd traden premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge ruim dertig keer aan voor een persconferentie. En wie ze terugkijkt, ziet hoe het kabinet, net als de rest van Nederland, in het begin overvallen werd door het virus en week na week geroutineerder met ‘het nieuwe normaal’ omging.

‘Ik probeer mijn best te doen, Diederik Gommers doet het niet voor zichzelf’

Diederik Gommers is de hoeder van de ic’s. Als de bedden schaars worden, staat hij op. Als zijn mensen een vaccin willen, is Gommers op tv. Dat levert kritiek op, maar die wuift Gommers weg.

In deze bizarre crisis vallen geen banken om, maar mensen. ‘De een zijn dood is de ander zijn brood’

Door het coronavirus stort de economie van het ene uiterste in het andere. Het is een crisis van verliezers en winnaars. In sommige sectoren zelfs allebei tegelijk. Het enige dat zeker lijkt aan deze tijd, is dat de vooruitzichten onzeker zijn.

Met roomse lichtvoetigheid pakt Oost-Brabant de draad weer op, al zijn de littekens van corona blijvend. ‘We zijn dichter bij elkaar gekomen’

Verslaggever John Graat fietste een jaar geleden door de Brabantse straten van zijn jeugd nadat zijn moeder besmet werd met het coronavirus. Hij maakt de fietstocht opnieuw en ziet dat de inwoners hun best doen om het leven weer op te pakken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden