Lucas Rive in zijn tijd als chefkok van restaurant De Bokkedoorns.

NaschriftLucas Rive (1962-2019)

Bestelde je kreeft bij Lucas Rive (1962-2019), dan kreeg je ook echt kreeft op je bord

Lucas Rive in zijn tijd als chefkok van restaurant De Bokkedoorns.Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Op zijn 27ste was hij de jongste sterrenchef van Nederland. Trots was hij zeker, maar hij gaf toch meer om de waardering van zijn gasten. Liever had hij een vol reserveringsboek dan een extra Michelinster.

Een van de indrukwekkendste momenten uit de carrière van chef-kok Lucas Rive was dat hij mocht koken voor Johan Cruijff. Hij adoreerde de voetballegende. Die bewuste avond was hij flink zenuwachtig; zo kende zijn kookbrigade hem niet. De spanning ebde pas weg toen Cruijff na het diner een praatje kwam maken in zijn keuken. Ze herkenden wel wat in elkaar; ook Lucas wilde altijd winnen en de beste zijn, en ook hij was zeer perfectionistisch. Daarbij had hij altijd gevoetbald, al kwam dat er nog maar weinig van.

Lucas bedreef culinaire topsport: hij kwam altijd als eerste en ging als laatste weg. Als hij zei ‘Ik ga naar huis’, dan bedoelde Lucas zijn werk. Zo lagen de verhoudingen, zijn drang naar zijn ‘kachel’ was immens. Hij werkte niet, maar had een roeping. Toen hij eens aan zijn kniebanden werd geopereerd, liet hij zich de dag na de operatie naar het restaurant rijden. Zittend op een kruk gaf hij leiding aan de koks. Voor hem was het niet snel goed, een gerecht mocht pas de keuken uit als het top was.

Lucas Rive en Ron Blaauw: Peppi en Kokkie

Hard werken zat in zijn bloed. Hij wist niet beter, ook zijn vader Gerard Rive, groothandelaar in ijzerwaren en huishoudelijke artikelen in Hoorn, was altijd bezig. Moeder Toos werkte als verpleegkundige en was zijn culinaire inspiratiebron. Kwam je aan zijn moeder, dan kwam je aan hem. Lucas was 7 jaar toen hij zijn eerste appeltaart bakte en in de tweede klas van de lagere school maakte hij een zelfportret als kok met de tekst ‘De kok bakt een kip’.

Lucas Rive.

In het gezin – hij had twee zussen en twee broers – was Lucas de dondersteen. Hij hing altijd de clown uit en ging graag de hort op, het liefst met zijn vaste club voetbalvrienden. Een van die jongens was chef-kok Ron ­Blaauw. Ze bleven altijd dik bevriend en belden elkaar dagelijks over gerechten en een babbeltje, om te eindigen met een snedige grap. Peppi en Kokki werden ze genoemd.

Lucas had als tiener een kort lontje en kon flink driftig zijn. Hij deinsde niet terug voor een potje knokken, zeker bij onrechtvaardige zaken. Ook op school zat Lucas vaak te klieren. Na twee jaar nietsnutten op de mavo mocht hij naar de Hubertus-vakschool, al interesseerden hem alleen de kooklessen. Het was dat meneer Temmink, zijn docent, zag dat Lucas koken in de vingers had en hem stimuleerde door te zetten. Intussen kreeg hij verkering met de 17-jarige Deborah Teunissen, die hij ontmoette in de plaatselijke discotheek. Maar toen zij merkte dat Lucas aandacht van dames bleef houden, maakte ze het subiet uit. Dat zinde de charmeur niet. Hij bleef op haar jagen en ontpopte zich later als trouwe echtgenoot vol zorgzame aandacht.

Eigenzinnig, dienstbaar en nooit arrogant

Zijn loopbaan startte hij als afwasser in een Hoornse bistro, waar hij al snel biefstukken stond te bakken. Daarna nam hij zich voor om elk jaar bij een ander restaurant te gaan werken om hogerop te komen. Die strategie pakte goed uit. Na de Oude Rosmolen volgden het destijds roemrijke Scholteshof in Hasselt, La Rive (Amstel Hotel), Hotel L’Europe en de Kersentuin in Amsterdam. Zo werd hij opgeleid door culinaire grootheden als Roger Souvereyns, Constant Fonk, John Halvemaan en Jon Sistermans. Bij iedere chef pikte hij iets anders op, zo leerde hij van Halvemaan wat eigenzinniger te zijn en van de gelauwerde Sistermans, zijn grootste leermeester, om tot in de finesses kwalitatief te koken. Lucas was zeer dienstbaar en stelde zich nooit arrogant op. Hij was leergierig en streefde naar perfectie – of dat nu om brood bakken of vis fileren ging. In zijn huis stonden kasten vol culinaire boeken en op zijn enige vrije dag nam hij geregeld zo’n boek ter hand om inspiratie op te doen voor zijn eigen gerechten.

Lucas Rive in de keukenBeeld Dana Ploeger

Vanaf 1985 werkte Lucas bij sterrenrestaurant De Bokkedoorns in Overveen. Als 27-jarige zorgde hij, als jongste chef in Nederland, voor een tweede Michelinster en behield die 22 jaar: een topprestatie. Zijn culinaire hoogstandjes kenmerkten zich door een smaakvol karakter. Bij hem kreeg je bij kreeft ook echt kreeft op je bord en niet een likje of blokje kreeft zoals in die jaren onder invloed van het Catalaanse restaurant El Bulli in zwang raakte. Lucas zag mousses en crèmepjes als bijzaken. Liever gaf hij ruimte aan zijn voorliefde voor orgaanvlees, waarmee hij authentieke gerechten vol pure smaaksensaties op tafel zette. “Lucas kookte met ballen”, vertelt Ron Blaauw.

Hoewel de culinaire wereld veel respect toonde voor zijn talent, was Lucas bij het brede publiek minder bekend. De nuchtere West-Fries hield niet van de schijnwerpers en was wars van galafeesten en rode lopers. Hij was meer een keukenchef. De eerste jaren stak hij soms zijn krullenkop even om de hoek van de eetzaal om te kijken of zijn gasten content waren, later in zijn eigen restaurant zocht hij meer contact met zijn gasten. Als hij waardering van hun gezichten aflas, was hij tevreden.

Lucas Rive als meesterkok met zijn ouders

Gouden sperziebonen

Om op topniveau te blijven presteren vroeg Lucas veel van zichzelf én zijn keukenbrigade. Hij was altijd gedreven en kon vloeken als de beste. Oog voor talent had hij zeker, al hekelde hij popiejopies – die negeerde hij of pestte ze zelfs weg. Hij was ijzersterk in het ontnuchteren van de hoge verwachtingen bij een sterrenrestaurant. “Soms denken die jongelui dat ze hier gouden sperziebonen moeten koken, maar die moeten gewoon smaken naar sperzieboon hoor”, zei hij in een interview. Bij gedreven jonge koks zonder poeha ontpopte hij zich als behulpzame leermeester. Hij liet ze floreren en stimuleerde hen hogerop te komen; velen keerden bij hem terug.

Hoewel Lucas’ carrière op nummer één stond, ervoeren zijn zoons Bas en Joep en dochter Rebecca dat absoluut niet zo. Natuurlijk was hun vader veel weg, hij was altijd aan het werk of bezocht vergaderingen voor de culinaire vereniging Les Patrons Cuisiniers, waar hij lid van was. Maar iedere ochtend stond hij tegelijk op met de kinderen om samen met ze te ontbijten – ongeacht hoe laat het de avond ervoor was geworden. Ook belde hij elke dag stipt om 17.00 uur naar huis om te horen hoe hun dag was geweest. En op zaterdag stond hij als het even kon langs de lijn van het voetbalveld om zijn kinderen aan te moedigen.

Lucas Rive en zijn gezin

Rond zijn 45ste jaar vlamde zijn verlangen naar een eigen restaurant op. De innovatie die hij voor ogen had, kon hij niet langer bij De Bokkedoorns verwezenlijken. Hij speelde open kaart bij zijn werkgever en bereidde de stap voor om voor zichzelf te beginnen. Zijn vertrek in 2013 was echter ronduit kil. Juist omdat hij al die jaren zo loyaal was geweest, stelde meneer Beere hem hierin diep teleur. Toch zou Lucas daarover nooit iets zeggen, hij hield de eer aan zichzelf.

Hij wuifde zijn klachten weg

Vanaf het moment dat hij in zijn eigen zaak, Lucas Rive, in Hoorn begon, kreeg zijn culinaire ziel weer vleugels. Zijn vrouw Deborah kreeg na dertig jaar werken in haar eigen kapperszaken de rol van gastvrouw in het etablissement. Ook hun dochter sloot zich aan bij de bediening. Hier kwam alles voor hem samen: in zijn eigen geboorteplaats koken op zijn eigen manier en dan ook nog samen met een deel van zijn gezin. Al was hij net zo kritisch op hen als op ieder ander. Het menu paste hij wel aan: hij serveerde grotere porties en de gerechten moesten niet al te vreemd of te duur zijn. Binnen vijf maanden kreeg hij opnieuw een Michelinster – vanwege de ‘uitgebalanceerde smaaksensaties: verrassend en vooruitstrevend’, schreef Michelin. De laatste tijd gunde hij zichzelf een dag in de week extra vrij. Op die dag mocht hij graag wielrennen.

Afgelopen zomer voelde Lucas zich ineens vaak moe, maar wuifde zijn klachten weg. Tot hij na verder onderzoek in november de diag­nose alvleesklierkanker kreeg. Hij maakte nog net mee dat zijn twee jongste kleinkinderen werden geboren. Twee weken na zijn overlijden werd Lucas geëerd bij de uitreiking van de Michelingids in Amsterdam. De dag ­erna ging zijn restaurant weer open, precies zoals hij had gewild.

Lucas Rive werd geboren op 3 april 1962 in Hoorn en stierf daar op 25 december 2019.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden