null Beeld
Beeld

Tuinieren metLoethe Olthuis

Begin niet te vroeg met opruimen in de tuin, insecten hebben beschutte plekjes hard nodig

Loethe Olthuis

Opeens is het volop lente. En moet ik gaan waarmaken wat ik me vorige week voornam: het creëren van een zoem- en geurtuin! En, beste balkon- en terrasbezitters, ook een zoem- en geurbalkon. In ieder geval een plek waar bestuivende insecten zoals bijen en hommels zich goed voelen en waar je tegelijkertijd ook de lekkerste geuren kunt opsnuiven.

Hoe zit dat ook weer met bijen? Bijen, maar ook andere bestuivers zoals hommels, zweefvliegen, vlinders en zelfs kevers en wespen leven voornamelijk van stuifmeel en nectar uit bloemen. Stuifmeel levert vooral eiwitten, nectar suiker en energie.

Overwinteren in een holle stengel of rotte boomstam

Als zulke insecten aan het eten of foerageren zijn, bestuiven ze tegelijkertijd de bloem. Goed ­geregeld, zonder bestuiving hadden we niet alleen geen bloemen, maar ook geen fruit, groente of noten. Belangrijk dus dat zulke insecten genoeg voedsel vinden: in bloemen.

Insecten kunnen niet goed tegen kou. Ze overwinteren als volwassen insect, ei, pop, larve of rups, of trekken naar het zuiden, zoals sommige vlinders. Overwinteraars gaan in winterslaap: in een holletje of gang, nest, holle stengels, rotte boomstam, graspol of oude muur. ­Begin in het voorjaar dus niet te vroeg met opruimen! Zeker als het (’s nachts) nog vriest, hebben insecten zulke beschutte plekjes hard nodig.

null Beeld Colourbox
Beeld Colourbox

Katertjes en katjes

Je hebt mannelijke en vrouwelijke wilgen: ze krijgen allebei bloemen, wilgenkatjes. Mannelijke ‘katertjes’ zijn dik, geel en pluizig, vrouwelijke katjes zijn slanker en groener. De katertjes zijn in het voorjaar het belangrijkst: ze bevatten vooral veel stuifmeel. Van alle wilgensoorten bloeien de ‘drakenwilg’ en onze inheemse boswilg het vroegst. Wil je specifiek een mannelijke of vrouwelijke wilg? Koop hem in het voorjaar. Als de katjes eenmaal verdwenen zijn, kun je het verschil niet meer zien.

Dan wordt het lente. De meeste insecten worden pas actief rond tien graden Celsius. Maar hommelkoninginnen vliegen soms al bij vijf graden, dankzij hun dikke jas en doordat ze zich, als enige insecten, zelf kunnen opwarmen. Maar zo vroeg vliegen is riskant. Voor dat innerlijke ­kacheltje is heel veel energie ­nodig. Als de hommels dan geen voedsel vinden, gaan ze alsnog dood. Je kunt een ­verzwakte hommel helpen met een drupje suikerwater of honing.

Goede voedselleveranciers

Welke bloemen zijn nu, vroeg in de lente, al goede voedselleveranciers? Ik loop een rondje door mijn tuin. Volop blauwe druifjes, krokussen, narcissen en sneeuwroem, net als witte ­anemoontjes en geelbepoederde wilgenkatjes.

En de eerste wilde bloemen, zoals maartse viooltjes, speenkruid en madeliefjes.

Wat zijn nu de beste voedselplanten? Dat zie je vanzelf. Op de meeste bloemen is het een bijen- en hommelcarnaval, maar narcissen zijn niet zo populair. Daar kunnen alleen insecten met een heel lange tong bij. Viooltjes uit het tuincentrum tellen niet mee: die zitten vol met gif.

Loethe Olthuis schrijft wekelijks een column over tuinieren. Lees hier eerdere afleveringen terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden