reacties

Alles mag gezegd, maar moet het ook?

Beeld Jenna Arts

Lezers reageren op de beschouwingen van Ivo Nieuwenhuis en Misha Wertheim over wat er (niet) moet kunnen op het podium.

GOED OPLETTEN

Wat een fijne opening van Tijdgeest weer. Twee artikelen die je helpen de vraag naar de lol van humor van twee kanten te bekijken. Toch missen wij in het gesprek dat hier aan tafel op de artikelen volgt de kern van wat het antwoord zou moeten zijn. Net als op het schoolplein het verschil tussen plagen en pesten: hoe wordt jouw grap ontvangen? Wat doet het met ‘de ander’? Als die er niet meer om kan lachen, ben je een brug te ver gegaan. Goed opletten dus, grappenmakers!
J. Aantjes-van Dijk Noordwolde

MACHT

Het artikel van Ivo Nieuwenhuis is mij uit het hart gegrepen. En niet alleen dat: het is een uiterst zorgvuldige en krachtige analyse van de macht die achter nare grappen zit. Ik ben blij met dit heldere tegengeluid.
Berti Parqui Bergeijk

WAT IS DE INTENTIE?

Ik las de twee inspirerende verhalen van Ivo Nieuwenhuis en Micha Wertheim. Heerlijke beschouwingen over de vraag ‘mag kunst/humor gevaarlijk zijn’? Waar het mijns inziens ten diepste om gaat bij de vraag of kunst/humor gevaarlijk mag zijn, is de intentie. Nieuwenhuis stipt terecht een morele kwestie aan: ‘slachtoffers van humor zitten in de hoek waar de klappen vallen’. In dat licht kan ik geen ongevaarlijke humor ontdekken in ‘grappen’ van Derksen c.s, die vrijwel altijd ten koste van anderen gaan. Gevaarlijke humor is veelal gefundeerd in spot, het kleineren van anderen. Zelfspot ontbreekt. Verder lijkt er de afgelopen decennia een competitie in grofheid te zijn ontstaan. De voorstelling van Maassen heb ik (helaas) nog niet gezien, maar door Wertheims beschrijvingen meen ik de ziel ervan te begrijpen. Ik ga graag kijken, evenals naar Wertheims intellectuele hoogstandjes.
Wouter ter Braake Barendrecht

TE GRAZEN NEMEN

Publieke entertainers hebben vast ook wel ‘ergens’ voor iets of iemand een soft spot. Misschien begrijpen ze eindelijk de gekwetstheid van hun slachtoffers, wanneer iemand die soft spot eens grof, agressief, neerbuigend en uitdagend, te grazen neemt. Alles mag gezegd worden ja, maar niet alles hoeft gezegd te worden.
Johanna van der Wees Deventer

GOEDE HUMOR IS SUBTIEL

Wat een prima beschouwing van Ivo Nieuwenhuis. De vrijheid van de één respecteert die van de ander. Op het gevaar af als oude nostalgist te worden weggezet waren cabaretiers als Toon Hermans, Paul van Vliet (‘Vragen, geen vragen‘), Wim Sonneveld (Frater Venantius), Fons Jansen (Het moeilijkste huwelijk is dat met de ideale vrouw) keien, wat een mazzel dat ik daarmee ben opgegroeid. Nog steeds leuk om hun veelzijdigheid terug te zien. Misschien kwetst goede humor juist niet. Denk aan de meestersketch van Toon Hermans over Sinterklaas! Goede humor is soms zelfspot, vaak in Joodse kringen gekoesterd. En het is een spiegel. Politici werden door Wim Kan in zijn oudejaarsconferences zelfs graag over de hekel gehaald. Koot en Bie zijn tijdloos, maatschappijkritisch als ze waren met hun typetjes en ‘geen gezeik, iedereen rijk’ van de ‘Tegenpartij’ dat in Haagse tongval fantastisch klonk. En de maatschappijkritiek van Farce Majeure mis ik nog altijd, de bekende kar voor publiek waar in een paar woorden tot nadenken werd aangezet: ‘Verwachting voor morgen... nog smeriger’. Goede humor is subtiel, soms valt het kwartje pas later. Geen uitgeschreeuwde kreten. Ik koester een parel als Herman Finkers. Humor is een vak en niet iedereen beheerst dat. Als je plompverloren maar wat het publiek in schreeuwt kijk dan niet raar op dat die boeggolven jouw podium op zeker moment te grazen nemen.

Ernst Hulst Rhoon

MEEST SERIEUZE ZAAK TER WERELD

 Altijd als er discussies zijn over humor, moet ik denken aan de uitspraak van de Zuid-Amerikaanse componist Mauricio Kagel die hij deed in een interview voor radio 4. De vraag was: ‘Meneer Kagel, u stopt altijd zoveel humor in uw muziek, u neemt de zaken niet al te serieus ?’ Waarop Kagel antwoordde: ‘Humor kan letterlijk alles relativeren, waardoor het de meest serieuze zaak ter wereld is, dus pas op met wat je zegt’.
J. Bijlmer Eindhoven

ANDER PERSPECTIEF

Mijn reactie op het stuk ‘Een blind geloof in vooruitgang’ van Esther Bijlo. De keus tussen meer of minder is niet simpel, nee, wel heel eenvoudig. Vraagt wel een geheel ander perspectief. Waartoe dient dit dogmatische vooruitgangsfundamentalisme dat niet wil zien dat er grenzen zijn aan groei? Dat alles gevolgen heeft en dat onze ongebreidelde hebzucht de optie van hergebruik en slimheid volledig overschaduwt? Keer op keer? Wat maakt dat de schrijvers van het pleidooi voor vooruitgang, niet beseffen dat dat woord meer van hetzelfde betekent? En dus geen oplossing biedt?
Theo Koster Giethoorn

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden