Een speelveldje in Nijmegen dat dicht moest vanwege geluidsoverlast.

Overlast

Al die burenruzies, wie moet die oplossen?

Een speelveldje in Nijmegen dat dicht moest vanwege geluidsoverlast. Beeld Koen Verheijden

Stank, herrie en schuurtjes die nét een paar centimeter over de erfgrens worden gebouwd: steeds meer mensen hebben bonje met de buren. Woensdag wordt er in de Tweede Kamer over gepraat. 

Michel Vols, hoogleraar openbare-orderecht aan de Rijksuniversiteit Groningen, spreekt er als expert.

Is de burenruzie inmiddels Nederlands cultureel erfgoed te noemen?

“Overal waar mensen samenwonen, is er gedoe tussen buren, daar ben ik wel achtergekomen tijdens mijn onderzoek. In townships in Kaapstad zijn er burenruzies, in Amerika, in België, in het Caribische gebied. Nederland is natuurlijk extreem verstedelijkt. Zeker in de Randstad wonen mensen dicht op elkaar. Dat zorgt voor irritaties onderling. Maar Nederlanders zijn niet de grootste bonjemakers, ook al krijg je door ‘De Rijdende Rechter’ soms het idee dat dat wel zo is.”

De vereniging van woningcorporaties, Aedes, kwam vorige week met een rapport waaruit bleek dat woonoverlast is toegenomen. Hoe komt dat volgens u?

“Wat ik opvallend vond was dat de voorzitter van Aedes, Marnix Norder, in mei nog in het tv-programma ‘De Monitor’ zei dat woningcorporaties er zijn om huizen te bouwen, niet om overlast tegen te gaan. Nu komt hij woensdag ook spreken in de Kamer. Ik juich het enorm toe dat ze er anders over zijn gaan denken.”
“Er is nog geen wetenschappelijk onderzoek gedaan naar waarom woonoverlast toeneemt. Wat we wel weten, is dat andere vormen van overlast, zoals fout parkeren, hondenpoep en hangjongeren, afnemen. Maar woonoverlast neemt juist toe.”

“We zien ook dat overlast vaak wordt veroorzaakt door mensen met psychische problemen. Vroeger werd je weggestopt in een tehuis in het bos als het niet goed met je ging, tegenwoordig willen we gelukkig een meer inclusieve samenleving. Maar als dat gepaard gaat met bezuinigingen in de zorg is dat een ramp voor buren en woningcorporaties die niet weten hoe ze daar mee om moeten gaan.”

Zeuren mensen niet gewoon te snel?

“Als buitenstaander is het gemakkelijk om te denken: waar klaagt die persoon over. Ik ben voorzichtig met mensen wegzetten als zeurpiet. Er is geen onderzoek waaruit blijkt dat mensen nu minder kunnen hebben.
“Vroeger was het misschien normaler dat er drugsverslaafden op straat rondliepen of dat mensen afwijkend gedrag vertoonden. Tegenwoordig is het allemaal zo netjes opgelost dat alles wat ook maar een beetje anders is opvalt.”

“Ik kreeg zelf op een gegeven moment heel veel mailtjes van mensen die overlast ervoeren. Mensen schreven van alles: van ‘mijn buurman heeft een brommend koffiezetapparaat waar ik wakker van word, wat kan ik doen?’ tot ‘mijn buurman heeft een kettingzaag en probeert door mijn muur heen te breken.’ Mensen vroegen zich ook af wie de verantwoordelijke instantie was. Kan de woningcorporatie helpen? Kan de burgemeester ingrijpen als mijn buurman dertig katten heeft?”

“Ik kon al die mails niet meer gaan beantwoorden, dat werd echt te veel. Misschien is dat ook niet de rol van een hoogleraar aan de universiteit. We hebben toen een site gemaakt, overlastadvies.nl, waarop mensen juridisch advies kunnen vinden.”

U komt woensdag naar de Tweede Kamer. Waarom zou Den Haag zich hier mee moeten bemoeien?

“Er zijn eigenlijk al heel veel wetten en regelingen om overlast aan te pakken. Méér wetgeving lijkt me daarom echt niet nodig. Maar sommige dingen kunnen wel duidelijker of eenvoudiger worden gemaakt. Als je nu een geluidsmelding doet bij de politie, komt dat in een dossier. Vroeger kon een wooncorporatie dan om een sfeerrapportage vragen: een politierapport waarin geen details stonden, maar wel of er bijvoorbeeld meerdere klachten waren geweest. Dan kon de corporatie maatregelen treffen. Nu kan dat niet meer vanwege privacywetgeving. De ministeries van binnenlandse zaken en justitie hebben in het verleden toegegeven dat dit een probleem is, maar er gebeurt al twee jaar helemaal niks. Wat betreft wooncorporaties lijkt het soms trouwens ook echt een postcodeloterij: sommigen doen echt hun best, bij andere mag er best een tandje bij.”

“Ook zijn er eindeloos veel teams en commissies in de weer geweest met hoe je het beste kunt omgaan met verwarde mensen. Maar het woord overlast komt in alle rapporten niet voor. Zo zijn er twee parallelle werelden ontstaan waarin verwarde mensen en problemen met overlast niet met elkaar worden verbonden. Het zou goed zijn als de politiek daar ook wat aan zou doen.”

Heeft u nog tips voor mensen met een vervelende buur?

“Ga meteen praten, wacht niet tot het schuim je op de lippen staat. Die hele juridische machine kost tijd én geld, daar wordt niemand gelukkig van.”

Lees ook:

De buurt ergert zich aan gillende voetballertjes, Nijmegen sluit het trapveldje

Het voetbalveldje naast de Nijmeegse basisschool De Buut moest dicht van GroenLinks-wethouder Vergunst. Omwonenden klaagden dat de kinderkeeltjes te veel decibellen uitstoten.

Op empathie van de buren hoeft deze alleenstaande moeder niet te rekenen

Wat te doen als je hinder hebt van kindergegil? Zou bemiddeling helpen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden