LevenslessenHannah Hoekstra

Actrice Hannah Hoekstra: Kom maar op met die heftige rollen

Beeld Maartje Geels

Actrice Hannah Hoekstra (32) hing voor haar rol in de telefilm ‘Magic Mountains’ boven ravijnen en aan kliffen. ‘Ik hou van de bergen. De elementen zijn er zo machtig, er valt niets tegen te beginnen. Dat geeft me rust.’

1 Vergeet de trailer

“Een film reduceren tot een samenvatting maakt het kunstwerk platter. Als ik vertel dat de thriller ‘Magic Mountains’ waarin ik een hoofdrol heb (woensdag op tv, EvdP) gaat over twee exen die nog één keer samen een trip naar de bergen maken en daar zichzelf en elkaar tegenkomen, dan krijgen de lezers van dit interview een vastomlijnd kader mee. Tijdens de film gaan ze op zoek naar die synopsis. Zelf vind ik het prettiger om gewoon maar te gaan kijken: geen trailers, geen verhaal vooraf, blanco erin. Juist dan krijg je de zuiverste smaak van een film te pakken. Dus vergeet vooral alles wat ik over ‘Magic Mountains’ zeg en haal eruit wat er voor jou uit te halen valt.”

Hannah Hoekstra (Rotterdam, 1987) is actrice. Ze groeide op in Rotterdam en Arnhem en studeerde in 2010 af aan de Amsterdamse Toneelschool & Kleinkunst- academie. Twee jaar later brak ze door met haar titelrol in de speelfilm ‘Hemel’, waarvoor ze een Gouden Kalf ontving. Dezelfde prijs kreeg ze in 2016 voor haar rol in ‘De helleveeg’. Vorig jaar werd haar vertolking van de verslaafde Emma in het toneelstuk ‘People, Places & Things’ bekroond met de Theo d’Or, de jaarlijkse toneelprijs voor de beste vrouwelijke hoofdrol. Hoekstra is nu in de bioscoop te zien in ‘Charlie’s Angels’ en NPO 3 zendt woensdag om 21.20 uur de thriller-telefilm ‘Magic Mountains’ uit, waarin Hoekstra een hoofdrol speelt.

2 Laat los

“Van de Britse acteur Timothy Spall heb ik twee dingen opgestoken: wees aardig tegen iedereen en doe je huiswerk. Natuurlijk ben ik af en toe chagrijnig, bot of snauwerig, maar ik probeer die lessen in de praktijk te brengen. Het huiswerk was bij ‘Magic Mountains’ van levensbelang. We hebben de film van juni tot en met augustus gedraaid op de grens tussen Slowakije en Polen. Fenomenale landschappen, maar erbarmelijke omstandigheden. Twee uur steil omhoogklimmen om puinhellingen te bereiken waar we uren moesten draaien. De striemende regen, ijskoude wind, diepe afgronden: er zijn momenten geweest waarop ik twijfelde of het verantwoord was.

In dit vak is het altijd lastig om je grenzen te stellen. Ik vertrouw op mijn intuïtie. Uiteindelijk heb ik niet op de rem hoeven trappen. Ook omdat ik wist wat me te wachten stond en ik mijn voorwerk had gedaan.

We werden onder andere klaargestoomd in een klimhal. Op een keer moesten we een vrije val maken van een meter of vier, waarna het touw je weer opving. Doodeng. De klimjuf zei: ‘Hier wordt duidelijk wie de controlfreaks zijn’. Nou, daarvoor hoefde je mij die wand niet op te sturen. Dat wist ik al. Kom me maar lospeuteren, dacht ik. Maar eenmaal boven kon ik me ineens volkomen aan de situatie overgeven. Kennelijk klopte het beeld niet dat ik van mezelf had.

Sindsdien probeer ik op alle gebieden meer los te laten. Als ik me erger, er iets niet lukt, of ik me stom gedraag, kan ik me daarover heel druk maken. Nu zeg ik: het is gebeurd, niets meer aan te doen, laat het los. Zo gemakkelijk als aan zo’n klimmuur gaat het nog niet, maar ik maak stappen, het is een leerproces.”

Beeld Maartje Geels

3 Klimmen is een symbolische sport

“Mijn tegenspeler in ‘Magic Mountains’, Thomas Ryckewaert, heet Lex. Ik heet ook in de film Hannah. Waarom dat zo is, heb ik niet aan Urszula Antoniak gevraagd. Misschien had zij daar als regisseur allerlei ideeën over. Maar heb ik daar iets aan? Ik wilde er niet te veel in graven, bang om iets te verstoren, en heb het genomen zoals het is.

De films van Urszula zijn nooit alleen puur vermaak. Haar werk is zo briljant gelaagd. Wekenlang heeft ze met ons aan het script gewerkt. Wat is Lex voor persoon? Wat zou Hannah hier zeggen? Zo bouwden we scène voor scène. Lex en Hannah zijn exen, maar tussen die twee lopen nog allerlei lijnen. In een liefdesrelatie kun je de ander opvangen, ruimte geven, of in een wurggreep houden. Met klimmen is het net zo. Je bent volledig afhankelijk van elkaar. Met touwen houd je elkaar in balans of te strak. Het is een spel van samenwerken, samen ademen bijna.”

4 Denk vanuit de ander

“Ik ben me ervan bewust hoeveel geluk ik heb dat ik kan leven van dit werk. Toch kan ik heel zenuwachtig denken dat het morgen voorbij is, dat dit de laatste keer was dat ik ook maar iets mocht spelen. Collega Anne Wil Blankers, ze is 79, zegt dan: ‘Lieverd, dat wordt niet minder’.

Het is een fijn idee om iets achter de hand te hebben, dromen genoeg. Hoe zou ik het doen als regisseur, als schrijver? Misschien wil ik nog studeren, de pabo gaan doen. Lesgeven lijkt me fantastisch, maar het is geen plan B. Ik heb alleen een plan A en dat is acteren. Wie weet komt er in de toekomst een ander plan A. Het is rijkdom dat dat kan.

Van jongs af aan heb ik geleerd dankbaar te zijn. Mijn oom was dominee in Velsen-Zuid. Ik logeerde vaak in de pastorie en zat ’s zondags in de kerkbanken. Het kon er oersaai zijn – what the fuck, kom nu maar op met die pepermuntjes – maar samen zingen, dat was geweldig, dat zouden we meer moeten doen.

‘Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.’ Oma zei dat altijd. Ja ja, dacht ik toen. Nu wil ik daarnaar leven en begrijp ik ten volle wat ze bedoelde. Ik probeer haar woorden ook vanaf de andere kant aan te vliegen: als ik in de huid kruip van die of die, hoe zou ik dan willen dat er met mij werd omgegaan? Denken vanuit de ander. Zeg, dit wordt wel een beetje predikantengeblabla.”

Beeld Maartje Geels

5 Maak een tafel waaraan niemand wordt geweerd

“We waren thuis niet religieus, maar zo nu en dan spraken we voor het eten een gebed uit. Het ging om die laatste zin: ‘Geef ons een open oog en een warm hart, om een wereld in te richten als een plek voor alle mensen, een tafel waaraan niemand wordt geweerd.’ We kunnen met z’n allen best wat meer van dit soort ge­beden gebruiken in plaats van te denken in ­termen van: ik wel, jij niet. Er wordt zo veel ­gezegd, er zijn zo veel meningen. Dit land heeft geen behoefte aan stellingnames, maar aan goede vragen en mooie ontmoetingen.

Mijn vader en moeder zijn open, vrijzinnige geesten, ik kom uit een warm nest, maar in mijn jeugd was ik soms jaloers op vriendinnetjes. Zij gingen ’s zomers naar het strand in Spanje en leerden nieuwe kinderen kennen. Wij trokken de bergen in en maakten de hele vakantie alleen kennis met wat geiten. Nu heb ik daardoor een grote liefde voor bergen. De elementen zijn er zo machtig, er valt niets tegen te beginnen. Dat geeft me rust.

Nog steeds ga ik graag met mijn vader naar de bergen. We klimmen niet – hij moet er niet aan denken, zeker niet na het zien van ‘Magic Mountains’. Hij verzucht dan: ‘Han, wanneer speel je eens iets gezelligs?’ Het kleeft een beetje aan mij dat ik altijd heftige rollen krijg. Zelf vind ik dat te gek, het verbreedt mijn horizon. Maar het is natuurlijk ook niet niks als je dochter boven een ravijn hangt.”

6 Blijf open

“Vroeger kwamen mensen in de kerk bijeen om geconcentreerd te zijn op één verhaal, één idee. Het is prachtig dat het theater dat nog steeds heeft: wat gedeelde concentratie en samen stil zijn kan doen! Op het toneel krijg ik veel terug van de vibe die het publiek onbewust maakt, dat is zo bijzonder.

Kunst gaat voor mij over wat we niet begrijpen. Film en theater kunnen antwoorden geven op zingevingsvragen. Romans lezen ook. Ik zit nu midden in ‘De Toverberg’. Ja, weer een berg – maar geen gevaarlijke kliffen bij Thomas Mann.

Ik wil vragen blijven stellen, nieuwsgierig zijn. Of je nou in Allah gelooft of in God of je doet wat spirituele handelingen op een yogamatje: ik vind het machtig. Dat wij mensen in staat zijn om iets te bedenken wat groter is dan we kunnen vatten, daar heb ik groot ontzag voor. Op mezelf wil ik geen labels plakken. Het woord agnost gebruik ik daarom liever niet. Wees open, sluit niet het vizier, dat is een van mijn lievelingslessen die ik onderweg heb meegekregen.”

Beeld Maartje Geels

7 Vrienden zijn mijn ankers

“Zingeving zoek ik ook in vriendschap. In Amsterdam, waar ik woon, is het me eigenlijk te druk, te duur. Maar ik kan niet weg: al mijn vrienden wonen op nog geen tien minuten afstand. Het idee alleen al dat ik anderhalf uur zou moeten reizen om hen te zien... Wat zo geweldig is aan de vriendschap met mijn vrienden is dat ik van alles van hen houd. Ook van hun moeilijke kanten. Het kan botsen, maar dan zoek je uit waar de pijn zit. Dat je daarna weer met elkaar verdergaat, vind ik het mooiste wat er is.

In een liefdesrelatie kunnen de banden soms knellen. Bij vrienden raak ik er niet in verstrikt en voel ik veeleer de kracht ervan. Als er een touw breekt – ik ben vaak genoeg gevallen in het leven – is er altijd nog diegene die je zekert. Je hoeft het niet allemaal alleen te doen. Als ik eenzaam ben of verdrietig, als ik me nutteloos voel of dingen mislukken, zijn mijn vrienden altijd m’n helderste licht. Zelfs als er geen ruimte is (of bereik) om iemand te bellen (als ik boven op een berg sta te draaien) weet ik wat sommigen tegen me zouden zeggen om me te helpen: glimlach naar de situatie, bijvoorbeeld.”

8 Mijn wolk kan een kracht zijn

“Soms beland ik op een schitterend uitkijkpunt en kan ik terugblikken op alle mooie dingen. En soms is het totale mist en klauter ik zonder dat ik een meter voor- of achteruit kan kijken. De vragen zijn dan niet meer open, maar retorisch. Ben je lekker bezig? Wat heb je nu weer gedaan? Heeft het allemaal wel zin? Het zijn irreële vragen die me het zicht belemmeren, de uitzoomknop is weg. Dan moet ik terug naar de basale dingen. Vrienden, familie, liefde, dankbaarheid.

Voor die allesoverheersende donkere wolk kan ik bang zijn. Ik ben rigide, hard voor mezelf. Ik werk eraan om niet alleen anderen maar ook mezelf met mildere ogen te bekijken. Tegelijk weet ik dat hoe duister het soms ook is, zo licht het ook kan zijn. Het hoort bij mij en bij het leven. Bovendien zorgt dat donkere deel ervoor dat ik zo’n zware rol als in ‘Magic Mountains’ goed kan spelen. Blijkbaar kan ik de ellende op zo’n berg invoelen en communiceren met dat deel in mij. Mijn wolk doet mee en kan een kracht zijn.” 

Trouw vraagt wekelijks een bekende of minder bekende Nederlander: welke levenslessen heeft u geleerd?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden