Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Zwarte Piet is een belediging

Home

Jerry Afriyie

Bij de intocht vorig jaar werd al een Regenboogpiet gesignaleerd. © anp
Opinie

JERRY AFRIYIE   Met het debat over Zwarte Piet is er een beerput van onderhuids racisme opengetrokken, vindt Jerry Afriyie, een van de initiatiefnemers van 'Zwarte Piet is Racisme'.

De eerste keren dat ik voor Zwarte Piet werd uitgemaakt wist ik niet wat ik terug moest zeggen. Het overviel me. De enige vergelijking die ik kon maken was 'Sinterklaas' terugschreeuwen naar de kinderen. Maar dat is natuurlijk geen scheldwoord. Ik had geen stok om mee terug te slaan. Het duurde even voordat ik op een ander woord kwam. Ik zag de schrik en woede op de gezichtjes van de jongens en meisjes als ik 'varken' naar hen terug riep. Toen wist ik dat ik een stok gevonden had om mee terug te slaan. Niemand vindt het leuk om voor iets uitgemaakt te worden. Iets waarin je je totaal niet kan vinden. Het doet pijn.

De figuur Zwarte Piet is gebaseerd op de stereotyperende weergave van zwarte mensen in de 19de eeuw. Dit volksvermaak is sinds zijn toetreden in het sinterklaasfeest circa 1850 alleen maar in populariteit toegenomen, maar ook de kritiek op deze figuur neemt alleen maar toe. Alleen valt deze laatste kritiek al decennia lang niet in de smaak bij het land dat zichzelf prijst en andere landen de les leert over tolerantie en vredelievendheid.

Hoe vredelievend het zich ook waant, het wordt gewelddadig als je zegt: doe je oogkleppen af. Door dezelfde volwassenen die nu van de daken schreeuwen dat Zwarte Piet niet racistisch is, kun je uitgemaakt worden voor Zwarte Piet. Bijvoorbeeld op de werkvloer 'Daar heb je onze Zwarte Piet'. Of op sociale media, als onderschrift bij een foto van Mandela: 'Hoofdpiet is dood'.

In groep 8, tijdens een schoolreis op Texel, werd ik 's avonds toegezongen: 'Zwarte Piet, wiede wiede wiet. Ik hoor je wel, maar ik zie je niet'. Een onschuldige grap! Tenzij jij het zwarte kindje of de volwassene bent die gepest wordt. Pesten is niet grappig. Ook niet als de meerderheid het gezellig en leuk vindt of het niet als pesten classificeert. Ook niet als kinderen er om moeten lachen. Kinderen lachen wel om meer stomme of onethische dingen.

In bochten wringen
Als het om Nederlands slavernij- en koloniaal verleden gaat, zijn zowel historici als politici in dit land gehandicapt. Wij wuiven kritiek op de gouden koets weg en weten ons in allerlei bochten te wringen om het denigrerende woord 'neger' te kunnen blijven gebruiken.

Lees verder na de advertentie
Hoe vredelievend het zich ook waant, het wordt gewelddadig als je zegt: doe je oogkleppen af

Neem nou onze premier Rutte, die op een vraag van een journalist antwoordde dat Zwarte Piet zo heet omdat hij 'zwart is en niet groen of bruin'. En dat Rutte's vrienden op de Antillen juist zo blij zijn met het sinterklaasfeest omdat zij dan hun gezicht niet hoeven te schminken. Ik geloof best dat zijn 'friends on the Dutch Antilles' het gezellig met hem hebben. Maar uit zijn opmerkingen maak ik op dat onze premier geen kaas heeft gegeten van wat racisme werkelijk inhoudt.

Racisme kun je op verschillende manieren uitleggen, maar de kern is het dehumaniseren van een groep mensen, in dit geval zwarte mensen. Van het jaarlijks karikaturaal uitdossen van witte mensen kun je zeggen 'wij hebben het gezellig hier', maar zoals de uitspraak van de bestuursrechter luidt: de figuur Zwarte Piet leidt tot een negatieve stereotypering van zwarte mensen!

Wanneer zwarte Nederlanders racisme aankaarten is dat niet omdat wij het woord 'slachtofferrol' hebben uitgevonden. Het komt erop neer dat wij racisme niet langer tolereren en onze kinderen een betere toekomst gunnen. De 'Zwarte Piet is Racisme'-campagne is een wanhoopskreet voor verandering. Een verandering die de samenleving keer op keer uitstelt met een sarcastische lach.

Racismeprobleem
Men wil dat alles bij het oude blijft. Maar dan moet het oude wel goed zijn. Met Zwarte Piet is dat niet het geval en ik maak mij zorgen over de toekomst van dit land. Er wonen mensen in dit land die niet van dit land houden. En ze zijn niet zwart. Ik heb het over witte mannen en vrouwen. Het welzijn van het land kan hen gestolen worden, zo lang zij maar hun zin krijgen. Een land is net als een kind: er moet voor gezorgd worden.

Nederland is niet racistischer dan andere landen, maar het is racistisch. Nederland is niet anti-zwart, maar het heeft een racismeprobleem. Wij beledigen mensen en kijken er niet van op. Wij gooien het woord neger rond alsof het de gewoonste zaak van de wereld is.

Ook gebruiken wij het woord allochtoon alsof het een neutrale aanduiding is. Een allochtoon is een persoon die in Nederland woonachtig is en van wie ten minste één ouder in het buitenland is geboren. Als het een neutraal woord is, waarom gebruiken wij het niet voor prins Claus en koningin Maxima? Waarom is Beatrix geen allochtoon? Waarom is onze koning geen allochtoon? Er is niets neutraals aan het woord allochtoon en daar vechten wij tegen. Wij vechten tegen de dubbele standaard. Wij vechten tegen het eurocentrisch wereldbeeld dat het eigen beeld verheft en het andere wegcijfert.

De Zwarte Piet-discussie legt meer bloot dan een racistische traditie. Het lijkt erop dat er met de discussie over Zwarte Piet een beerput vol onderhuids racisme is opengetrokken. Fatsoenlijke huisvaders, moeders en jonge mannen en vrouwen voelen zich gevrijwaard om hun onderhuids racisme te etaleren. Als de verschillende acties en rechtszaken iets duidelijk hebben gemaakt, is het wel dat men niet langer weg kan kijken van het Zwarte Piet-probleem, en het grotere racismeprobleem dat daarbij hoort.

Jerry 'Kno'Ledge' Afriyie: dichter, mede-initiatiefnemer 'Zwarte Piet is Racisme'-campagne

Er wonen mensen in dit land die niet van dit land houden. En ze zijn niet zwart

Deel dit artikel

Hoe vredelievend het zich ook waant, het wordt gewelddadig als je zegt: doe je oogkleppen af

Er wonen mensen in dit land die niet van dit land houden. En ze zijn niet zwart