Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Zware schade voor het kabinet

Home

Nicole Besselink

Premier Mark Rutte tijdens het debat. © anp

Het kabinet is gisteravond zwaar beschadigd geraakt in het debat over de omstreden Teevendeal. Bijna de voltallige oppositie steunde een motie van afkeuring over de manier waarop de verschillende VVD-bewindslieden de schikking met drugscrimineel Cees H. hebben afgehandeld. De oppositiepartijen hadden flinke kritiek op de rol van premier Mark Rutte, minister Ard van der Steur en staatssecretaris Klaas Dijkhoff van veiligheid en justitie.

Rutte probeerde met de diepste knieval uit zijn dertienjarige politieke carrière de vertrouwensband met de Tweede Kamer te herstellen. Hij betuigde spijt voor zijn late bemoeienis met de Teevendeal en de vraagtekens die hij plaatste bij de bevindingen van de commissie-Oosting. Rutte overtuigde de oppositie niet. De motie van afkeuring werd gesteund door liefst 65 Kamerleden.

Harde noten
"Dit is veruit het zwaarste debat uit mijn politieke loopbaan", begon Rutte zijn verhaal nadat de Kamer harde noten had gekraakt over de rol van de premier. De oppositie verweet Rutte zich te weinig met de waarheidsvinding te hebben bemoeid en zijn taak als hoeder van de rechtsstaat te hebben verward met die van hoeder van de VVD-belangen.

In zijn spijtbetuiging erkende Rutte dat hem veel te verwijten valt. Hij had meer moeten doen 'om de onderste steen boven te krijgen'. Bijvoorbeeld door van ex-minister Ivo Opstelten aanvullend onderzoek te eisen toen in de media maar nieuwe schikkingsbedragen voorbij bleven komen. "Wat ik mezelf verwijt, is dat toen de zaak bleef sudderen, ik niet ben gaan doorvragen. Ik had veel meer op de bal moeten letten."

Excuses
Daarnaast verontschuldigde Rutte zich voor zijn persconferentie van afgelopen vrijdag. Daarin trok hij de bevindingen van de commissie-Oosting in twijfel trok en bejubelde hij ex-staatssecretaris Fred Teeven in zijn rol als officier van justitie. "Ik heb het alleen maar erger gemaakt", concludeerde Rutte, die eraan toevoegde Oostings conclusies 'van a tot z' te onderschijven. Zijn eerdere uitlatingen noemde hij 'een ongelooflijke stommiteit'.

Rutte ontkende dat details rondom de miljoenenschikking die Teeven in 2000 als officier van justitie met drugscrimineel Cees H. trof, bewust onder de pet zijn gehouden. Dat idee leefde in de Kamer omdat het door het kabinet een jaar lang op het verkeerde been is gezet. Dit vermoeden werd gisteren nog eens gevoed doordat Dijkhoff te kennen gaf dat het betalingswijs vorig jaar makkelijk gevonden had kunnen worden. "Zo ingewikkeld was het niet."

Geen doofpot
Van een doofpot wil Rutte echter niet weten. Hij zag aanvankelijk simpelweg geen aanleiding om te twijfelen aan het onderzoek van oud-procureur Henk van Brummen. Ook doordat Teeven te kennen gaf zich in diens conclusies te kunnen vinden. Dat onderzoek had geen uitsluitsel over bedragen geboden, waarmee voor Rutte de kous af was. Een motief om gevoelige informatie toe te dekken kan hij ook met de kennis van nu niet bedenken.

Verder weersprak Rutte dat hij een onafhankelijk onderzoek heeft willen dwarsbomen. D66-leider Alexander Pechtold vroeg hem daarnaar omdat de premier een gespreksverslag dat een topambtenaar met Teeven had gevoerd, in maart niet naar de Kamer wilde sturen. Dat terwijl Teeven in dat gesprek bedragen noemt die in de buurt komen van de 4,7 miljoen door Cees H. ontvangen guldens. Rutte zei vrijdag de inhoud van het document destijds niet te kennen, maar gaf toe het bedrag van 4,8 miljoen wel 'door zijn oogharen' te hebben gezien.

Rutte hengelde op momenten openlijk naar vertrouwen in de Kamer, maar vond een muur van achterdocht tegenover zich. Dat resulteerde na acht uur debatteren in een motie van afkeuring tegen het kabinet, gesteund door bijna de voltallige oppositie. "Het ministerie van veiligheid en justitie zou de hoeder van de rechtsstaat moeten zijn, maar wordt in werkelijkheid gerund als VVD-partijkantoor gericht op chocoladeletters in de krant", aldus CDA-leider Sybrand Buma. Pechtold wees daarnaast op de 'schade aan vertrouwen van de samenleving in de politiek'. Rutte sprak na afloop van 'een belangrijk signaal'.

Deel dit artikel