Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Zuster Charita (1935-2018) was de rijdende apostel van Heerlen

Home

Carl Mureau

Vanweg haar zwakke gezondheid woonde zuster Charita in Huize De Berg in Heerlen. © TR beeld
Naschrift

Haar waardering voor hulpverleners kent geen grenzen. Al wie een uniform draagt, kan rekenen op oprechte belangstelling en een warme groet.

Zuster Charita vraagt niet alleen hoe het met de brandweerman zelf gaat, maar informeert ook naar het welzijn van zijn vrouw en kinderen. De politieagent die tijdens zijn avondlijke patrouille een praatje met haar maakt, wenst ze beleefd en gemeend 'een heel goede dienst'. "En dat je straks weer veilig thuis mag komen. Veel geluk voor u en uw gezin!"

Lees verder na de advertentie
Wat weinigen weten, is dat de vrouw met de on­af­schei­de­lij­ke glimlach een zwaar leven heeft gekend

Met de dood van zuster Charita heeft Heerlen een markante inwoonster verloren. Rijdend in haar scootmobiel, voorzien van een oranje vlag en slechthorendenbordje, crost ze al zo'n twintig jaar door de stad. Altijd vrolijk, immer vriendelijk groetend. 'Goeiedag!' Ze groeit uit tot een visitekaartje van de stad. En als onbezoldigd ambtenaar van de gemeente, die gevaarlijke situaties meldt, krijgt ze de bijnaam 'de rijdende apostel'. Ja, 'de zuster', die kent iedereen in Heerlen.

Wat weinigen weten, is dat die vrouw met de onafscheidelijke glimlach een zwaar leven heeft gekend. Een leven dat begint in Sint Anna, een doorganghuis voor ongehuwde moeders in Den Haag. Vader is onbekend en moeder kan de opvoeding van kleine Maria niet aan. Daarom belandt ze al op jonge leeftijd in tehuizen. Het grootste deel van haar jeugd brengt ze door in Klein Betlehem, een kindertehuis in het Limburgse Heel. Ze heeft een goed stel hersens en volgt als jonge vrouw een verpleegstersopleiding in het rooms-katholieke ziekenhuis van Dordrecht.

Broze gezondheid

Al deze instellingen waar ze woont en werkt worden gerund door de Kleine Zusters van de Heilige Joseph. Deze congregatie telt op haar hoogtepunt zo'n 2000 zusters en is daarmee een van de grootste katholieke kloosterordes in Nederland. 'Helpen waar niemand helpt' is het credo waarmee kapelaan Petrus Savelberg de congregatie in 1872 heeft opgericht. De kleine zusters zetten zich in voor 'de minsten der mijnen' en zijn vooral actief in de zorg en het onderwijs. Niet alleen in Nederland, maar ook in Belgisch Limburg, China, Indonesië en Kenia.

Omdat Maria Sleegers is opgegroeid met de 'kleine zusters' kiest ze op 24-jarige leeftijd zelf ook voor een religieus bestaan. Ze meldt zich bij het moederhuis in Heerlen en treedt in. De naam die ze krijgt is zuster Charita, wat je uitspreekt op zijn Italiaans: Kárita. Met haar diploma op zak is het logisch dat ze ook de verpleging in gaat. Er is werk zat, maar haar loopbaan wordt gekenmerkt door tegenslag. Zuster Charita kampt met een broze gezondheid, die maakt dat ze steeds maar kort verblijft op de haar toegewezen werkplek.

Ze begint bij het St. Joseph-ziekenhuis in Heerlen, wordt overgeplaatst naar het kindertehuis St. Augustinus in het Belgische Gellik en gaat daarna aan de slag in het Roermondse St. Laurentius-ziekenhuis. Vanwege haar zwakke gestel komt aan haar werkzame leven vroegtijdig een einde.

Zo komt ze op relatief jonge leeftijd in Huize De Berg terecht, het moederhuis in Heerlen, waar de meeste zusters na hun pensionering terugkeren. Omdat zuster Charita zeer slecht ter been is, krijgt ze eerst een rolstoel en later een scootmobiel ter beschikking. Daarmee trekt ze er lustig op uit. Het kloosterleven laat ze grotendeels aan zich voorbijgaan, al maakt ze voor jarige medezusters trouw een humorvol ABC. In haar elektrische voertuig zwerft ze hele dagen door de stad. Zo begint ze een nieuwe carrière. Als 'rijdende apostel' brengt ze in de praktijk wat van de kleine zusters wordt verwacht: Helpen waar niemand helpt.

Stoeptegels

Als ze onderweg stoeptegels los ziet liggen, laaghakkende takken tegenkomt of andere gevaarlijke situaties signaleert, noteert ze die in haar opschrijfboekje. Probleem, straatnaam en huisnummer geeft ze door aan de gemeentelijke dienst Beheer en Onderhoud. Bij het kantoor van die dienst wordt ze kind aan huis. De ambtenaren krijgen er een onbetaalde collega bij. Zij nemen haar opmerkingen serieus en verhelpen het euvel. Zuster Charita laat merken dat ze dat waardeert. Ze is attent, stuurt zelfgemaakte kaarten met verjaardagen en brengt de ambtenaren met Palmpasen steevast een palmtakje.

© TR beeld

Een warme band bouwt ze ook op met politiemensen en het brandweerkorps in Heerlen. In tijden dat hulpverleners nogal eens te maken krijgen met agressie, voelen de warme woorden van zuster Charita voor hen als een welkome steun in de rug. Dat die woorden afkomstig zijn van een religieuze betekent voor hen zelfs iets extra's. "Dat wij altijd zonder verliezen of zware ongevallen veilig zijn teruggekeerd van onze uitrukken, daaraan heeft zuster Charita zeker een steentje bijgedragen. Daar ben ik van overtuigd", zegt Math Meisters van de brandweer Heerlen.

In haar scootmobiel, zwerft ze hele dagen door de stad om te helpen waar niemand helpt

Op een koude dag krijgt zij van de brandweer een wollen muts met embleem toegestopt, die ze vol trots zal dragen. Als in de stad een flinke brand heeft gewoed, komt ze een paar dagen later langs voor een kop koffie in de kantine. Zuster Charita is begaan met de brandweerlieden én hun gezinnen. Als het korps 75 jaar bestaat, vraagt ze voor hen een mis aan in de St. Pancratiuskerk. Zelf wordt ze een keer meegenomen in de korf van de ladderauto, waar ze van grote hoogte over haar stad uitkijkt. Ze is muisstil, tot ze tegen de brandweerman in het bakje zegt: "Dankjewel, dat je me zo dicht bij de Heer hebt gebracht."

Zuster Charita zet zich op vele fronten in om haar medemens te helpen. Altijd op de achtergrond, zoals het een 'kleine zuster' betaamt. Zo is ze betrokken bij het initiatief om de historische begraafplaats weer in gebruik te nemen, maakt ze zich mede sterk voor Heerlense Stolpersteine ter nagedachtenis aan Joodse oorlogsslachtoffers en zamelt ze speelgoed in voor kansarme kinderen. Bij grote evenementen in de stad bidt Charita voor mooi weer. Rond het station zoekt ze de drugsverslaafden op, die ze een hart onder de riem steekt en soms ook een gulden in de hand stopt. Voor haar maatschappelijke betrokkenheid ontvangt ze op 29 april 2008 een koninklijke onderscheiding. Ze mag zich voortaan Lid in de Orde van Oranje-Nassau noemen.

Kandidaat-raadslid

Hoewel ze haar werk in stilte doet, groeit zuster Charita vanzelf uit tot een bekende Heerlense. Zwervend door de (binnen)stad met haar scootmobiel, met de wollen brandweermuts boven het vriendelijk lachende gezicht, kun je amper om haar heen. Met een rotsvast geloof in 'Onze Lieve Heer' ('Hij zal goed voor me zorgen') heeft ze na een stroeve start iets bijzonders van haar leven gemaakt. Ze krijgt aandacht van al haar stadgenoten, voor wie ze op haar eigen 75ste verjaardag ook een mis aanvraagt. Het meisje dat anoniem opgroeide in kindertehuizen wordt eindelijk gezien.

Zuster Charita siert de cover van de Stadskrant, figureert in de film 'Heerlen Secret Beauty' en staat centraal in een aflevering van de video-serie 'Heerlens DNA'. In 2014 doet ze zelfs mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. Hannie Heine, marktkoopvrouw en raadslid namens het CDA, vraagt 'de zuster' om lijstduwer te worden van haar partij. Charita hoeft geen seconde na te denken, wordt lid en stort zich vol in de campagne. Posters met haar beeltenis zijn her en der in de stad te vinden. Ze krijgt te weinig voorkeursstemmen. "Maar als ze gekozen was, zou ze zeker raadslid zijn geworden en in de raad zou ze nog wat te vertellen hebben ook", zegt Heine.

Het meisje dat anoniem opgroeide in kindertehuizen wordt eindelijk gezien

Bij de verkiezingen van dit jaar keert zuster Charita niet op de kandidatenlijst terug. Haar zwakke gezondheid is verder verslechterd, de laatste twee jaar is ze niet meer in staat om met haar scootmobiel de stad in te gaan. Vanuit Huize De Berg houdt ze voortaan telefonisch contact met de buitenwereld; ze luistert naar Radio Maria en neemt zo veel mogelijk deel aan het kloosterleven. De congregatie telt nog ruim honderd zusters, van wie de gemiddelde leeftijd tegen de 90 loopt. Ook voor hen komt de ouderdom met gebreken, zoals dementie. Charita toont veel geduld met een medezuster die maar blijft binnen wandelen met dezelfde vragen. Vanzelfsprekend, vindt ze dat. "Zo kan ik toch nog kleine zuster zijn."

Zuster Charita Sleegers werd op 9 augustus 1935 geboren in Den Haag. Ze overleed op 22 juli 2018 in Heerlen.

In Naschrift beschrijft Trouw het leven van onlangs overleden bekende en minder bekende mensen. Een tip voor Naschrift? Mail naar naschrift@trouw.nl of stuur een brief naar Trouw/Naschrift, postbus 859, 1000 AW Amsterdam.

Alle eerder verschenen naschriften zijn hier terug te lezen.

Deel dit artikel

Wat weinigen weten, is dat de vrouw met de on­af­schei­de­lij­ke glimlach een zwaar leven heeft gekend

In haar scootmobiel, zwerft ze hele dagen door de stad om te helpen waar niemand helpt

Het meisje dat anoniem opgroeide in kindertehuizen wordt eindelijk gezien