Zouden scholen echt warmlopen voor het 'excellente' keurmerk?

home

Fe Toussaint

Column

Afgelopen maandag kwam Marja Van Bijsterveldt met een nieuw plan voor het onderwijs: een keurmerk voor excellente scholen. Nadat een onafhankelijke jury een aantal criteria heeft bedacht voor het keurmerk, moeten de eerste scholen hun titel dit najaar al ontvangen. Zowel scholen in het primair als in het secundair onderwijs maken kans.

Bij het lezen van het nieuwtje voelde ik een vlaag van nostalgie. De plannen doen me denken aan het uitgebreide stickerbeloningssysteem, dat vroeger op mijn basisschool bestond. Na het opdreunen van een tafel of het schrijven van één leesbare zin werd je bij ons al snel beloond met een olijk lachend disney-poppetje in het schrift. Presteerde je het om een tafel achteruit op te zeggen, dan mocht je je op de komst van een glittersterretje of -katje verheugen. En, zo eens per jaar, als je jarig danwel grandioos was geweest, kon je met enig geluk zelfs een van reliëf voorzien poezieplaatje bemachtigen.

Die onbenullige stickertjes werkten beter als motivatie, dan ik bereid ben publiekelijk toe te geven. Nog altijd kijk  ik met ontzag terug op de tijd, waarin ik voor een simpel stickertje uren lang het schoolplein het schoolplein liet en me vol overgave op de tafel van zeven stortte.  Met gepaste schaamte herinner ik me bovendien, hoe ik samen met mijn klasgenootjes soms half schoorvoetend van een traktatieronde langs meesters en juffen terugkwam - omdat die ene stagiaire, met de exclusieve dinosaurusstickercollectie, nu natuurlijk net op deze verjaardag ziek moest zijn.
Gelukkig hangt de universiteit geen dergelijke beloningstechnieken aan, maar ik doe mezelf graag geloven dat ik op mijn huidige leeftijd niet langer tot extreme ijver te bewegen zou zijn met de belofte van één simpel sterretje achter mijn naam. Ik hoop dat ik die fase inmiddels ruimschoots voorbij ben gegroeid.

Het lijkt mij dan ook onwaarschijnlijk dat schoolbesturen, zich straks al ellebogend een weg maken naar de jury om zich voor de selectieprocedure aan te melden. Je zou mogen verwachten dat scholen zich ietwat volwassener opstellen, dan de klantjes die zij dienen. En hoewel er misschien nog een handjevol fanatieke scholen is, dat op het keurmerk aast omwille van een betere reputatie onder ouders, kan ik me echt helemaal niets voorstellen bij de voorbeeldfunctie die de jury beoogt. Is het idee dat scholen, vervuld van jaloezie, zich plots tot ware strebertjes ontpoppen wanneer ze ontdekken dat de school verderop de 'excellent'-status heeft bereikt? Verwacht de jury dat het keurmerk een zelfde belang zal gaan genieten, als beoordelingsfactoren als leerlingenaantallen en slagingspercentage?

Mocht alles volgens plan gaan, dan voelen scholen dus bij het zien van zo'n mooi keurmerkje achter andermans naam daadwerkelijk spontaan de druk zichzelf enorm in te zetten voor de kwaliteit van de eigen school. Het zou kunnen natuurlijk, maar in zo'n geval moeten we ons toch wel ernstige zorgen maken over de beweegredenen van schooldirecties. Na jaren van gemopper en getrek aan schoolbesturen door oudercommissies en leerlingenraden, om ze maar tot het verbeteren van de onderwijskwaliteit te krijgen, zou succes door middel van een mooi klinkend titeltje een vreselijke anticlimax zijn.

Of het keurmerk nu een succes blijkt of niet, het fenomeen zal nog wel een tijdje bestaan. De minister heeft namelijk aangekondigd rond 2015 een aparte 'excellent'-categorie te willen binnen het inspectiesysteem - naast de al bestaande beoordelingsniveaus van 'zeer zwak', 'zwak' en 'voldoende'. Zoals het een volwaardig groepje uitmuntende scholiertjes betaamt, krijgen excellente scholen straks dus ook hun eigen hoogbegaafdenklasje.
Ik ben benieuwd. In afwachting verdient de minister wat mij betreft alvast een heel erg mooie glittersticker, voor haar onwaarschijnlijke innovativiteit.

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie