Zijn religieuze voorrechten nog te verdedigen?

home

Redactie

Een vader stelt zijn zoontje gerust tijdens een besnijdenis in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. © EPA

Ouders mogen hun weerloze boreling niet mogen verminken. Waarom mag een joodse vader dan wel de voorhuid van zijn pasgeboren zoontje laten weghalen? In deze nieuwe reeks van de rubriek Denkers in Debat: het nut van religieuze voorrechten.

Besnijdenis is mishandeling, oordeelde een Duitse rechter vorige week. Onverdoofde rituele slacht komt volgens de Partij voor de Dieren op hetzelfde neer: het zou dieren onnodig lang laten lijden en kan eenvoudig worden vervangen door diervriendelijkere alternatieven.

Joden en moslims moeten bewijzen dat de religieuze gebruiken waarvoor ze sterke theologische argumenten hebben ook op medisch vlak deugen. Verwijzen naar een heilig boek of een hemels gebod lijkt niet meer voldoende. De komende weken debatteren filosofen in deze rubriek over de omstreden verworvenheden van gelovigen.

Zijn religieuze voorrechten nog te verdedigen?

Lees verder na de advertentie

Martijn Samson: fysiek leed is maar de helft van het verhaal

'Er zijn aardig wat sterke argumenten om besnijdenis en onverdoofde rituele slacht te verbieden. Toch laten 'religieuze voorrechten' zich wel degelijk verdedigen.

Besnijdenis en onverdoofde rituele slacht worden bijvoorbeeld niet uitgevoerd om te mishandelen, maar als onderdeel van een traditie. Veel mensen horen het niet graag, maar verminking is een relatief begrip.

Als iedereen decennialang zijn kleine teen laat afhakken, spreken we niet meer zozeer van verminking, maar vooral van traditie. Voor Joden en moslims is besnijdenis geen verminking, precies zoals het heel ver oprekken van oorlellen in veel culturen ook geen verminking maar traditie is.

Nu kun je natuurlijk niet alles verdedigen met een beroep op 'traditie'. Een traditie die extreme ellende voortbrengt moet worden gestopt. Maar volgens mij is bij besnijdenis noch bij ritueel slachten sprake van extreme ellende.

Inderdaad, bij het maken van de keuze of je baby religieus besneden moet worden, staat het kind buitenspel. Is dat erg? Je zou kunnen zeggen: voor baby's en kinderen worden duizenden besluiten genomen die veel ingrijpender zijn.

Wie je ouders zijn, heeft bijvoorbeeld een erg grote invloed op het verloop van je leven. Aan dergelijke factoren kunnen we nauwelijks iets veranderen - niet op persoonlijk en niet op politiek niveau. Willekeur en beslissingen door anderen spelen nu eenmaal een grote rol in ieders leven.

Wie (zoals de Partij voor de Dieren of de Duitse rechter die besnijdenis 'mishandeling' noemde) strikt rationeel naar dit soort problemen kijkt, ziet enkel fysiek leed. Dat is maar de helft van het verhaal. Rituelen zijn ook een kwestie van religie en cultuur, van zaken die ons maken tot wat we zijn.

Als we mensen dat ontnemen, dan ontnemen we ze een deel van hun identiteit en vrijheid. Een goede reden om religieuze voorrechten niet zonder meer af te schaffen.'

Martijn Samson studeert filosofie en geschiedenis aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij is vooral geïnteresseerd in de negentiende eeuw en vergeten filosofen.

 
Is dat erg dat het kind bij de keuze voor besnijdenis buitenspel staat? Je zou kunnen zeggen: voor baby's en kinderen worden duizenden besluiten genomen die veel ingrijpender zijn

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie