Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wordt de Afsluitdijk een lichtpaleis?

Home

Alexandra van Ditmars

Amateur-astronoom Esther Hanko begon een petitie tegen het lichtproject op de Afsluitdijk. © Maartje Geels

Tegen het op de Afsluitdijk te installeren kunstwerk van Daan Roosegaarde zijn bezwaren gerezen. De lichtgevende vliegers zouden daar de donkerte doen verdwijnen.

De Afsluitdijk is een van de laatste plekken in Nederland die donker genoeg zijn om de Melkweg te kunnen zien, zegt amateur-astronoom Esther Hanko (34). "De duisternis is aan het verdwijnen." Ze klapt haar laptop open en klikt op een 'lichtvervuilingkaart' van Nederland. "Elk jaar verschijnen op deze kaart nieuwe kassen, gebouwen en wegen, waardoor astronomen steeds minder sterren zien." Hanko vreest dat de Afsluitdijk, waar zij maandelijks op een naastgelegen veld sterren gaat kijken, straks ook in zo'n lichtgebied verandert.

Kunstenaar Daan Roosegaarde opent het eerste weekend van september namelijk 'Icoon Afsluitdijk', een kunstwerk dat onder andere bestaat uit lichtgevende vliegers. Hanko begon als reactie een petitie ter behoud van de duisternis op de Afsluitdijk. De petitie is inmiddels ruim 2700 keer ondertekend.

De dijk wordt de komende jaren wegens veiligheidsredenen versterkt, maar moet ook aantrekkelijker worden voor toeristen. Minister Schultz (infrastructuur en milieu) gaf Studio Roosegaarde ruim een jaar geleden de opdracht de dijk te verfraaien. Het project kost 13 miljoen euro.

Tekst loopt door onder de foto.

Lees verder na de advertentie
De Afsluitdijk is een van de laatste plekken in Nederland die donker genoeg zijn om de Melkweg te kunnen zien

De Afsluitdijk, met links het standbeeld van Cornelis Lely. © Capital Photos

Reflecterende steentjes
Studio Roosegaarde denkt dat de onrust onterecht is. "Ik mag nog weinig over de kunstwerken vrijgeven, maar de Afsluitdijk blijft grotendeels zo donker als die nu is", zegt een woordvoerster. "We gaan niet met lampen werken, maar met ander soort licht." Roosegaarde ontwierp eerder onder andere het Van Goghfietspad bij Eindhoven, dat oplicht door reflecterende steentjes in het asfalt.

Schreeuwen de sterrenkijkers dan niet te snel moord en brand? Hanko vindt van niet. "Voor lichtvervuiling is niet veel nodig." Ze pakt haar sterrenatlas van tafel en knipt het lampje dat daaraan hangt aan. Een klein beetje zacht, rood licht verspreidt zich. "Deze lampjes gebruiken sterrenkijkers. Een wit fietslampje zorgt er al voor dat je veel minder sterren kunnen waarnemen."

De Breezanddijk naast de Afsluitdijk ligt laag. Sterrenkijkers hebben daardoor geen last van lantaarnpalen en autolampen. "Maar een lichtgevende vlieger in de lucht merk je wel." Daarnaast gaat het Hanko om het bredere plaatje.

Een wit fietslampje zorgt er al voor dat je veel minder sterren kunnen waarnemen

Esther Hanko

"Toen ik de petitie half juli startte, wist ik al dat het te laat was de lichtkunst volledig tegen te houden. Het gaat mij om het afgeven van een signaal: de duisternis in Nederland verdwijnt, en daar wordt bij het maken van nieuwe plannen geen rekening mee gehouden."

Verkeersveiligheid
Het ministerie zegt dat bij de planning van het kunstwerk de sterrenkijkers niet ter sprake zijn gekomen. "Maar het wordt zeker geen lichtpaleis, we hebben ook met verkeersveiligheid te maken", zegt een woordvoerder.

Hanko hoopt dat zij nog lang sterren kan blijven kijken bij de Afsluitdijk. Maar nog belangrijker vindt zij dat mensen inzien dat 'duisternis een oerwaarde is die we moeten beschermen'.

"Astronomen kunnen nu alweer veel minder zien dan vijf jaar geleden. Je moet er toch niet aan denken dat kinderen straks opgroeien zonder sterrenhemel?"

Het kunstproject van Roosegaarde bestaat uit tijdelijke en permanente ontwerpen. Hoe lang en waar de vliegers komen te hangen, is nog niet duidelijk. "Maar de studio neemt de zorgen van de sterrenkijkers serieus", zegt de woordvoerster. "Het is niet de bedoeling dat de sterren verder verdwijnen. Daarom heeft Daan Roosegaarde de petitie zelf ook ondertekend."

Je moet er toch niet aan denken dat kinderen straks opgroeien zonder sterrenhemel?

Esther Hanko

Deel dit artikel

De Afsluitdijk is een van de laatste plekken in Nederland die donker genoeg zijn om de Melkweg te kunnen zien

Een wit fietslampje zorgt er al voor dat je veel minder sterren kunnen waarnemen

Esther Hanko

Je moet er toch niet aan denken dat kinderen straks opgroeien zonder sterrenhemel?

Esther Hanko