Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Witwassen: wanneer moet bij advocaten de alarmbel gaan rinkelen?

Home

Jan Kleinnijenhuis en Karlijn Kuijpers

Advocaten werken voor klanten van verschillend pluimage. Ze adviseren over de meest uiteenlopende overeenkomsten en transacties. Maar wat zijn de plichten van een advocaat wanneer een dubieuze klant aanklopt voor advies? En wat moet hij doen wanneer hij verdachte transacties voor zijn neus krijgt?

Vandaag onthulde Trouw hoe het gerenommeerde advocatenkantoor Loyens & Loeff hielp om de oorsprong te verhullen van het geld waarmee de Zeeuwse fosforfabriek Thermphos jarenlang werd gefinancierd. Loyens & Loeff hielp eigenaar Nahum Galmor om een bankrekening en de naam van een trust uit de boeken te houden. Volgens de Israëlische rechter was Galmor slechts een tussenpersoon voor de wapenhandelaar Arkadi Gaydamak. Beiden werden veroordeeld voor list en bedrog.

Lees verder na de advertentie

Diana de Wolff is bijzonder hoogleraar advocatuur aan de Universiteit van Amsterdam en geeft les over de kernwaarden van het advocatenberoep. Daarnaast onderzoekt ze hoe een onafhankelijke advocatuur het beste gewaarborgd kan zijn.

De Wolff, zelf ook werkzaam als arbeidsrecht-advocaat, legt uit wat in algemene zin van advocaten verwacht kan worden. Ze doet geen uitspraken over de specifieke zaak die in de krant stond, omdat het niet duidelijk is hoe Loyens & Loeff met deze zaak is omgegaan.

Loyens & Loeff zette ingewikkelde transacties op om de oorsprong van geld onduidelijk te maken. Wat moeten advocaten doen wanneer ze zulke betalingen zien waarbij zaken worden verhuld?

Als een advocaat de FIU waarschuwt zonder goede reden, kan hij tucht­rech­te­lijk aangepakt worden wegens schending van zijn ge­heim­hou­dings­plicht

Diana de Wolff

"Wanneer de oorsprong van het geld wordt verhuld, moeten er bij de advocaat alarmbellen gaan rinkelen. Waarom moet er iets verhuld worden? Waar komt het geld eigenlijk vandaan? Als een advocaat vermoedt dat een transactie kan worden gebruikt om geld wit te wassen, moet hij dit melden bij de toezichthouder FIU, de Financial Intelligence Unit. Maar een advocaat mag niet zomaar een melding doen, hij moet daar een goede reden voor hebben. Als een advocaat de FIU waarschuwt zonder goede reden, kan hij tuchtrechtelijk aangepakt worden wegens schending van zijn geheimhoudingsplicht. Advocaten moeten dus balanceren tussen hun plicht om vermoedens van witwassen te melden, en hun plicht tot geheimhouding."

Moet een advocaat meewerken aan transacties waarbij de oorsprong van het geld wordt verhuld?

"Een advocaat hoeft nergens zomaar aan mee te werken, hij mag opdrachten of klanten weigeren. Ook mag hij tussentijds stoppen. Alleen in uitzonderlijke gevallen, waarin een klant onnodig gedupeerd zou raken, mag een advocaat een opdracht niet weigeren. Een paar uur van tevoren afzeggen voor een zitting mag bijvoorbeeld niet, dat zou de klant onnodig benadelen. Maar los daarvan mag een advocaat wel degelijk nee zeggen tegen een opdracht. Die beslissing zal op veel kantoren in overleg met collega’s worden genomen. Wanneer een advocaat twijfelt of hij een opdracht wel moet uitvoeren, kan hij ook contact opnemen met de deken van de orde van advocaten."

Trouw onthulde vandaag hoe het gerenommeerde advocatenkantoor Loyens & Loeff hielp om de herkomst te verhullen van het geld waarmee de Zeeuwse fosforfabriek Thermphos jarenlang werd gefinancierd. Bron zijn de Paradise Papers. © Trouw / BR

Wat is de rol van de deken hierin?

"De deken is de toezichthouder, hij controleert of advocaten zich aan de wet houden. Jaarlijks bezoekt de deken één op de tien kantoren in zijn arrondissement. Dan neemt hij dossiers door om te kijken of die voldoen aan wet- en regelgeving. Wanneer er dingen mis lijken te zijn kan de deken een zaak aanspannen bij de tuchtrechter. Hij kan ook zelf straffen uitdelen.

"Sinds 2015 is de deken ook verantwoordelijk voor het toezicht op de wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Sindsdien controleert hij of advocatenkantoren wel of niet meewerken aan witwassen. Hebben kantoren bijvoorbeeld genoeg waarborgen om te voorkomen dat ze meewerken aan witwassen? Werken kantoren mee aan verdachte transacties? Wanneer hij twijfelachtige dingen ziet kan hij een onderzoek instellen."

Mag een advocaat meewerken aan het zogenaamde antedateren van documenten, waarbij een valse datum op een contract wordt gezet, zodat het met terugwerkende kracht ingaat?

Een contract geeft juridische zekerheid. Het is daarom verwijtbaar als een advocaat gaat sleutelen aan de datum van ondertekening

Diana de Wolff

"Nee. De tuchtrechter kan optreden tegen advocaten die daaraan meewerken. Waarom worden documenten van een eerdere datum voorzien? Cliënten willen de zaken op die manier anders voorstellen dan ze in werkelijkheid zijn. Doorgaans om een andere partij of de rechter op het verkeerde been te zetten en zo een oneigenlijk voordeel te behalen. Een contract geeft juridische zekerheid, dat is iets waar je op moet kunnen bouwen. Het is daarom verwijtbaar als een advocaat gaat sleutelen aan de datum van ondertekening.

"Het is voor de deken wel moeilijk om dit soort bedrog te ontdekken, omdat uit stukken moeilijk valt op te maken of er de juiste datum op staat. Dat is immers precies de bedoeling ervan. Wel kunnen gedupeerden een klacht indienen bij de deken. Daarna kan hij een onderzoek instellen."

Diana de Wolff, bijzonder hoogleraar advocatuur aan de Universiteit van Amsterdam © UvA, Dirk Gillissen

Diana de Wolff

De Wolff is begin dit jaar benoemd als bijzonder hoogleraar advocatuur aan de Universiteit van Amsterdam. Haar leerstoel wordt gefinancierd door de Nederlandse Orde van Advocaten. Naast haar werk als hoogleraar is De Wolff arbeidsrecht-advocaat bij Stadhouders Advocaten in Utrecht. Tot eind dit jaar werkt ze ook als tuchtrechter bij het Hof van Discipline.

Tussen 1999 en 2007 was De Wolff Eerste Kamerlid voor GroenLinks en woordvoerder voor justitie en sociale zaken en werkgelegenheid. Ze was ook jarenlang lid van de algemene raad van de Nederlandse orde van advocaten, en vanaf medio 2012 tevens waarnemend algemeen deken.

Lees ook: Loyens & Loeff hielp omstreden eigenaar met geheime trust  en onze uitgebreide reconstructie van het schimmenspel rondom  de Zeeuwse fosforfabriek Thermphos.

Lees hier het volledige dossier over de Paradise Papers 


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Als een advocaat de FIU waarschuwt zonder goede reden, kan hij tucht­rech­te­lijk aangepakt worden wegens schending van zijn ge­heim­hou­dings­plicht

Diana de Wolff

Een contract geeft juridische zekerheid. Het is daarom verwijtbaar als een advocaat gaat sleutelen aan de datum van ondertekening

Diana de Wolff