Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wim Klinkenberg 1924-1995

Home

RUUD VERDONCK

Wim Klinkenberg kòn niet eens gevraagd worden om excuses aan te bieden voor zijn verleden als communist: hij was het nog steeds. Zaterdag overleed, na een slopende ziekte, op 71-jarige leeftijd 'de laatste marxist van Nederland', publicist ('de omgekeerde oranjeklant', zei Jan Blokker) en vakbondsman.

Vorig jaar september nam Klinkenberg afscheid van de Nederlandse Vereniging van Journalisten. Hij had daar 25 jaar lang een bestuursfunctie bekleed, maar was er nooit voorzitter van geworden: die weg was in 1974 afgesneden. Daags voor hij toen gekozen zou worden, werd bekend dat hij in NU, blad van de vereniging 'Nederland-USSR', had geschreven geheel achter het besluit te staan om Alexander Solzjenitsyn, schrijver van 'De Goelag Archipel' zijn Russische staatsburgerschap te ontnemen. De NVJ-verenigingsraad besloot later dat Klinkenberg nooit voorzitter van de NVJ mocht worden.

Doorgaans is dat het moment voor iemand om met slaande deuren te vertrekken en nooit meer terug te keren. Niet voor Wim Klinkenberg, de enige journalist wiens vakbondswerk werd afgemeten aan de standpunten die hij in artikelen innam. Klinkenberg, zoon van een melkfabrikant en geschoold tussen de gestaalde CPN-kaders, bleef bestuurder en wist zich voor dat vakbondswerk grote waardering te verwerven. Trouwens, in '74 was hij al lang weg bij de CPN.

Klinkenberg begon zijn journalistieke werk meteen na de oorlog, per fiets in Amsterdam gearriveerd, bij Het Vrije Volk. Later, na een studie aan de politiek-sociale faculteit van de Universiteit van Amsterdam, ging hij naar De Waarheid. Daar werd hij '63 ontslagen wegens zijn pro-Moskou standpunten. Drie jaar later werd hij uit de CPN gezet: er werd gewoon geen contributie meer bij hem opgehaald.

Toen Klinkenberg vorig jaar afscheid nam als NVJ-bestuurder (hij sprak nog eens over de gevaren van 'het geglobaliseerde kapitalisme') klonk in alle loftuitingen steeds ook verbazing en onbegrip door over de ijzeren consequenties die Wim Klinkenberg verbond aan zijn marxisme. Het leven was voor hem een stuk eenvoudiger geworden wanneer hij daarin een beetje plooibaarder was geweest. Maar het tekent Klinkenberg, dat hij consequent is gebleven; dan maar blijven werken aan de Amsterdamse Uitkrant. Bovendien: het kwam de NVJ goed uit. Klinkenberg beheerste het wapen van de dialectiek, ooit bij de CPN geleerd. Tijdens de onderhandelingen met de werkgevers onderscheidde hij zich als een veldheer.

In de journalistiek dankte hij zijn faam vooral aan het koninklijk huis. Hij was, als redacteur van De Waarheid, de enige die niet zweeg ten tijde van de Greet Hofmans-affaire. En later name hij, consequent óók, prins Bernhard onder schot. Al werd hij in de laatste zaken vooral gezien als iemand die overal complotten vermoedde. Zo ondergroef hij de geloofwaardigheid van zijn eigen journalistieke arbeid.

Met die verschillende facetten was Klinkenberg voor velen een raadsel: hoe was dat te rijmen met zijn eruditie en bij voorbeeld ook zijn kennis van en liefde voor klassieke muziek?

En bij dat alles was hij ook nog een aimabel mens. Eerder humanist, dan communist, misschien wel.

Deel dit artikel