Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Willem Heesen 1925-2007

Home

Monique de Heer

Eigenlijk werd Willem Heesen op zijn vijftigste opnieuw geboren: toen hij zijn baan bij de glasfabriek opgaf en vrij kunstenaar werd.

Veel mensen hebben zonder het te weten een echte Willem Heesen in huis. Hij was immers ook heel goed in ’gewoon’ glas. Tientallen ontwerpen heeft hij voor de Koninklijke Nederlandse Glasfabriek Leerdam gemaakt. Zijn latere vrije werk staat in musea over de hele wereld. Het vroegere in warenhuizen.

Zelf vond hij zijn carrière vooral een kwestie van toeval. Willem Heesen was het derde kind in een groot Utrechts arbeidersgezin. Zijn tekentalent valt de hoofdonderwijzer op en na de mulo zoekt hij een baan bij een farmaceutische groothandel en gaat naar de burgeravondschool voor Kunstindustrieel onderwijs. Andries Copier, hoofdontwerper van Leerdam, komt daar langs op zoek naar nieuw talent. „Dat is er een”, zei hij over Willem Heesen. Glas zegt hem niets, maar hij vertrekt in 1943 wel naar Leerdam en volgt de opleiding. Zo voorkomt hij ook de werkplicht in Duitsland. Maar zijn talent komt in Leerdam tot bloei en als Copier met pensioen gaat, volgt Heesen hem op als hoofdontwerper.

Maar Heesen voelt zich niet vrij genoeg. Hij wil het glas zelf beheersen. Bij Leerdam worden alle ontwerpen uitgevoerd door glasblazers, los van de ontwerpers. Heesen wil zelf glas maken. In de VS was de techniek ontwikkeld die het mogelijk maakte om ook in kleinere ovens grondstoffen te verhitten tot vloeibaar glas. Heesen neemt ontslag bij de fabriek, maar zijn vertrek wordt hem niet in dank afgenomen. Het wordt eenieder die bij Leerdam werkt verboden een voet te zetten in De Oude Horn, Heesens nieuwe werkplaats, op straffe van ontslag.

Er breekt een zware tijd aan, want alle technische vaardigheden moeten zelf worden uitgevonden. Het hele gezin helpt. Zoon Bernard werkt bij de De Oude Horn, zoon Willem bouwt ovens en Heesens vrouw Aly gaat weer werken als fysiotherapeut om het gezin draaiende te houden. De Oude Horn wordt groots opgezet. Heesen neemt tien mensen in dienst, dat blijken er zeven te veel.

Pas jaren later komt een aantal gepensioneerde glasblazers van Leerdam bij Heesen werken. En later zelfs Andries Copier, met wie hij het altijd goed had kunnen vinden. De verhouding van de grondstoffen, de temperaturen, Heesen moet het zelf uitzoeken. Tientallen keren hebben zijn kinderen hem werkstukken met een hamer zien stukslaan omdat ze niet waren geworden zoals het moest. Glas is weerbarstig materiaal dat een eigen spanning heeft en zich moeilijk naar de artistieke wil laat voegen. Hij houdt er zijn hele leven een haat-liefde verhouding mee: ’verleidelijk maar gevaarlijk materiaal’ noemt hij het: „Niet omdat je je handen of mond eraan brandt, maar omdat het materiaal zo gauw de macht overneemt en behaagziek mooi wil zijn. Zich graag leent voor leeghoofdige danspasjes en niet-functionele ornamentiek.’’ Met zijn vrije werk bereikt hij grote faam. Zijn veelal op de natuur rond Leerdam geïnspireerde werk vindt zijn weg naar musea over de hele wereld. De Oude Horn wordt een centrum voor glaskunst waar kunstenaars uit de hele wereld naar toe trekken. Heesen blijft zich vernieuwen. Zoon Bernard: „Vader gaat steeds het gevecht aan met het glas om de geheimen ervan uit de ziel te trekken.” Bernard wordt meesterblazer en glaskunstenaar en neemt begin jaren negentig de leiding van De Oude Horn over. Dan begint Willem Heesen aan zijn derde leven als glaskunstenaar. Zijn vrouw Aly sterft in 1990 en in zijn atelier aan huis gaat hij ’fusen’, samensmelten van stukken vlakglas. Zelf zegt hij: „Als je het hete glas niet hebt', dan ga je maar fusen. Het is gemakkelijk bereikbaar voor de amateur. Maar goed, ik wil toch kijken of er niet meer in zit.”

Terugkijkend vindt zijn zoon Willem dat hij in die periode weer meer de ruimte nam voor zijn oorspronkelijke liefde: tekenen. Hij graveert, smelt stukjes glas en maakt een aantal beroemde stukken. De laatste twee jaar van zijn leven brengt Willem Heesen door in een verzorgingstehuis. Zijn zoon brengt hem dagelijks naar de werkplaats waar hij vanuit zijn rolstoel naar het glasblazen kijkt en langzaam wegglijdt.

Willem Heesen is in besloten kring gecremeerd. Op Tweede Pinksterdag is zijn as, zoals hij wenste, in de glasoven van de Oude Horn gelegd.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel