Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Willem-Alexander praat volkser dan zijn moeder

Home

Joost van Velzen

© anp

Tezamen met de troonswisseling wordt ook de plechtige, geaffecteerde taal van koningin Beatrix onttroond. Volgens het tijdschrift Onze Taal, dat vrijdag verschijnt en voor een deel is gewijd aan de taal van Willem-Alexander en Máxima, maakt een beetje deftig straks plaats voor een beetje volks. Máxima krijgt in het artikel een 9 'want haar taalvaardigheid is duidelijk gegroeid'. Willem-Alexanders taal is vaak letterlijk 'gewoon', ontdekte fonoloog en taalkundige Marc van Oostendorp.

Hoe ging u te werk?
"Ik moest het doen met stukken en uitspraken in kranten en tijdschriften. En interviews voor microfoons die te maken hadden met alle mogelijke windrichtingen. Ik kon natuurlijk geen kersttoespraak of Troonrede van hem beluisteren - iets wat ik in het verleden met Beatrix wel veelvuldig heb gedaan. Dan kun je iemands taalgebruik en klank goed individueel volgen."

Ziet u grote verschillen in taal tussen de huidige koningin en de toekomstige koning?
"De breuk tussen het taalgebruik van moeder en zoon is groter dan destijds die tussen Juliana en Beatrix. Dat koninginne-Nederlands, met die eigenaardige manier om de s en de z uit te spreken, dat had Juliana en dat heeft Beatrix ook. In Wilhelmina's Nederlands klonk zelfs nog een soort Duits door. Dat toch wat afstandelijke taalgebruik, daar nemen we afscheid van. Willem-Alexander spreekt als een gewoon iemand uit de betere Haagse kringen. Het zou ook de taal van een advocaat of een topman van Shell kunnen zijn. In ieder geval staat zijn taal dichter bij het volk."

Heeft u een verklaring voor die verandering?
"Het is heel duidelijk het verschil in opvoeding. Niet meer zo besloten en zo gewoon mogelijk. Een kind let de eerste vier, vijf jaar vooral op de taal van zijn moeder, maar daarna zijn de woorden van vriendjes en vriendinnetjes van grote invloed.

Willem-Alexander ging naar een gewone klas en kwam veel meer in aanraking met gewone kinderen dan zijn moeder en oma. Al kan ik me ook weer niet voorstellen dat Beatrix op de bank thuis net zo sprak als tijdens het lezen van de kersttoespraak."

Valt u verder nog iets op aan de taal van de nieuwe koning?
"De nieuwe koning wil duidelijk gewoon zijn. Hij gebruikt dat woord ook opvallend vaak. Tegelijkertijd kán hij niet altijd gewoon zijn. Ik verwacht dan ook dat hij in zijn openbare taal veel variatie zal aanbrengen. Het zal mij benieuwen. Ik verlang naar de Troonrede."

Deel dit artikel