Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wijkteams die moesten besparen, maken de zorg juist duurder

Home

Petra Vissers

© ANP XTRA

Gemeenten met wijkteams hebben hogere zorgkosten dan gemeenten zonder wijkteams. De bedoeling was nu juist dat die teams de kosten zouden drukken.

Gemeenten waar van wijkteams gebruik wordt gemaakt verwijzen inwoners vaker door naar dure hulp dan gemeenten zonder deze zorgteams, blijkt uit een vandaag verschenen studie van het Centraal Planbureau (CPB). In de gemeenten met wijkteams steeg het aantal doorverwijzingen naar professionele zorg veertien procent harder dan in gemeenten zonder wijkteams. 

Lees verder na de advertentie

Opvallend, want de wijkteams werden in 2015 opgericht om de zorgkosten te drukken. De bedoeling van de teams, die bestaan uit een mix van bijvoorbeeld schuldhulpverleners, wijkverpleegkundigen of welzijnswerkers, is dat ze problemen in een vroeg stadium signaleren. Voor er dure zorg nodig zou zijn. Ook moeten ze eerst vragen of er iemand in het eigen netwerk is die kan helpen, bijvoorbeeld als mantelzorger of met het op orde brengen van de schuldenadministratie. 

In gemeenten met een wijkteam stijgen de zorgkosten harder dan in gemeenten zonder wijkteam © Centraal Planbureau

Wenselijk

Zo blijkt het dus niet te werken. Dat hoeft niet per definitie slecht nieuws te zijn, zegt onderzoeker Remco van Eijkel van het CPB. “Als het de bedoeling is dat wijkteams verborgen problemen zien en oplossen, dan is het misschien wel goed om te zien dat dit lukt.” Het zou goed kunnen dat de wijkteams beter dan de gemeentelijke zorgloketten door hebben wat iemand nodig heeft. “Als hierdoor het aantal doorverwijzingen stijgt, kan dat zelfs wenselijk zijn, ondanks de hogere kosten die hiermee gepaard gaan”, schrijft het planbureau.

Opvallend detail is wel dat de wijkteams waar zorgaanbieders zelf inzitten, het meest doorverwijzen naar professionele hulp. Dat zou kunnen betekenen dat een lid van het wijkteam de eigen werkgever wil spekken. Maar ook daar geldt: het zou ook kunnen dat zo'n wijkteammedewerker precies weet wat iemand nodig heeft dankzij de eigen kennis en ervaring in de zorg.

Driekwart van de gemeenten heeft een wijkteam. De gemeenten zonder wijkteam regelen de zorg via een zorgloket in het gemeentehuis. Waarom die minder vaak doorverwijzen naar duurdere zorg is ook niet duidelijk. Volgens het CPB is het mogelijk dat die minder vaak doorverwijzen omdat ze niet alleen het belang van de inwoner dienen, maar in het achterhoofd ook het financiële belang van de gemeente laten meespelen. “Maar wat de mechanismes achter de keuzes precies zijn, hebben we niet onderzocht”, zegt Van Eijkel. “Daar hebben we de data niet voor.”

Meten is weten

Volgens het CPB laat het vandaag gepubliceerde onderzoek ‘maar weer eens zien dat beleid soms anders uitpakt dan gedacht’.  Volgens het planbureau is het ‘de perfecte illustratie dat geloof alleen onvoldoende basis is voor beleid. Meten is weten, zien is geloven.’

Bij de invoering van de wijkteams in 2015 werd de verwachte besparing meteen ingeboekt. Er werd toen 400 miljoen euro bezuinigd op het budget. “Gemeenten hebben minder geld gekregen”, zegt Van Eijkel. “Beheersing van de kosten is dus belangrijk.”

Gemeenten die iets willen doen aan het hogere aantal doorverwijzingen door de wijkteams hebben volgens het CPB een aantal opties. Ze kunnen bijvoorbeeld alleen de ingewikkeldste vragen en problemen laten oplossen door een wijkteam en de rest door het zorgloket van de gemeente. Ook zouden die gemeenten de zorgaanbieders zelf uit de wijkteams kunnen halen. 

Lees ook:

Zelfs het wijkteam dat de burger moet helpen, verdwaalt tussen zorgloketten
De wijkteams die burgers moeten behoeden voor bureaucratie en complexe regelingen over zorg worstelen zelf met alle regels binnen gemeenten.

Ombudsman bevestigt: toegang krijgen tot de juiste zorg is te moeilijk
Van de beloftes die in 2015 bij de invoering van het nieuwe zorgstelsel zijn gedaan is nog niets terechtgekomen. In plaats van toegankelijke zorg die dichter bij de burger zou staan, wijzen overheden naar elkaar. En de burger verdwaalt

Deel dit artikel