Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wie wint de AOW-discussie?

Home

Karen Zandbergen

FNV-voorzitter Jongerius en minister Donner hebben nog een kleine vier maanden om mensen te overtuigen van hun gelijk. Moet de AOW-leeftijd nu wel of niet omhoog?

Het kwam door een televisiedebat over de voorgenomen verhoging van de AOW-leeftijd dat de 47-jarige brandweerman H.J. Kleiboer pas echt boos werd. En wel toen een student het woord kreeg. „De student zei dat hij er nog wel een studietje bovenop zou doen als de pensioenleeftijd omhoog gaat. Dan zou hij al met al toch korter werken”, zegt de slanke, wat kalende Apeldoorner.

Hij kijkt vurig door zijn kleine ronde bril. „Ik heb niets tegen studenten. Maar als je ziet wat zo iemand, die na zijn studie ook nog twee jaar op wereldreis gaat, bijdraagt aan de maatschappij, raak ik gefrustreerd. Terwijl hij na een paar jaar veel meer verdient dan ik ooit zal doen.” Dus stuurde Kleiboer een e-mail naar het ministerie van sociale zaken met zijn reactie op de tv-discussie. „Wat toen in mij opkwam was een gevoel van woede”, schrijft hij. „Ik werk namelijk al vanaf mijn 17de en heb ook vanaf dat moment pensioenjaren opgebouwd. Nu zal dus bij wijze van spreken een dergelijke student die eigenlijk te belabberd is om te werken, misschien door zijn gekozen studierichting, later voor mij gaan bepalen dat ik langer door moet gaan werken.”

Deze week zat hij samen met drie studenten, een handvol 65-plussers en een vijftiental hoger en lager opgeleiden van middelbare leeftijd op dat gewraakte ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid. Een politieagent, brandweerman, bouwvakker, leraar, secretaresse, conducteur, samen zaten ze in een halve cirkel om minister Donner en staatssecretaris Klijnsma heen om alle frustraties, complimenten, ideeën en woede kwijt te kunnen over de voorgenomen verhoging. En om uitleg te krijgen over het hoe en waarom.

Want het kabinet heeft een paar maanden geleden dan wel besloten om de pensioenleeftijd op te hogen, de strijd is nog niet gestreden. Vakcentrale FNV, fel tegenstander van het plan, wist te bedingen dat de Sociaal Economische Raad (Ser), het hoogste adviesorgaan van het kabinet, nog met een tegenvoorstel mag komen. Gisteren kwam de Ser-werkgroep die het advies gaat schrijven voor het eerst bijeen. Tot 1 oktober hebben werkgevers, vakbonden en kroonleden de tijd om een alternatief te vinden dat net zoveel oplevert als twee jaar langer doorwerken.

Tot die tijd vindt de, deze week verhevigde, slag om de burger plaats. Vakcentrale FNV begon al direct nadat het besluit eind maart werd genomen. Dat besluit was het sluitstuk van een wekenlange discussie over wat te doen om de economische crisis te boven te komen. Achter gesloten deuren probeerden coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie er met elkaar uit te komen. Op een ander schaakbord zaten parallel werkgeversvoormannen, vakcentrales, hoge ambtenaren en ministers bij elkaar om het zo veel mogelijk eens te worden.

Conclusie: De AOW-leeftijd gaat geleidelijk en op termijn voor iedereen met twee jaar omhoog, waarbij mensen met zware beroepen worden ontzien. Tenzij de Ser een alternatief vindt dat het kabinet aanvaardbaar acht.

De FNV heeft al een mooie lijst met alternatieven klaar. Die komen vooral neer op lastenverzwaringen voor vermogenden zoals het heffen van premie voor de AWBZ over het hele inkomen in plaats van de laagste twee schijven, en het aftoppen van de hypotheekrente-aftrek. Verder moeten er meer mogelijkheden en stimulansen komen om vrijwillig langer door te werken.

Rustig wachten op het alternatief dat er uiteindelijk in oktober uitkomt, zoals de coalitiepartijen in de Kamer doen, is er voor Donner en Jongerius niet bij. Overtuigd van het eigen gelijk is het actie-reactiespel om mensen voor zich te winnen begonnen. Als de FNV met veel bombarie laat weten hoe makkelijk er alternatieven te vinden zijn en hoe onredelijk een hogere AOW-leeftijd zal zijn, spreekt Donner uit dat het ’schier onmogelijk’ is om lasten verder te verzwaren.

Vakcentrale CNV is inmiddels ook een speler geworden. De christelijke centrale rondde deze week haar ledenraadpleging af met de conclusie dat de leden heel wat minder openstaan voor het ophogen van de pensioenleeftijd dan de eigen bestuurders.

Zij kiezen meer de lijn van het FNV: eerst maar eens de hypotheekrente aftoppen en hoge inkomens meer belasten. Zelfs het verder fiscaliseren van de AOW is populairder onder de leden dan verplicht langer doorwerken. Als het dan echt niet anders kan, mag de pensioenleeftijd misschien wel worden opgehoogd.

Voor het kabinet nog een tegenstander erbij. Het CNV houdt het erbij dat de uitkomst van de ledenraadpleging de inzet wordt bij de onderhandelingen aan de Ser-tafel. Werkgeversorganisatie VNO-NCW meldt op de website dat het verhogen van de AOW-leeftijd best denkbaar is, maar voert net als bij de onderhandelingen begin dit jaar geen openlijke campagne. Alleen de FNV en Donner, die laatste sinds vorige week met hulp van PvdA-staatssecretaris Klijnsma, trekken het land in om uit te leggen waarom juist zíj gelijk hebben.

Gesteld dat werknemers, werkgevers en kroonleden het in de Ser eens worden over een alternatief, dan is de hamvraag of mensen zich realiseren dat het uiteindelijk onvermijdelijk is om langer door te werken, of dat zij er juist van overtuigd raken dat de AOW-leeftijd niet omhoog moet. In dat laatste geval zal het kabinet zich dit najaar, met de gemeenteraadsverkiezingen in het vooruitzicht, wel twee keer bedenken voordat het zomaar het eventuele Ser-alternatief naast zich neer legt.

Niet zo verwonderlijk dus, dat de bewindslieden van sociale zaken een eerder gestelde vraag van de Tweede Kamer om eens een paar mogelijke uitwerkingen van de plannen op een rijtje te zetten, aangrepen om nog eens uit te leggen waarom het toch zo nodig is om de AOW-leeftijd te verhogen.

Of het op kan tegen actie van de FNV, die met een eigen Alternatieven-krant op stations stond, moet nog blijken. De 32-jarige bouwvakker Pieter Kamerling uit Veldhoven is door beide partijen nog niet gewonnen. Klein van stuk, een kaal hoofd en zachte, blauwe ogen. Pal voor staatssecretaris Klijnsma zat hij woensdag, om uit te leggen waarom hij zo’n boze mail had gestuurd. „We hebben het er wel eens over in de bouwkeet. Dan voelen we wel iets voor dat plan van GroenLinks, waarin iedereen veertig jaar moet werken.”

Klijnsma knikt. Kamerling vervolgt. „Dat is toch het eerlijkst. Ik ben op mijn 16de gaan werken. Wij willen graag gezond oud worden, maar al mijn collega’s moeten met vervroegd pensioen. Dan willen ze ook nog dat we meer gaan betalen voor de zorg, terwijl wij vaak fysiotherapie nodig hebben.”

Op de gang praat hij, net als de andere genodigden, nog een tijd verhit door. Of hij blij is met de vakbond? „Daar ben ik geen lid meer van. Het vorstverlet is afgeschaft. Dan ga je staken, dat kost je zelf geld, en dan geven ze uiteindelijk toch weer toe. En dan krijgen ze een mooi baantje bij de overheid. Daar heb ik niets aan.”

Lees verder na de advertentie
Een FNV-lid deelt de Alternatievenkrant uit aan reizigers op Utrecht Centraal. (FOTO ROB HUIBERS)

Deel dit artikel