Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wie staan er klaar voor de Duurzame 100?

Home

Esther Bijlo

Willem Ferwerda, huidige nummer 1 in de lijst van de Duurzame top 100. © Lars van den Brink

Wat zijn dit jaar de trends op het gebied van duurzaamheid en natuur? Laat het ons weten en nomineer kandidaten voor weer een interessante lijst.

Krijgt Nederland een groen kabinet? Tegen de achtergrond van die vraag trapt Trouw de negende editie van de Duurzame 100 af. De lijst van personen die het meest bijdragen aan duurzaamheid en natuur verschijnt 10 oktober. Vanaf nu begint het werk van de onafhankelijke jury en kunnen lezers kandidaten aandragen.

Lees verder na de advertentie

De oproepen vanuit het bedrijfsleven, de wetenschap en de samenleving om grote stappen te zetten naar een duurzamer beleid stapelen zich momenteel op voor de deur van de onderhandelaars in Den Haag. Bedrijfsbonzen en onderzoekers zijn net terug van het Noordpoolgebied om met eigen ogen de geslonken ijsvlaktes waar te nemen. Geschrokken stellen ze een klimaatwet voor, hogere belasting op vervuiling en een overheid die zich daadkrachtig opstelt.

In 2021 zou er per inwoner nog maar 24 kilo restafval per jaar ingezameld moeten worden, zo is het doel

Wetenschappers blijven er tegelijkertijd op hameren dat het tempo omhoog moet, in de wereld maar zeker ook in Nederland waar de uitstoot van CO2 juist toeneemt. Burgers wachten niet op overheid of bedrijfsleven maar lopen geregeld juist voor die institutionele muziek uit: ze zetten hele energie-coöperaties op, organiseren lokale voedselketens of onderhouden natuurgebieden.

Duurzame werkelijkheid en invloed

De Duurzame 100 is de jaarlijkse thermometer in die stand van duurzaamheid en natuur in Nederland. Ieder jaar vraagt de jury zich af wat de belangrijkste vraagstukken en trends zijn en welke mensen daar het meest aan bijdragen. Wie zijn de grote trekkers, maken meters, zetten de agenda, brengen creativiteit en vernieuwing in of blinken uit in daadkracht?

Hoewel de ogen nu op Den Haag gericht zijn, is dat maar een deel van de duurzame werkelijkheid. Neem de ‘Zwerfinator’ uit Purmerend. Dirk Groot heeft voor zijn missie, het schoonhouden van zijn omgeving, geen politicus of CEO nodig. Dagelijks raapt hij veel afval op, brengt het in kaart en kan zo de gemeente laten zien hoe ver van een McDonald’s-vestiging de hamburgerbakjes en milkshakebekers in de struiken belanden, legde hij uit in een interview met deze krant.

Uiteindelijk gaat het om het veranderen van het gehele economisch systeem, is de overtuiging van Rau

Ook dat is ‘duurzame invloed’, net als de vele lokale bestuurders die in hun gemeente de grenzen opzoeken. Een voorbeeld is wethouder John Nederstigt uit de Haarlemmermeer die al een aantal jaren in de Duurzame 100 staat. De gemeente is inmiddels een ‘circulaire broedplaats’ en dit jaar wordt een deel van de inwoners uitgedaagd hun afval nog meer te scheiden. In 2021 zou er per inwoner nog maar 24 kilo restafval per jaar ingezameld moeten worden, zo is het doel.

Samenwerken

Beleid van bovenaf, actie van onderop: het gaat ook vaak samen. De huidige top van de lijst laat zien dat vele kwesties rond duurzaamheid en natuur steeds meer met elkaar verbonden zijn. Nummer 1 van 2016, Willem Ferwerda die de organisatie Commonland oprichtte, is daar het boegbeeld van.

De uitputting van landbouwgronden, gekapte wouden en bossen, het uitsterven van soorten, door mensenhand veroorzaakte woestijnen: dat zijn problemen die een samenhangende aanpak vergen, is de stelling van Ferwerda. Iedereen moet eerst samen aan tafel: burgers, boeren, bedrijven, natuurbeschermers, lokale overheden.

Die brede benadering is onmiskenbaar een trend. Zoals de huidige nummer 2 in de Duurzame 100, architect Thomas Rau, een grondstoffenbank voor zich ziet: producten moeten niet langer in bezit zijn, maar alleen in gebruik.

Duurzaam bouwen is in zijn ogen niet slechts de CO2-voetafdruk meten en meer natuurlijke materialen gebruiken. Uiteindelijk gaat het om het veranderen van het gehele economisch systeem, is de overtuiging van Rau.

Een ander punt is hoe de grote massa consumenten mee te krijgen naar een duurzamer leefpatroon

Modewoord

In het natuurbeleid levert die ‘alles hangt met alles samen’-benadering vooralsnog wel de nodige dilemma’s op. Zo heeft de rijksoverheid zich teruggetrokken uit de Nationale Parken.

Die moeten meer zelf hun broek ophouden. Maar geld verdienen met natuur zonder de biodiversiteit te schaden is wel een uitdaging. Flora en fauna zitten niet per se te wachten op files mountainbikers en picknickers. Hoe die natuur eruit moet zien is een ander debat dat onlangs weer oplaaide, zoals rond de Oostvaardersplassen.

Compleet met wilde paarden? Of liever proberen de grutto terug te krijgen op het platteland?

Zo zijn er meer trends en kwesties waar de jury over zal discussiëren. De circulaire economie is bijvoorbeeld een modewoord dat overal op geplakt wordt. Maar de vraag is door wie de echte stappen gezet worden om met veel minder grondstoffen en energie te kunnen produceren. Een ander punt is hoe de grote massa consumenten mee te krijgen naar een duurzamer leefpatroon. Voorlichting en onderwijs of tot de verbeelding sprekende betogen, zoals dat van klimaatreizigster Bernice Notenboom, die daarmee op nummer 3 in de top 100 terecht kwam.

Genoeg voor de jury om over na te denken en er in 2017 weer een interessante lijst van te maken. Lezers kunnen daarbij helpen door namen aan te dragen voor de groslijst (zie kader). De Duurzame 100 2017 zal in ieder geval een andere nummer één krijgen. Willem Ferwerda zal, net als de vorige nummers één, dit jaar deel uit maken van de jury.

Hoe kunt u iemand nomineren?

Iedereen kan vanaf vandaag namen aandragen voor de Duurzame 100 van 2017. Dat kan door uiterlijk 28 mei een mail te sturen naar deduurzame100@trouw.nl met daarin in maximaal 150 woorden een motivatie voor de kandidaat. Het is belangrijk een persoonlijk mailadres van de voorgedragen kandidaat toe te voegen. Mensen die op de groslijst terecht komen, krijgen namelijk per mail het verzoek zelf informatie over hun activiteiten te verstrekken.

De redactie Duurzaamheid & Natuur maakt de groslijst, in samenspraak met de jury. De beoordeling is globaal en loopt langs twee lijnen. Allereerst weerspiegelt de Duurzame 100 voor een belangrijk deel wat mensen het afgelopen jaar betekend hebben op het gebied van duurzaamheid en natuur. Daarnaast is er een grove toetsing op de drie criteria die de jury afgelopen jaar bij de selectie hanteerde: daadkracht/impact, innovativiteit en brede visie.

Als de globale toets positief uitvalt, ontvangt de kandidaat een persoonlijk mailbericht met daarin een weblink naar een nominatieformulier. Na het invullen en inzenden daarvan, staat de kandidaat op de groslijst. Er kan niet over de inzendingen worden gecorrespondeerd. Het heeft ook geen zin bijlagen mee te sturen bij de voordracht. Aanmeldingen die na 28 mei binnenkomen kunnen niet meer in behandeling worden genomen.

De jury van de Duurzame Honderd 2017

Als de groslijst klaar is, gaat de jury aan het werk. Dat is een onafhankelijk gezelschap, aangezocht door de redactie Duurzaamheid & Natuur. In de zomer brengt de jury eerst de groslijst terug tot 100 namen. Vervolgens worden de honderd gerangschikt. Op 10 oktober, de dag van de duurzaamheid, maakt de redactie de gehele lijst bekend.

De jury dit jaar:
• Koos Biesmeijer (wetenschappelijk directeur Naturalis)
• Bas Eickhout (Europarlementariër GroenLinks)
• Willem Ferwerda (directeur Commonland)
• Maurits Groen (directeur MGMC en Waka-Waka, ondernemer)
• Anke van Hal (hoogleraar duurzaam bouwen Nyenrode Business Universiteit)
• Antoine Heideveld (programmadirecteur Het Groene Brein )
• Marleen Janssen Groesbeek (lector sustainable finance & accounting Avans Hogeschool)
• Jessie Kroon (oprichter bureau A New Zero) 
• Joris Lohman (bestuurslid Slow Food International, co-founder Food Hub)
• Talitha Muusse (organisator Energieboot, sociaal ondernemer)
• Frank Saris (onderzoeker SOVON vogelonderzoek Nederland)
• Pauline Westendorp (oprichter ondernemerscoöperatie NEWNRG)

De jurering voor de Duurzame 100 wordt jaarlijks begeleid door Gerhard van de Bunt, universitair hoofddocent sociologie en methodologie aan de VU.

Deel dit artikel

In 2021 zou er per inwoner nog maar 24 kilo restafval per jaar ingezameld moeten worden, zo is het doel

Uiteindelijk gaat het om het veranderen van het gehele economisch systeem, is de overtuiging van Rau

Een ander punt is hoe de grote massa consumenten mee te krijgen naar een duurzamer leefpatroon