Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wie het 'arm aber sexy'-gevoel wil vangen, moet naar Tirana

Home

Pieternel Gruppen

© ImageSelect

‘Arm aber sexy’, zoals Berlijn jarenlang aan toeristen verkocht werd, gaat allang niet meer op voor de Duitse hoofdstad. Wie dat gevoel nog wil vangen, kan tegenwoordig in Tirana terecht.

Begaven na de Wende drommen kunstenaars zich naar Berlijn, Tirana lijkt een kwarteeuw na de val van het communisme nog niet ontdekt door deze groep. En dat terwijl de huren er laag zijn, het leven goedkoop is en er volop potentiële atelierruimte voorhanden lijkt. Ook is in de stad nog lang geen geluidsoverlast van rolkoffers, laat staan dat Airbnb de stad heeft overgenomen. Toeristen reizen meestal meteen door naar de uitgestrekte kust of de ruige bergen in het noorden.

Lees verder na de advertentie
Zo kan het zomaar zijn dat je in je eentje ronddwaalt door de lange gangen van de oude bunkers van dictator Hoxha

En zo kan het zomaar zijn dat je in je eentje ronddwaalt door de lange gangen van de oude bunkers van dictator Hoxha, die aan de rand van de stad tot een museum zijn omgetoverd. In de zaal waar destijds het parlement bijeenkwam, worden nu concerten georganiseerd. De onheilspellende muziek op de achtergrond en waarschuwingsbordjes dat de elektriciteit kan uitvallen, maken een bezoek tot een indrukwekkende ervaring. 

Bunk Art is een van de weinige overblijfselen van het communisme die zijn omgetoverd tot een toeristische attractie. Waar in Berlijn het communistische erfgoed wordt gekoesterd, opgepoetst en opengesteld voor toeristen, lijkt Tirana zich liever op de toekomst te richten. Dat de geschiedenis niet in hapklare brokken wordt opgediend, geeft toeristen de gelegenheid de historische lagen in de stad zelf af te pellen. Bijvoorbeeld door achter de schreeuwerige 21ste-eeuwse cafés de grauwe communistische woonblokken te ontdekken. Of op zoek te gaan naar de overblijfselen van de fascistische periode waarin de architecten van Mussolini strakke boulevards en statige regeringsgebouwen voor Tirana ontwierpen.

Ottomaanse resten 

Lastiger wordt het om Ottomaanse resten in Tirana terug te vinden. Ook al was Albanië zo’n vijf eeuwen deel van het Ottomaanse rijk, uit die tijd is nauwelijks meer iets terug te vinden. De klokkentoren en de Et’hem Bey-moskee in het centrum van de stad, allebei uit het begin van de 19de eeuw, zijn enkele uitzonderingen.

Diepe bouwputten, losliggende stoeptegels en toeterende auto’s ontwijken. Wie net aankomt in de Albanese hoofdstad Tirana heeft alle aandacht nodig enige structuur in de chaos te vinden. Een adres op zak is niet voldoende. Huisnummers volgen elkaar niet altijd logisch op, straatnaambordjes ontbreken op veel plekken. ‘De postbode mag niet met pensioen’, is hier een gevleugelde uitdrukking. Maar zelfs hij moet af en toe een handje worden geholpen. Op enveloppen wordt er vaak een herkenningsteken in de buurt van het adres bij gekalkt: ‘bij de piramide, de klokkentoren of hotel Tirana’.

Tekst gaat verder onder de afbeelding 

© Getty Images/iStockphoto

Toch zul je als toerist niet snel verdwalen. Zodra je een kaart tevoorschijn tovert, snellen de Albanezen toe en lopen net zo lang met je op tot je op de goede weg zit. Lopen is sowieso een goede manier om de stad onder de knie te krijgen. Er rijden wel bussen, onder andere afgedankte exemplaren uit Nederland, maar de haltes worden slecht aangegeven. Ook kent de stad geen bus- of treinstation. En weliswaar staan er sinds kort glimmende huurfietsen op strategische plekken in de stad, maar die worden nog amper gebruikt. Hier en daar zijn wel fietspaden aangelegd maar die eindigen soms wel heel abrupt. Bovendien moet je ook wel een echte waaghals zijn om te fietsen in de verkeersjungle. Het is lastig voor te stellen dat nog maar dertig jaar geleden een handjevol auto’s het straatbeeld bepaalden, stoplichten waren er niet. Tijdens de communistische dictatuur (zie kader) bezaten alleen de belangrijkste figuren in de partij een auto. De inhaalslag die na de val van de dictatuur volgde, veroorzaakt nu regelmatig een verkeersinfarct in de hoofdstad. Zo onoverzichtelijk als het verkeer, zo chaotisch is ook de bebouwing in de stad. Elk vrij plekje is volgebouwd, op hier en daar een armetierig speeltuintje met een plastic glijbaan na.

Op elke hoek van de straat is wel een frappucino of een latte met sojamelk te krijgen

Hipsters nauwelijks gesignaleerd 

Terwijl hipsters nog nauwelijks zijn gesignaleerd, zouden zij zich in Tirana waarschijnlijk wel erg thuis voelen. Volgende maand wordt al voor de vijftiende keer het internationale filmfestival georganiseerd. Op elke hoek van de straat is wel een frappuccino of een latte met sojamelk te krijgen. Niet in een Starbucks of een Coffeecompany, maar in een van de vele vestigingen van Mulliri Vjetër of Mon Cheri. De grote winkel- en horecaketens die in Europa alle steden op elkaar doen lijken, hebben in Tirana (nog) geen voet aan de grond gekregen. Ook de twee gouden bogen van McDonald’s zijn hier nog niet verrezen. Wel een lokaal equivalent - Kolonat - waar je naast hamburgers ook mediterrane snacks kunt krijgen. De vele cafés en bars in Blokk - de wijk waar tijdens het communisme de elite verbleef - zitten bomvol jonge mensen achter cocktails.

Geen McDonald’s, wel goeie koffie

Zoals in Radio Bar, waar oude op elkaar gestapelde radio’s en bloemetjesbankstellen staan en een dj loungemuziek draait. Obers in geruite hemden brengen bier en dop- pinda’s rond. Sapbarretjes met namen als de Funky Moustache hebben inmiddels ook hun plek in Tirana veroverd. Je kunt er tussen kistjes granaatappels en sinaasappels smoothies drinken en bananenbrood eten. Maar beter is het om voor ontbijt of lunch neer te ploffen op een van de vele ouderwetse terrassen die de stad rijk is. En dat kan bijna het hele jaar door, want Albanië heeft binnen Europa zo’n beetje de meeste dagen zon per jaar.

En wie dan nog steeds het ‘Berlijngevoel’ mist, kan naar de rand van uitgaanswijk Blokk wandelen waar in een schaars stukje gras een stuk van de Berlijnse Muur prijkt.

Gastvrij

‘Eerst de kat, dan de gast en dan de eigenaar’, is een uitdrukking die je als toerist in Tirana veel hoort. In de vele hotels, restaurants en cafés staat gastvrijheid hoog in het vaandel. Restaurants zijn er van eenvoudig tot chic, van Italiaans en Turks tot Japans. Maar een snelle eenvoudige hap als byrek is overal te krijgen. En wie van koffie houdt, hoeft nooit ver te lopen.

Uitstapjes rond Tirana

Een uurtje rijden van Tirana ligt Elbasan. De oude binnenstad wordt omgeven door een dikke stadsmuur. Het middelpunt van de stad is een kasteel uit de vijftiende eeuw, gebouwd op de resten van een Romeins fort. Ook is er nog een stukje te bezichtigen van de Via Egnatia, de Romeinse weg die rond 146 voor Christus is aangelegd.

Durrës is de dichtstbijzijnde kustplaats ten westen van Tirana, per bus ongeveer in een uur te bereiken. De kust is hier misschien niet zo mooi als in het zuiden van Albanië maar de boulevard is levendig en vol goede visrestaurants. Bovendien is in het stadje een amfitheater uit de eerste eeuw na Christus te bewonderen.

Een kabelbaan - de Djati Express - brengt je binnen een kwartier naar de top van de berg Djati. Een prachtige tocht over groene heuvels, verlaten boerderijtjes en hier en daar een ezel. Boven op het bergplateau aangekomen kun je koffiedrinken met schitterend uitzicht op het panoramaterras van de Belvedere-toren.

Beknopte geschiedenis van Tirana

Romeinen, Ottomanen, Italianen en communisten hebben allemaal in meer of mindere mate een stempel op Tirana gedrukt. Hoewel de regio al in de Oudheid bewoond was, werd de stad in 1614 tijdens het Ottomaanse rijk pas officieel gesticht. In 1939 werd de Albanese hoofdstad bezet door Italië. Eind 1944 grepen de communisten de macht. Tot 1985 regeerde dictator Enver Hoxha (1908-1985) de Volksrepubliek Albanië - uitgeroepen na de Tweede Wereldoorlog - met harde hand.

Albanië was het meest geïsoleerde land van Europa, en werd ook wel het Noord-Korea van het Westen genoemd. Na de val van de dictatuur verviel het land in chaos en raakte in de ban van piramidespelen. Toen dat systeem ineenstortte, raakten veel Albanezen hun spaargeld kwijt. Onder andere in Tirana braken rellen uit. Duizenden Albanezen verlieten het land. De afgelopen twintig jaar is het land langzaam opgekrabbeld en is kandidaat-lidstaat voor de Europese Unie.

Deel dit artikel

Zo kan het zomaar zijn dat je in je eentje ronddwaalt door de lange gangen van de oude bunkers van dictator Hoxha

Op elke hoek van de straat is wel een frappucino of een latte met sojamelk te krijgen

Geen McDonald’s, wel goeie koffie