Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wie de activiteit van zijn hersenen op een monitor ziet, kan leren die te beheersen

Home

Willem Schoonen

Model van menselijke hersenen © ANP

Neurofeedback helpt patiënten hun hersenactiviteit onder controle te houden. De techniek blijkt nu dieper te kunnen gaan dan ooit; tot in de amandelkern.

Wie de activiteit van zijn hersenen ziet afgebeeld op een monitor, kan leren die te beheersen. Het is als het ware de westerse, technologische variant van oosterse meditatietechnieken. Neurofeedback heet de techniek, en hij werkt. Neurofeedback wordt onder meer gebruikt om angsten, stemmingswisselingen en fantoompijnen te verminderen. 

Lees verder na de advertentie

Nu wordt daarvoor EEG gebruikt, elektro-encefalografie, die de hersenactiviteit meet met elektroden die op de schedel worden geplakt en die activiteit op een monitor aan de patiënt toont. EEG is echter een vrij oppervlakkige techniek die moeilijk tot in de diepere hersendelen doordringt. Een van die diepere delen is de amandelkern, de amygdala, die een sleutelrol heeft in het reguleren van emoties als angst en stress. Als de mens - letterlijk - zicht zou krijgen op de activiteit in die amandelkern, kan hij ook die leren beheersen. Dat is aangetoond met een techniek die dieper reikt: fMRI. Maar voor fMRI heb je zware en dure scanners nodig. Dat staat brede toepassing in de weg.

Deze techniek opent de mogelijkheid om de bewuste controle die de mens op zijn her­sen­ac­ti­vi­teit kan hebben tot in de kern van het brein te laten reiken

Vingerafdruk

Een Israëlische onderzoeksploeg, geleid door Jakob Keynan van de universiteit in Tel Aviv, laat vandaag in vakblad Nature zien dat  dit nadeel kan worden omzeild. De onderzoekers hebben eerst proefpersonen tegelijk in een fMRI-scanner en aan de EEG gelegd. Door hersenactiviteit langs die twee kanalen te meten, konden ze nagaan of een verhoogde activiteit in de amandelkern niet toch zijn sporen nalaat in een EEG. Dat bleek het geval; de amandelkern heeft een herkenbare vingerafdruk, ook in een EEG die zelf niet zo diep in de hersenen doordringt.

Vraag was nu of die vingerafdruk kon worden gebruikt om de activiteit van de amandelkern bewust te beïnvloeden. Dus trokken de onderzoekers naar een legerbasis,  voor een experiment met 150 rekruten die aan het begin stonden van een stressvolle training. Rekruten die de nieuwe verrijkte methode van neurofeedback ondergingen, bleken hun emoties beter te beheersen, geconcentreerder te werken, sneller te reageren en beter bestand te zijn tegen stress. En niet alleen in vergelijking met rekruten die helemaal geen neurofeedback kregen, maar ook  in vergelijking met soldaten die de klassieke EEG-feedback kregen.

Dit opent de mogelijkheid, concluderen de onderzoekers, om de bewuste controle die mens op zijn hersenactiviteit kan hebben tot in de kern van het brein te laten reiken, en daarmee bijvoorbeeld het, bij militairen veel voorkomende, posttraumatisch stresssyndroom te voorkomen. En dat met het relatief goedkope en mobiele EEG.

Lees meer wetenschapsverhalen op trouw.nl/wetenschap

Lees ook: 

Onze kleine hersenen blijken veel meer functies te hebben dan gedacht.

Het cerebellum, die twee perziken in de bovenkamer, blijkt veel meer functies te hebben dan gedacht. Sleutelfuncties.

Deel dit artikel

Deze techniek opent de mogelijkheid om de bewuste controle die de mens op zijn her­sen­ac­ti­vi­teit kan hebben tot in de kern van het brein te laten reiken