Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wie begon met escaleren in Hamburg?

Home

Wilfred van de Poll

Duitse agenten houden een demonstrant aan bij de protesten tijdens de G20-top in Hamburg. German riot police detain the protester during the demonstration at the G20 summit in Hamburg, Germany, July 9, 2017. REUTERS/Fabrizio Bensch © REUTERS

Hamburg likt na drie nachten rellen zijn wonden. Was het wel zo’n goed idee om de G20-top daar te houden? En heeft het politie-optreden het geweld niet deels uitgelokt?

Balans van de G20 in Hamburg: 475 gewonde agenten, 186 aanhoudingen, 225 mensen in hechtenis. Hoeveel slachtoffers er onder demonstranten vielen, is niet bekend. Hamburg likt na drie nachten rellen zijn wonden.

Lees verder na de advertentie

Hoe kon dit gebeuren?

“Geen zorgen, wij kunnen de veiligheid garanderen”, zei Hamburgs eerste burgemeester Olaf Scholz vóór de top. Maar vrijdagavond verloor de politie volledig de controle over het Schanzenviertel. Hoe was dat mogelijk, met meer dan 20.000 ordebewaarders in de stad?

Had men de praktische bezwaren rond de beveiliging niet serieuzer moeten nemen?

De roep om Scholz’ aftreden zwelt aan. Hij was een gewaarschuwd man. Zo’n top midden in een moeilijk te beveiligen stad als Hamburg, een stad met een reputatie van linkse acties - velen hadden hun zorgen uitgesproken.

Ook op het blazoen van kanselier Angela Merkel is een smet geworpen. Ze verdedigde gisteren de keuze voor Hamburg; bondspresident Steinmeier viel haar bij. Toch zal de vraag dooretteren: had men de praktische bezwaren rond de beveiliging niet serieuzer moeten nemen?

Welk beeld beklijft?

Duizenden burgers gingen gisteren de straat op. Maar nu met bezems. Ze gaven gehoor aan de twitter-oproep ‘Hamburg ruimt op’. Velen droegen witte shirts, om het ‘echte’ Hamburg te tonen - niet het Hamburg van de zwart geklede autonomen. Zij wilden het imago van hun stad redden.

De vraag is of dat nog lukt. Ook veel betogers zijn gefrustreerd: het geweld haalde alle koppen; andere, vreedzame protesten niet. Zaterdag liepen 50.000 tot 75.000 mensen mee met de demonstratie ‘Grenzenloze solidariteit’. Die verliep rustig - maar haalde het nieuws nauwelijks.

Een demonstrant ligt op de grond terwijl de politie een charge uitvoert. © Getty Images

Gedoogde de meerderheid het geweld?

Ligt het wel zo simpel, een ‘vreedzame meerderheid’ tegenover een ‘gewelddadige minderheid’? Waarom, vragen critici, veroordelen links-radicale groepen het geweld niet steviger? Waarom sloten ze de ‘zwarte blokkers’ niet uit?

Groepen als BlockG20, het ‘globaliseringskritische’ Attac en de ‘post-autonome’ Interventionistische Linken (IL) zeggen: Wij zijn niet verantwoordelijk. Maar voorafgaand aan de top wilden ze zich van niemand distantiëren. Emily Laquer van IL had het in Die Zeit over een ‘gemeenschappelijke expressie’ van een ‘bonte oppositie’ en “ook zwart - dus de autonomen - is een deel van bont”. Zij wilde hen niet oproepen vreedzaam te blijven. Kun je dan achteraf zo makkelijk je handen ervan aftrekken?

Autonomencentrum Die Rote Flora, organisator van de ‘Welcome to hell’-demonstratie, zegt niets te maken hebben met de relschoppers. Flora-lid Andreas Blechschmidt sprak van ‘zinloos geweld’.

Maar ook hier is de houding niet eenduidig. Een ander lid, Andreas Beuth, zei dat hij een ‘zekere sympathie’ voor de rellen had, al betreurde hij het dat het in zijn eigen buurt gebeurde en dat winkels vernield werden waar “wij zelf inkopen doen”. Doe het in rijke buurten, zei hij.

Verder snapte Beuth het als demonstranten zich ‘verdedigen’. Het verdedigingsargument klinkt veelvuldig.

Breed leeft het gevoel dat de politie het geweld (deels) uitlokte

Was de politie-inzet te hard?

Bij betogers, niet alleen links-radicale, klinkt woede over het politie-optreden. Breed leeft het gevoel dat die het geweld (deels) uitlokte. Zo was de Welcome to Hell-demonstratie donderdagavond nog maar net op gang, in de St. Pauli Hafenstrasse, of agenten stopten die. Met geweld.

Nu waren er volgens organisator Andreas Beuth inderdaad een ‘paar honderd’ autonomen die zich niet aan het voorschrift hadden gehouden onvermomd te zijn. Maar er werd nauwelijks tijd gegeven deze groep van de rest te scheiden, of hen op andere gedachten te brengen: agenten stormden al op de betogers af die wél hun gezicht hadden onthuld, aldus Beuth. Nodeloos escalerend en gevaarlijk - de straat werd omringd door muren, mensen konden geen kant op. De politie nam het risico dat er doden vielen, zei Beuth.

Veel onmin leeft onder demonstranten ook over andere beslissingen van de autoriteiten. Zo werd een tentenkamp op Elbpark Entenwerder met geweld ontruimd, een paar dagen voor de top. Ook Der Tagespiegel-commentator Caroline Fetscher betreurt de gang van zaken. Met een opener houding hadden de ‘Hell-hooligans’ geïsoleerd kunnen worden, schrijft ze. Kortom, wie begon er met escaleren? Ook over die vraag is het laatste woord nog niet gezegd.

Lees ook: 'Dit heeft niets meer met kapitalismekritiek te maken, dit is blinde vernielzucht'

Deel dit artikel

Had men de praktische bezwaren rond de beveiliging niet serieuzer moeten nemen?

Breed leeft het gevoel dat de politie het geweld (deels) uitlokte