Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wetenschap beantwoordt niet alles

Home

Ellen Nieuwenhuijze

Heino Falcke, hoogleraar astrodeeltjesfysica en radioastronomie, vindt het niet moeilijk om wetenschapper én gelovig te zijn. © ANP
Interview

Een keer in de zoveel tijd laait de discussie weer op: kunnen geloof en wetenschap samengaan? Voor verscheidene mensen is het moeilijk voor te stellen dat er een combinatie te maken valt. Heino Falcke begrijpt daar als gelovige wetenschapper niets van. "Een christelijke bakker bakt toch ook geen christelijk brood? Je hebt christelijke wetenschappers, maar zij maken geen christelijke wetenschap."

Dat het soms lastig is om een gelovige wetenschapper te zijn, ondervond Onno van Schayck, hoogleraar preventieve geneeskunde, aan den lijve. Na een uitspraak over een godswonder dat hij had aanschouwd, kreeg hij bergen kritiek over zich heen en trad hij uiteindelijk af.

Heino Falcke, hoogleraar astrodeeltjesfysica en radioastronomie aan de Radboud Universiteit, begrijpt al de ophef niet. "We hebben veel verschillende mensen in onze wetenschap die ieder op een eigen manier naar de wereld kijken. Ik snap niet dat als ik de regels van de wetenschappelijke methode volg, mensen toch zo agressief reageren. Alles is welkom, behalve christenen?"

In 2011 ontving Falcke als onderzoeker een Spinozapremie, de hoogste Nederlandse onderscheiding in de wetenschap. Zelf vindt hij het helemaal niet moeilijk om wetenschapper én gelovig te zijn. "Ik zie het juist als een plus, het geloof geeft mij aan de ene kant rust, aan de andere kant werkt het als een drijfveer. Ik wil graag de schepping onderzoeken en begrijpen, dat kan deels via wetenschappelijk onderzoek."

Hij is het roerend eens met de opmerking die Cors Visser, directeur ForumC, en Chris Kruse, bijzonder hoogleraar geneesmiddelenonderzoek, onlangs maakten in een artikel op Trouw.nl. Zij schreven dat wetenschap veel vertelt over het 'hoe' en 'wat', maar dat het de 'waarom-vraag' vaak onbeantwoord laat.

Falcke: "Ik zou het vreselijk vinden als ik al mijn vragen alleen maar met de wetenschap moest beantwoorden. Dat kan ook helemaal niet. De wetenschap heeft geen antwoorden op vragen als 'welke baan moet ik kiezen?', 'waarom is er kwaad in de wereld?' en 'waarom hou ik van mijn vrouw?'."

Verschillende kijk op de wereld
Als wetenschapper ziet hij de evolutietheorie niet als strijdig met het bijbelse scheppingsverhaal. "Tijdens de Verlichting hebben mensen de wetenschap toegepast op de Bijbel, dat is nooit de bedoeling geweest. Als je met wat afstand naar het boek kijkt, ontdek je een ontzettend mooi verhaal met diepe waarheden daarin. Ik vind het ongelofelijk spannend dat mensen bijna drieduizend jaar geleden al over het ontstaan en de ontwikkeling van de wereld hebben geschreven."

Falcke vervolgt zijn verhaal: "Natuurlijk moet je de zeven scheppingsdagen niet letterlijk nemen. Neem je een liefdesbrief letterlijk? Als iemand schrijft: 'Jij bent voor mij als de zon', dan bedoelt hij niet dat je eruit ziet als een felle gele bol die warmte uitstraalt. Ik neem de Bijbel heel serieus, het bezit kennis, ervaring met God. Ik geloof dus ook in die fundamentele uitspraken die wij als christenen doen, bijvoorbeeld dat Jezus is opgestaan."

Ruimtelijke ordening toeval?
Falcke is lekenpredikant in de Protestantse Kerk in Nederland. Hij ziet de wetenschap als een manier om Gods schepping te begrijpen. Vrij van twijfel is hij niet. "Twijfel is belangrijk, in geloof en wetenschap. Geloof is worstelen, net als onderzoek doen. Het zet je aan tot nadenken."

Wanneer hij met zijn telescoop de ruimte in kijkt, vindt hij ook inspiratie voor zijn geloof. "Alles is zo mooi en geordend. Is het toeval dat wij in een heelal leven waar menselijk leven mogelijk is? Heeft dit alles een grotere betekenis? Wetenschappelijk kan ik dit niet beantwoorden."

Deel dit artikel