Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wegwezen voor de koolstofbubbel barst

Home

Het klinkt heel logisch. Als er wereldwijd consensus bestaat dat de aarde met maximaal 2 graden mag opwarmen, dan moet een groot deel van de reserves aan olie, kolen en gas onder de grond blijven. Dat betekent dat de bedrijvigheid in die fossiele grondstoffen veel kleiner zal worden. En dus dat investeringen in die sector gaan verschrompelen. Zoals eerder in de geschiedenis tulpen, huizen en internetaandelen een zeepbel vormden, is mogelijk een koolstofbubbel in de maak.

Maar hoe voor de hand liggend dat ook is, de waarschuwingen voor een carbon bubble zijn van recente datum. Dat komt doordat pas een paar jaar geleden de eerste serieuze berekeningen zijn gemaakt van zo'n potentiële ballon. Een Britse onderzoeksorganisatie, het Carbon Tracker Initiative, stortte zich op het probleem. Dat is geen club van activisten die slechts uit ethische overwegingen vinden dat vervuilende brandstoffen plaats moeten maken voor zon en wind. Het zijn wetenschappers en financieel analisten die voor het eerst een duidelijk verband leggen tussen het klimaatprobleem en de financiële markten.

De onderzoekers rekenden uit dat, als de wereld zich houdt aan die 2 graden opwarming, 60 tot 80 procent van de bewezen fossiele reserves in de grond moet blijven. De waardering van bedrijven als Shell, Exxon en BP is gebaseerd op die reserves. Die investeren bovendien miljarden in projecten die ook nog eens de moeilijker winbare voorraden, zoals die in teerzanden of onder de Noordpool, naar boven moeten halen.

Die waarde zou dus grotendeels papier kunnen blijven. De gevolgen daarvan raken veel meer dan alleen die bedrijven zelf. Grote beleggers, zoals pensioenfondsen, banken en verzekeraars, hebben doorgaans een niet te verwaarlozen bedrag in olie, kolen en gas zitten. Als die investeringen verdampen, heeft dat gevolgen voor, bij voorbeeld, het pensioen van gewone mensen.

Of het geld voor de oude dag snel gevaar loopt, valt lastig te zeggen. Het onderzoek naar de omvang van de koolstofbel en de mogelijke scenario's is nog maar net op gang gekomen.

De Groenen in het Europees Parlement lieten vorig jaar de risico's in kaart brengen door het Sustainable Finance Lab, een denktank over de financiële sector, en onderzoeksbureau Profundo. Die schatten dat Europese pensioenfondsen 260 tot 330 miljard euro hebben uitstaan bij fossiele bedrijven. Banken zijn goed voor 460 tot 480 miljard en verzekeraars zitten voor 300 tot 400 miljard euro in koolstof. Een gemiddeld Europees pensioenfonds heeft volgens dit rapport 5 procent van het belegd kapitaal in olie, kolen of gas zitten.

Een snelle overgang naar een koolstof-arme economie zadelt deze instellingen met verliezen op van 350 tot 400 miljard, becijferen de onderzoekers. Dat doet even flink pijn, maar veroorzaakt geen systeemcrisis waarbij financiële instellingen omvallen. Een langzaam, onduidelijk klimaatbeleid levert uiteindelijk meer schade op. In zo'n scenario blijven de fossiele firma's investeren in de winning van moeilijk toegankelijke voorraden, waardoor op korte termijn hun waarde toeneemt, maar op lange termijn des te harder naar beneden klettert.

De verschillende onderzoeken naar de koolstofzeepbel hebben de financiële wereld wakker geschud. Pensioenfondsen, banken, ratingbureaus die financiële risico's in kaart brengen, beleggingsfondsen: allemaal hebben ze het onderwerp op z'n minst op de agenda staan. Het financiële persbureau Bloomberg heeft zelfs een instrument ontwikkeld om de gevaren van in de grond blijvende reserves op te sporen. Een deel van de beleggers neemt het risico zo serieus dat een 'divestment'-beweging op gang is gekomen: het terugtrekken van investeringen uit fossiele bedrijven.

Dat het klimaatprobleem definitief is doorgedrongen in de financiële wereld bleek dit voorjaar ook uit een speech van een directeur van de Bank of England. Pas op, waarschuwde de centrale bank: "Als de wereld besluit de uitstoot van CO2 verder te beperken en overstapt op alternatieve energiebronnen, krijgen de investeringen in fossiele brandstoffen een reusachtige klap." De Nederlandsche Bank maakt zich vooralsnog geen zorgen over een mogelijke koolstofbel, liet minister Dijsselbloem van financiën begin deze maand in antwoord op Kamervragen weten.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie