Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wegblijven Poetin smet op Auschwitz-herdenking

Home

Seije Slager

Poetin sprak vandaag wel bij een andere Auschwitz-herdenking in Moskou © epa

Hij werd niet uitgenodigd, maar ook niet niet uitgenodigd. Na een ingewikkelde diplomatieke figuur besloot de Russische president Poetin weg te blijven bij de herdenking, vandaag, van de bevrijding van Auschwitz.

Opmerkelijk, want het was toch het Rode Leger dat zeventig jaar geleden het nazi-vernietigingskamp in Polen bevrijdde. Bovendien zou het wel eens de laatste grote herdenking kunnen zijn in aanwezigheid van overlevenden. Zo'n driehonderd zijn er vandaag naar Polen gekomen, veelal negentigplussers.

De Poolse regering had eigenlijk ook niet zo'n zin om de Russische president Poetin met alle egards te ontvangen, legt de Poolse journalist Konstanty Gebert uit aan de BBC. Polen is een van de felste critici van de Russische annexatie van de Krim, en de andere manieren waarop het zich met de oorlog in Oekraïne bemoeit.

Diplomatieke omweg
Maar Poetin niet uitnodigen, en andere leiders wel, zou tot een diplomatiek schandaal hebben geleid. Vandaar dat Polen voor een ingewikkelde omweg koos: uitnodigingen werden niet op persoonlijke titel verzonden, maar aan ambassades, gericht aan landen als geheel. Die konden dan zelf bepalen wie ze zouden sturen.

Duitsland stuurde bondspresident Gauck, Nederland koning Willem-Alexander. Gebert: "Maar Poetin koos ervoor om beledigd te zijn door het uitblijven van een persoonlijke uitnodiging, en dat hadden de Polen waarschijnlijk voorzien, zodat een pijnlijke situatie werd voorkomen." In plaats van Poetin werd een minder hoge Russische vertegenwoordiger naar Polen gestuurd. 

Pijnlijke situatie
Die pijnlijke situatie kwam er echter alsnog, toen de Poolse minister van buitenlandse zaken, Grzegorz Schetyna, van een radiostation de vraag kreeg voorgelegd of het niet een beetje kleinzielig was geweest om de Russische president niet uit te nodigen. Rusland is immers de belangrijkste erfgenaam van de Sovjetunie, waar de bevrijders van Auschwitz vandaan komen.

Schetyna antwoordde daarop, dat het niet de Russen, maar de Oekraïners waren geweest die Auschwitz hadden bevrijd. Historisch gezien een nogal dubieuze claim, en het duurde dan ook niet lang voordat er een boze reactie uit Moskou kwam, en de rel toch in alle openbaarheid werd uitgevochten.

Dat was het moment dat sommige prominente overlevenden het genoeg vonden. Max Mannheimer, vicepresident van het internationale Dachaucomité, riep in een brief de Polen op om Poetin alsnog uit te nodigen. "De herinnering aan de Holocaust mag niet geïnstrumentaliseerd worden, of ondergeschikt gemaakt aan actuele politieke conflicten".

Meningen verdeeld
In Auschwitz zijn de meningen onder overlevenden vandaag verdeeld. Persbureau AP sprak met de 81-jarige Paula Lebovics, die zich herinnert hoe ze in 1945 als elfjarige werd opgepakt door een Russische soldaat, die ze nog steeds dankbaar is. Een schande vindt ze het, dat de Russische president er niet bij is. "Ze waren onze bevrijders."

Een andere overlevende, Eva Mozes Kor, heeft het moeilijker om zich een mening over het wegblijven van Poetin te vormen. Ze vergelijkt hem zelfs met Adolf Hitler: "Hij pakt land hier en land daar om te kijken waar hij mee wegkomt". Maar, zo zegt ze ook "vanuit historisch perspectief zou hij er wel bij moeten zijn."

Deel dit artikel