Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Weg naar Rutte III is er een vol hobbels

home

Jelle Brandsma en Wilma Kieskamp

De lijsttrekkers bij Kamervoorzitter Arib. © Photo News

Een kabinet Rutte III met in elk geval VVD, CDA en D66 ligt voor de hand. Maar ingewikkeld wordt het wel.

Niet al te gretig. Dat is voor de meeste partijen de logische opstelling nu het aankomt op het formeren van een nieuw kabinet. Het initiatief ligt bij de VVD, ondanks zetelverlies nog steeds de grootste partij. CDA en D66, die allebei hebben gewonnen, weten dat de partij van premier Mark Rutte vanzelf bij hen op de stoep zal staan.

Lees verder na de advertentie
Het is pokeren om de macht. Wie te graag mee wil doen, moet wellicht ook snel concessies doen

Tijdens de campagne is het voor alle partijen belangrijk om zo uitgesproken als mogelijk voor de dag te komen. Een dag na de verkiezingen houden verschillende partijen de kaarten tegen de borst. Dat is de paradox van het begin van de formatie. Het is pokeren om de macht. Wie te graag mee wil doen, moet wellicht ook snel concessies doen.

De fractievoorzitters van alle dertien partijen kwamen gisteren bijeen met Kamervoorzitter Khadija Arib. Zij stemden allen in met de voordracht - door de VVD - van Edith Schippers, minister van volksgezondheid, als verkenner. Er is op hun verzoek eerst een afkoelingsperiode van een paar dagen. Volgende week praat zij met alle partijen om uit te vinden welke combinatie mogelijk is voor een nieuw kabinet. Ze hoopt haar verslag volgende week donderdag af te hebben. Dan debatteert de nieuwe Tweede Kamer over hoe het verder moet.

Formaliteit

Het gesprek met Geert Wilders van de PVV is een formaliteit. Want na dat onderhoud zal Schippers van alle andere grote partijen te horen krijgen dat die samenwerking geen begaanbare weg is. De combinatie VVD, CDA en D66 (samen 71 van de 150 zetels) aangevuld met nog één of twee andere partijen ligt het meest voor de hand, maar de route daar naar toe staat vol barrières.

Jesse Klaver , die met zijn GroenLinks-fractie van vier naar veertien zetels sprong, noemde aansluiting bij een centrum-rechtse combinatie 'ingewikkeld', tenzij VVD en CDA bijvoorbeeld bereid zijn een ambitieus klimaatplan te omarmen.

Hij hield de deur echter op een kiertje. Hij weet zich bij eventuele onderhandelingen gesteund door D66. Ook die partij zet het thema klimaatverandering hoog op de agenda. En met haar pleidooi voor de overgang naar schone energie gaf de werkgeversorganisatie VNO-NCW Klaver gisteren ook een zetje in de rug. Klaver heeft ook een troefkaart: met GroenLinks erbij heeft een kabinet een royale meerderheid.

Een andere optie is de deelname van de ChristenUnie (5 zetels). Doet die mee, zou GroenLinks getalsmatig zelfs kunnen worden gemist. Maar de ChristenUnie vindt dat eerst met GroenLinks moet worden onderhandeld.

Net als GroenLinks is de CU voor een stevig klimaatbeleid. Maar deelname van deze fractie versterkt tegelijk het nee-kamp tegen het plan van D66 voor stervenshulp aan mensen die hun leven voltooid vinden. Immers, ook het CDA heeft er bezwaar tegen. En op andere programmapunten staat de ChristenUnie weer dichterbij VVD en CDA, wat voor bijvoorbeeld D66 minder aantrekkelijk is.

Een minderheidskabinet wordt door niemand in dit stadium als een serieuze optie genoemd. Te veel geldt het adagium dat D66 verwoordt: er moet een kabinet komen met daarin links èn rechts, 'een kabinet dat verbindt'.

Kamervoorzitter Khadija Arib heeft gisteren de koning op de hoogte gesteld van de eerste fase van de formatie. Of zij dat telefonisch heeft gedaan of anders, wilde ze gisteren niet zeggen. Sinds 2012 leidt de koning het formatieproces niet meer, maar ligt de regie helemaal bij de Kamer zelf.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Het is pokeren om de macht. Wie te graag mee wil doen, moet wellicht ook snel concessies doen