Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Weer onrust over rassenleer Steiner

Home

Van onze onderwijsredactie AMSTERDAM - Ouders moeten zich beter informeren voor ze hun kinderen naar een Vrije school sturen. Weliswaar neemt de Bond van Vrije scholen afstand van de rassenleer van grondlegger Rudolf Steiner, maar vertegenwoordigers van de antroposofie, waarop de Vrije scholen zijn gebaseerd, blijven die leer verkondigen. En kritische ouders lopen op tegen een muur van onbegrip.

Gisteren heeft het Anti-discriminatieoverleg (ADO) in Utrecht ouders opgeroepen beter na te denken voor ze hun kind op een Vrije school plaatsen. Het ADO reageerde op de uitspraken van de vice-voorzitter van de Antroposofische vereniging, C. Wiegert. Deze leerkracht aan een Vrije school in Den Haag nam het deze week in een radioprogramma op voor de rassenleer van Rudolf Steiner, die onder meer stelde dat zwarten zich in een ontwikkelingsfase bevinden van een kind tussen 0 en 7.

De oproep van het ADO is Toos Jeurissen uit Zutphen uit het hart gegrepen. Twee van haar drie kinderen zitten op Vrije school de IJssel in Zutphen. Zij deed haar kinderen op die school omdat het er zo gezellig en leuk was, in tegenstelling tot gewone scholen, die ze saai vindt. Nu ze de school van binnen kent, wordt ze steeds ongeruster over de omgang met de rassenleer van Steiner.

Zij schreef een lang artikel voor de schoolkrant waarin ze eist dat de Vrije scholen afstand nemen van die theorieën. Dat artikel was te lang, vond de redactie van de gezamenlijke schoolkrant van De IJssel en de Berkel, een andere Vrije school in Zutphen en plaatste het stuk slechts deels. Het artikel is nu uitgegeven en naar de 96 Vrije Scholen gestuurd. Een van de redacteuren zelf plaatste in de schoolkrant een stuk waarin hij vraagt waar de goede kant van racisme is gebleven en of een ontkenning van verschillen tussen rassen niet erger is dan racisme.

Jeurissen ziet in de gang van zaken een bewijs dat de school niet bereid is de rassenleer vrijelijk te bespreken, laat staan die af te keuren. Hans Passenier, directielid van de Berkelschool, ziet dat anders. Zijn school was een van de zeven Vrije scholen waar de onderwijsinspectie vorig jaar 'risicovolle stereotyperingen' constateerde. Naar aanleiding daarvan heeft de school volgens hem maatregelen getroffen. Zo heeft de leiding in het jaarverslag afstand genomen van Steiners rassenleer, iets wat ook de Geert Grooteschool in Amsterdam heeft gedaan.

Ook wijst Passenier erop dat hij twee keer met Jeurissen heeft gesproken over Steiners leer. Naar zijn idee kon de school niet meer doen. Haar artikel was volgens hem gewoon te lang. De gedeeltelijke weigering was zeker niet bedoeld als poging de discussie te ontwijken.

Toetsen Voorlichter Joop Lahaise van het Anti-discriminatieoverleg juicht de maatregelen van de Berkelschool toe, maar vindt wel, dat er moet worden getoetst of ze inderdaad wat helpen. Mevrouw Jeurisse deelt dat standpunt: “Het is de vraag of dit uit het hart is gekomen. Ik heb het idee dat ze denken: we zeggen dit naar buiten toe, maar we weten wel beter.” Nu is de roep om controle gemakkelijker gezegd dan gedaan. Vrije scholen hebben hun eigen lesmethodes en zijn zeer tegen overheidsbemoeienis. De Vrije-schoolbeweging heeft zich bijvoorbeeld tegen de kerndoelen verzet, die de scholen voorschrijven wat leerlingen op de basisschool moeten leren.

De Bond van Vrije scholen verklaart bij monde van beleidsmedewerker H. van Renesse dat de scholen interesse willen kweken voor de variëteit aan culturen, maar dat racisme en discriminatie 'volstrekt verwerpelijk' zijn. Voor zover er sprake is van rassenleer, nemen de Vrije scholen daar afstand van, aldus Van Renesse. Met de uitspraken van de vice-voorzitter van de Antroposofische vereniging is ook hij “heel ongelukkig, omdat het weer het beeld bevestigt van een kwalijke leer”.

Van Renesse vindt dat de ADO-oproep steun verdient. Ouders mogen de scholen wat hem betreft best bevragen, ook op heikele punten. Van Renesse is niet bang voor leerlingverlies, zegt hij en hij is evenmin bevreesd dat de kwestie juist 'rechtse elementen' aantrekt. Die komt hij op de scholen nooit tegen.

Soms overweegt Jeurissen haar kinderen van school te halen, maar haar kinderen barsten alleen al bij de gedachte daaraan in huilen uit. “Dat is een enorm dilemma.” Lahaise van het ADO heeft daar begrip voor. De oproep van zijn organisatie moet vooral worden gezien als poging de discussie in de scholen aan te wakkeren. Als ouders massaal hun kinderen van school zouden halen, zouden de Vrije scholen kritiekloos hun gang kunnen gaan en dat is volgens hem ook niet wenselijk.

De scepsis van het ADO is niet weggenomen nu initiatiefnemers om de Geert Grooteschool in Amsterdam een multiculturele school willen beginnen. Lahaise wijst erop dat zo'n school er niet is met het toelaten van allochtone kinderen. De lessen moeten worden ontdaan van westerse vooringenomenheid en dat ziet hij de antroposofische scholen nog niet snel doen, al zijn de initiatiefnemers dat ook nog zo van plan.

Deel dit artikel