Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

We moeten nu toch echt stoppen met olie en gas

Home

Stephan Slingerland

Tankopslagcomplex in Botlek, onderdeel van Rotterdams fossiele industrie © Jasper Juinen, ANP
Opinie

De energiedialoog die minister Kamp is begonnen, moet niet alleen over een afscheid van kolen gaan, maar van alle fossiele brandstoffen, stelt Stephan Slingerland, onderzoeker en publicist op het gebied van energie.

Onlangs opende minister Henk Kamp de 'energiedialoog', een serie bijeenkomsten waarin burgers in de gelegenheid worden gesteld om hun ideeën over het toekomstige energiebeleid te leveren. De sfeer was goed en er kwamen mooie voorbeelden voorbij van groene projecten. Maar een essentiële voorwaarde voor een succesvolle vergroening van de energiesector kwam niet aan de orde. Dat is een lange-termijnstrategie voor een gecontroleerde exit niet alleen uit kolen, maar ook uit olie en gas.

Nederland verdient nog steeds veel aan fossiel, onder meer door gaswinning in Groningen en door de Rotterdamse haven met zijn raffinaderijen en petrochemische industrie. Een fossiele exit in Nederland lijkt daarom ondenkbaar. Volgens sommigen is zo'n uitstap ook niet nodig. Door CO2 dat vrijkomt uit productie van fossiele energiebronnen af te vangen en op te slaan onder de grond, kun je in principe doorgaan met fossiel en tegelijk broeikasgas-emissies beperken. In Rotterdam wordt daarom al tijden gekeken naar de mogelijkheden voor een proefproject met 'Carbon Capture & Storage' (CCS). Nadat eerder een locatie onder Barendrecht afviel vanwege te veel publieke weerstand, worden nu de mogelijkheden voor opslag onder zee onderzocht bij het 'Rotterdam Opslag en Afvang Demonstratieproject'.

Lees verder na de advertentie
Minister Henk Kamp van Economische Zaken tijdens de Innovation Expo © anp

Negatieve emissies
Maar ook als het lukt om via die route onder zee de bestaande maatschappelijke weerstanden te overwinnen, dan nog biedt CCS alleen een tijdelijke oplossing. Want uiteindelijk kan daarmee niet alle CO2 van productie tot eindverbruik worden afgevangen. Daarvoor zou ook het CO2 dat vrijkomt bij winning van olie en kolen in andere landen moeten worden vastgelegd, of het CO2 dat ontstaat bij bijvoorbeeld de verbranding van benzine en diesel in automotoren. Dat geldt zelfs als het lukt om de opslag in de toekomst voor een deel te vullen met CO2 uit biomassa, waardoor 'negatieve emissies' zouden ontstaan omdat die biomassa eerder al koolstofdioxide uit de lucht heeft opgenomen. Want als tegelijk een deel van de opslag gevuld blijft worden met CO2 uit fossiele energiebronnen dan zullen elders broeikasgassen blijven vrijkomen.

Uiteindelijk zullen we daarom toch af moeten van fossiel, en wel ruim voordat de mondiale reserves aan olie, gas en kolen op zijn. Het is op zijn minst twijfelachtig of het door alleen te vertrouwen op marktwerking en innovatie gaat lukken om zo'n exit op tijd te bewerkstelligen. De bestaande fossiele belangen zijn immers heel groot, en feitelijk heeft iedereen in Nederland een belang bij fossiel, want onze welvaart is daar voor een groot deel op gebouwd.

Voor een gecontroleerde en stapsgewijze exit van fossiel uit Nederland is daarom een politieke oplossing nodig die verder gaat dan alleen innovatie te stimuleren en af te wachten wat de markt doet. Dat vraagt om politieke lef, want dat gaat op de korte termijn ongetwijfeld veel geld kosten. Bovendien zijn de lange-termijnbaten van zo'n exit in termen van nieuwe, groene concurrentievoordelen voor Nederland op zijn minst heel onzeker.

De maatschappelijke impact hiervan zal nog groter zijn dan die van de grootschalige introductie van gas in Nederland vanaf de jaren zestig. Het zou daarom mooi zijn als Kamps energiedialoog een bijdrage zou leveren om de lastige discussie aan te gaan, niet alleen over kolen, maar ook over olie en gas - in plaats van te blijven praten over hoe goed we al op weg zijn.

Uiteindelijk zullen we toch af moeten van fossiel, en wel ruim voordat de mondiale reserves aan olie, gas en kolen op zijn

Deel dit artikel

Uiteindelijk zullen we toch af moeten van fossiel, en wel ruim voordat de mondiale reserves aan olie, gas en kolen op zijn