Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wayne M. Meyers (1924-2018) bestreed zowel lepra als de misvattingen over die ziekte

Home

Rob Velthuis

Wayne M. Meyers op een medische post in Afrika. © foto familie
Naschrift

Het was in de tijd dat zijn omstanders dachten dat leprapatiënten hoogst besmettelijk waren en vingers van hun handen vielen. Hoe was het mogelijk dat die Amerikaanse arts hen zonder handschoenen en mondkapje tegemoet trad en de hand schudde?

Voor hen was hij een wonderdokter. Zelf zei hij schertsend: "Je hoeft niet gek te zijn om met lepra te werken, maar het helpt". Dr. Wayne M. Meyers wist dat zijn afweersysteem hem beschermde en lepra minder gevaarlijk is dan werd gedacht. Het stigma besmettelijk vormde volgens hem juist de grootste bedreiging. Velen ontkennen daarom hun ziekte, waardoor ze gehandicapt zijn als ze hulp zoeken.

Lees verder na de advertentie

Meyers begon in 1961 als onderzoeker en bestrijder van infectieziekten in een geïsoleerd gelegen eenmansziekenhuisje in Burundi. Niet lang na zijn komst nam de politieke onrust toe en heerste er hongersnood. Die laatste bestrijden kostte hem minstens zoveel energie als de behandeling van zieken. Door honger verzwakte mensen zijn vatbaar voor lepra.

Meyers hielp de als de pest gemeden leprapatiënten met hun terugkeer naar huis door een einde te maken aan de misvattingen over lepra

Schoonmoeder 

In 1962 moest het gezin Meyers met vier kinderen uitwijken naar Congo, waar hij nabij de Oegandese grens de leiding kreeg over een opvangcentrum met 3000 leprapatiënten. Daar vormden rebellen een bedreiging en moest het missionariswerk opnieuw worden verplaatst. Dit keer naar de andere kant van het land, Beneden-Congo.

Het gezin was op tijd in veiligheid, maar alle apparatuur en persoonlijke bezittingen gingen verloren. Zijn ook in Congo wonende schoonmoeder werd gevangengenomen door rebellen, ontsnapte naar Soedan, werd daar opnieuw gevangengenomen, en ontsnapte weer.

In Beneden-Congo werkte de Amerikaan tot 1973 aan zijn levenswerk: oplossingen vinden voor onbekende infectieziekten. 'Kivuvu' noemde de plaatselijke bevolking het centrum, 'Plaats van Hoop'. Meyers hielp de als de pest gemeden leprapatiënten met hun terugkeer naar huis door een einde te maken aan de misvattingen over lepra.

Hij legde uit dat behandelde patiënten in een paar dagen niet meer besmettelijk zijn en dat het eigen immuunsysteem de ziekte grotendeels kan bestrijden. Hij ontwierp speciale schoenen om orthopedische problemen te verlichten, bouwde een eigen laboratorium en nam duizenden weefselmonsters af die hij voor baanbrekend onderzoek naar Amerika stuurde.

Tot zijn dood hield hij de inspiratie die hij als achtjarig kind voelde als hij in de methodistenkerk de verhalen hoorde over missionariswerk. Die deelde hij vanaf 1953 met zijn vrouw Esther Kleinschmidt. Zij was opgegroeid in Belgisch Congo, waar haar ouders werkten als medische zendelingen.

Meyers werd geboren in Huntingdon County, Pennsylvania, op een kleine farm waar zijn moeder haar hele leven woonde. Zijn vader was boer en werkte als timmerman op stoomboten die heen en weer voeren over de Mississippi.

Microbioloog

Op highschool blonk hij uit in wiskunde en wetenschap, vakken waarop hij zich aanvankelijk richtte. Na dienst tijdens de Tweede Wereldoorlog werkt hij als chemicus bij US Steel in Pittsburgh. Tot hij zich realiseerde dat een medicijnenstudie hem de beste kansen zou geven om in Afrika humanitair werk te doen.

Als microbioloog groeide hij uit tot een van 's werelds belangrijkste onderzoekers van besmettelijke ziekten zoals lepra, buruli ulcus en rivierblindheid. Dankzij zijn werk werden duizenden behoed voor verlies van het licht in hun ogen.

Na vijftien jaar veldwerk in Afrika en op Hawaï voegde hij zich in 1975 bij de staf van de Armed Forces Institute of Pathology (AFIP) in Washington, als chef van de onderzoekafdeling Microbiologie en later Mycobacteriologie. Na zijn pensioen in 2005 werkte hij onvermoeibaar door, tot het instituut in 2011 wegens bezuinigingen werd gesloten. Hij gaf wereldwijd honderden lezingen; in januari van dit jaar publiceerde hij op 93-jarige leeftijd zijn laatste van 420 wetenschappelijke artikelen.

Ofschoon hij op het AFIP als een legende werd beschouwd, was hij bescheiden over zijn werk. Hij was vooral bezorgd dat hij een van de laatste soldaten was die vocht in en oorlog die anderen zijn vergeten.

Wayne Marvin Meyers werd geboren op 28 augustus 1924 in Huntingdon County, Pennsylvania en overleed op 12 september 2018 in Glen Burie, Maryland.

In Naschrift beschrijft Trouw het leven van onlangs overleden bekende en minder bekende mensen. Een tip voor Naschrift? Mail naar naschrift@trouw.nl Of per post naar Trouw/Naschrift, postbus 859, 1000 AW Amsterdam

Lees ookTrijntje Huistra (1938-2018) stelde haar leven in dienst van de Papoea's 

Deel dit artikel

Meyers hielp de als de pest gemeden leprapatiënten met hun terugkeer naar huis door een einde te maken aan de misvattingen over lepra