Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wat te doen met een zusje dat haar grote zus in alles na-aapt?

Home

Maaike Bezemer

© Fadi Nadrous
opvoeding

Dochter van negen vindt het vreselijk vervelend dat haar zusje van zes haar bij heel veel dingen nadoet, schrijft een moeder. Als zij een eenhoorn tekent, tekent haar kleine zus die ook. Gaat grote zus op hockey, of logeren, dan wil zusje ook. Zelfs in bad moet de jongste er per se bij. En toevallig is turkoois ook háár lievelingskleur.

Heel normaal natuurlijk, snapt moeder, maar irritant voor de oudste. "Als ik uitleg dat dit nu eenmaal vaak zo gaat en dat zij bijvoorbeeld graag dezelfde kleren draagt als haar vriendinnen, dan komt dat niet binnen. Ze wil geen rolmodel zijn." Door het ongenoegen bij de oudste komt er steeds weer ruzie, zegt moeder. "Hoe voorkom ik dat?"

Lees verder na de advertentie
Ze zitten een beetje met elkaar opgescheept. Dan is het goed dat ze hun eigen dingen kunnen doen.

Sheila van Berkel

Het is inderdaad heel normaal dat een jonger zusje de oudere nadoet. Kinderen leren in eerste instantie door naar anderen te kijken en het dan zelf te proberen, zegt orthopedagoog Sheila van Berkel. "Dat begint al op de kleuterleeftijd. En broer en zus zijn aantrekkelijker voorbeelden dan de ouders, omdat zij ook nog spelen en naar school gaan. Ze zitten meer op gelijk niveau."

Iedereen leert

Een kind met broers en zussen vertoont meer imiteergedrag dan kinderen die alleen opgroeien, weet ze. Van Berkel onderzoekt aan de Universiteit Leiden hoe de interactie tussen broers en zussen de ontwikkeling van kinderen beïnvloedt. Het zal de negenjarige waarschijnlijk worst wezen, maar zij leert ook van dat zusje. Samen spelen, uitleggen, iets voordoen, zich verplaatsen in de ander. "Iedereen schiet iets op met een broer of zus."

Toch is het contact niet vrijwillig, benadrukt Van Berkel. "Ze hebben niet voor elkaar gekozen. Ze zitten een beetje met elkaar opgescheept. Dan is het goed dat ze hun eigen dingen kunnen doen, een eigen ruimte en spullen hebben. Ze hoeven niet alles te delen." De redenering die moeder hanteert: 'Het is net als jij en je vriendinnen', gaat volgens haar niet op. "Als je negen bent, heb je juist behoefte aan een eigen identiteit. Samen optrekken benadrukt die eigenheid, maar dan wel met leeftijdsgenoten, met vriendinnen die dezelfde interesses hebben." Zo'n klein zusje past niet in dat verhaal.

Het valt Van Berkel overigens op dat moeder wel uitleg geeft aan de oudste, maar niet aan haar dochter van zes. "Die mag best horen dat haar zus soms even geen zin heeft en iets alleen wil doen."

Nee is nee

Ontwikkelingspsycholoog Karla Mooy zit op eenzelfde lijn. "Een meisje van zes kan heel goed leren dat ze eerst moet vragen of ze mee mag doen. En zegt zus nee, dan heeft ze pech gehad." Drie jaar is een groot verschil, vindt ze. "Dan is hetzelfde doen vaak niet aan de orde, ze gaan ook niet op dezelfde tijd naar bed. En met één negenjarige is een bad al best vol."

Volwassenen hoeven niet altijd oplossingen aan te dragen

Karla Mooy

In plaats van uitleggen waarom zusje zo doet, kan moeder het beste luisteren naar de oudste. "Vraag gewoon waarom ze het zo vervelend vindt. Dan neem je haar serieus." Het helpt altijd als ouders hun kinderen eens apart nemen, iets individueel met ze gaan doen, zegt ze vanuit haar praktijk Ontspannen Opvoeden. "Geef regelmatig aan wat je nou specifiek zo leuk vindt aan deze of de andere dochter. Als ze zich gewaardeerd voelen, is er minder behoefte om te vergelijken."

Volwassenen hoeven niet altijd oplossingen aan te dragen, zegt Mooy. "Die meiden moeten met elkaar leren dealen. Als de jongste nou een eenhoorn wil tekenen. Wat is daar dan eigenlijk erg aan?"

Ruzie is zelfs leerzaam, zegt Sheila van Berkel. "Met broers en zussen gaat het er vaak wat feller aan toe, zo merk je wat jij en de ander aankunnen. Je leert beargumenteren wat je wilt, hoort wat de ander vindt en voelt en kunt oefenen in het compromissen sluiten."

Moeder moet natuurlijk in de gaten houden dat die ruzies binnen de perken blijven. "De jongste moet niet gaan nadoen om te sarren. De oudste moet haar zusje niet buitensluiten." En ruzies moeten ook weer goed worden afgesloten. "Een compromis vraagt inbreng van beide kanten." Maar wat die strijd betreft, is het weer goed dat de zussen met elkaar opgescheept zitten. Van Berkel: "In een gezin is het betrekkelijk veilig ruziemaken. Het komt wel weer goed."

Lees ook

"Help", schrijft een moeder, "mijn jongste kan niet tegen zijn verlies!" Wat te doen met een zoon voor wie de wereld vergaat bij een verloren potje Rummikub?

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers. Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl

Deel dit artikel

Ze zitten een beetje met elkaar opgescheept. Dan is het goed dat ze hun eigen dingen kunnen doen.

Sheila van Berkel

Volwassenen hoeven niet altijd oplossingen aan te dragen

Karla Mooy