Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wordt het nog wat met plannen Bulgarije voor verdere EU-uitbreiding?

Home

Pieternel Gruppen

Premier Bojko Borissov van Bulgarije (tweede van rechts) ontvangt Joseph Daul van de Europese Volkspartij voorafgaand aan de EU-Westelijke Balkantop die vandaag begint. © EPA

Als gastheer van de EU-Westelijke Balkantop hoopt de Bulgaarse premier Bojko Borissov vandaag zijn 'finest hour' te beleven. Vooraf heeft hij al een paar teleurstellingen moeten slikken.

Dat zijn stad Sofia vandaag voor even 'hoofdstad van Europa' is, is voor de Bulgaarse premier Borissov nog geen garantie voor succes van de topbijeenkomst. "Deze ontmoeting vindt niet onder de meest gunstige omstandigheden plaats", zei de premier gisteren tijdens een conferentie van de European Council of Foreign Affairs. Het geweld in de Palestijnse gebieden, de Iran-deal waaruit de Verenigde Staten zich hebben teruggetrokken, het zijn allemaal urgente zaken die om aandacht vragen.

Lees verder na de advertentie

(Tekst gaat verder onder kaartje)

Makkelijk was het sowieso niet om de relatie met de Westelijke Balkan op de agenda te zetten. Maar toen Bulgarije begin dit jaar het roulerend voorzitterschap van de Europese Unie op zich nam, aarzelde Borissov geen moment over zijn prioriteiten. Hij wilde het EU-lidmaatschap van zes Balkanlanden (Servië, Albanië, Kosovo, Montenegro, Macedonië en Bosnië) dichterbij brengen, zo formuleerde hij zijn ambitie. Zelf heeft zijn land, dat al sinds 2007 tot de EU behoort, duidelijk de vruchten geplukt van het lidmaatschap. En ook weet Borissov als geen ander, aangezien Bulgarije geografisch dichtbij Turkije en Rusland ligt, hoe de invloed van die landen in de regio toeneemt. Dit lijkt ook tot Brussel doorgedrongen.

Bulgarije, dat al sinds 2007 tot de EU behoort, heeft duidelijk de vruchten geplukt van het lidmaatschap

Aanvankelijk leek Borissov dan ook het tij mee te hebben. Nadat uitbreiding van de EU lange tijd in de koelkast was gezet, noemde Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie voor het eerst een concrete datum voor mogelijke toetreding. In 2025 zouden de twee landen die volgens Brussel de meeste vooruitgang hebben geboekt, Servië en Montenegro, in theorie al lid van de Europese club kunnen worden.

Verdeelde meningen

Maar in Sofia zal niet gesproken worden over toetreding en EU-uitbreiding. Daarvoor zijn de meningen tussen de Europese lidstaten nog te sterk verdeeld. De leiders zullen vooral praten over manieren waarop de EU en de Westelijke Balkan beter met elkaar verbonden kunnen worden. Ze willen afspraken maken over meer vliegverbindingen, wegen en treinsporen die de verschillende hoofdsteden beter bereikbaar moeten maken.

Ook veiligheid, tegengaan van terrorisme en mensenhandel staan op de agenda. Ongetwijfeld een minder ambitieus programma dan Borissov gehoopt had. Toch is het al een hele prestatie dat de Bulgaarse premier de leiders van de EU en de Westelijke Balkan bij elkaar heeft kunnen brengen. Dat lukte vijftien jaar geleden tijdens een top in Thessaloniki voor het laatst. Maar ook op dit vlak moest Borissov een tegenslag incasseren. 

De Bulgaarse premier had gehoopt dat alle leiders van de 28 EU-landen en de zes Balkanlanden naar Sofia zouden afreizen. Dat was bijna gelukt, ware het niet dat de Spaanse premier vriendelijk bedankte voor het officiële gedeelte. Rajoy was wel bij het diner gisteravond, maar zijn land zal vandaag op een lager niveau worden vertegenwoordigd. Mariano Rajoy wil niet op dezelfde bijeenkomst gezien worden als de Kosovaarse president Hashim Thaci. Spanje erkent de onafhankelijkheid, die Kosovo tien jaar geleden uitriep, niet. Dat zou een precedent kunnen scheppen voor de opstandige regio Catalonië, zo vreest Rajoy.

De Kosovaarse president Hashim Thaci (rechts). © rv

Wel wist Borissov naast de Kosovaarse president Thaci ook de Servische president Aleksandar Vucic ervan te overtuigen om aan de top deel te nemen. Servië beschouwt Kosovo nog altijd als zijn provincie. Een oplossing voor het conflict zal vandaag in Sofia niet gevonden worden, maar Borissov sprak gisteren zijn hoop uit dat de twee kemphanen in elk geval elkaar de hand zullen schudden. Op een bijeenkomst van regionale leiders vorige maand in Skopje weigerden ze dat nog. "Ik hoop dat ze dat hier wel doen en zo hun leiderschap tonen", aldus Borissov.

Macedonië

Verder maande hij zijn Griekse en Macedonische collega's, Alexis Tsipras en Zoran Zaev, 'om eindelijk eens over de naamskwestie heen te stappen'. Griekenland accepteert niet dat de voormalige Joegoslavische republiek dezelfde naam draagt als de Griekse regio. Tsipras en Zaev zullen elkaar vandaag ontmoeten. De ruzie moet worden bijgelegd, voordat Macedonië mag beginnen met onderhandelingen over toetreding. De EU-leiders nemen daar waarschijnlijk volgende maand een besluit over.

We realiseren ons dat als je een helpende hand nodig hebt, je die vindt aan het einde van je arm.

Donald Tusk, president Europese Raad

Het zal een 'wonder' zijn als we het nu oplossen, zei de Macedonische minister van buitenlandse zaken Nikola Dimitrov gisteren nog. "Wonderen zijn mogelijk en we hebben ze hard nodig." Ook de Bulgaarse premier zal op zo'n wonder hopen. Want dit soort onderonsjes in de wandelgangen kunnen zijn top nog glans geven.

'Wie heeft vijanden nodig, met Trump als vriend?'

Donald Tusk, de president van de Europese Raad, heeft gisteren stevig uitgehaald naar Donald Trump. Met een verwijzing naar diens besluit om het nucleaire akkoord met Iran op te zeggen, schreef Tusk in een tweet over de Amerikaanse president: 'Kijkend naar de laatste beslissingen van president Trump zou je zelfs kunnen denken: wie heeft er met zulke vrienden nog vijanden nodig?'

Tekst loopt door onder de tweet

Toch bedankte Tusk de Amerikaanse president, al bedoelde hij het nogal cynisch. 'Dankzij hem zijn we alle illusies kwijt', zei Tusk. 'We realiseren ons dat als je een helpende hand nodig hebt, je die vindt aan het einde van je arm.' Kortom, de EU moet zijn eigen boontjes doppen zonder op de Amerikanen te leunen. Dat geldt voor het akkoord met Iran, maar ook voor de handelskwesties die spelen tussen de twee machtsblokken.

‘Lomp’

“We kiezen allemaal onze eigen woorden. Ik snap de emotie die eronder zit”. Zo reageerde premier Rutte gisteravond op de felle uitspraken van Tusk. De premier wil diens woorden richting VS “niet recenseren”, maar is het inhoudelijk wel met Tusk eens. Rutte noemde de manier waarop de Trump de Irandeal heeft opgezegd ‘lomp’. Trump heeft volgens hem niet geluisterd naar de Franse premier Macron en de Duitse bondskanselier Merkel die er bij hem op hebben aangedrongen zich aan het akkoord te houden. De vriendschap tussen de EU en de VS is veranderd, geeft Rutte toe. “De vanzelfsprekendheid dat je naar elkaar luistert lijkt doorbroken.”

De vriendschap met de Amerikanen mag dan zijn verzwakt, hij is nog zeker niet opgezegd. “Er is geen wereldorde denkbaar zonder Transatlantische relatie. De Verenigde Staten zijn zo groot en machtig. Er is geen geopolitiek conflict op te lossen zonder de VS.” Maar ook Europa speelt “een grote leidersrol” in de wereld, benadrukte Rutte. Als de vriendschap met de VS zwakker wordt zal “Europa met wat meer zelfvertrouwen invulling moeten geven aan die rol en meer dingen zelf moeten doen.”

Tijdens een informeel diner spraken de regeringsleiders onder andere af hun best te doen om samen met Iran de afspraken zo goed mogelijk overeind te houden. Daarbij werden geen mogelijke opties geschetst. “We hebben geen menu besproken”, zei Rutte na afloop.

Lees ook:  De EU als relatietherapeut van de Balkan

De Europese Unie en zes landen op de westelijke Balkan hopen hun relaties te verdiepen. Op 17 mei ontmoeten ze elkaar in Sofia op een speciale top. Maar voor de zes lid kunnen worden van de EU, moeten ze allereerst hun grensgeschillen bijleggen. Brussel houdt niet van burenruzies.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Bulgarije, dat al sinds 2007 tot de EU behoort, heeft duidelijk de vruchten geplukt van het lidmaatschap

We realiseren ons dat als je een helpende hand nodig hebt, je die vindt aan het einde van je arm.

Donald Tusk, president Europese Raad